توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    آیه لو کان فیهما الهه الا الله لفسدتا به کدام موضوع اشاره دارد

    1 بازدید

    آیه لو کان فیهما الهه الا الله لفسدتا به کدام موضوع اشاره دارد را از سایت هاب گرام دریافت کنید.

    برهان تمانع؛ روشن‌ترین رهنما بر توحید ربوبی؛ «لَوْ کَانَ فِیهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا»

    برهان تمانع؛ روشن‌ترین رهنما بر توحید ربوبی؛ «لَوْ کَانَ فِیهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا»

    به گزارش کانون خبرنگاران نبأ وابسته به خبرگزاری ایکنا، در راستای بهره‌گیری بیشتر و بهتر از مفاهیم قرآن کریم و ترویج آموزه‌های بلند قرآن و عترت، کانون نبأ روزانه یادداشتی با محوریت یکی از آیات قرآن به همراه شرح مختصری از معارف آیه و روایات منتشر می‌کند. موضوع آیه امروز برهان تمانع و اثبات یکتایی خداوند است.

    «لَوْ کَانَ فِیهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا ۚ فَسُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَرْش عَمَّا یَصِفُونَ» (الأنبیاء/22)

    اگر در زمین و آسمان خدایانی جز اللّه می‌بود، هر دو تباه می‌شدند. پس اللّه، پروردگار عرش، از هر چه به وصفش می‌گویند منزه است. مضمون این آیه و آیه 91 سوره مؤمنون ، به «برهان تمانع»، اشاره دارند که از مهم‌ترین دلایل برای یگانگی خداوند است.

    تقریر ساده برهان

    اگر غیر از خدای یکتا، خدا یا خدایان دیگری نیز وجود داشت، باید هر یک از آنها در اداره امور جهان مستقل بوده و به خدای دیگر نیاز نداشته باشد. از طرفی، روشن است که اراده و تدبیر دو شخص هیچ‌گاه در همه امور یکی نخواهد بود؛ زیرا در این صورت نیازی به اراده دیگری وجود نخواهد داشت.

    بنابراین خدایان متعدد یا مستلزم تنازع و تضاد آنان در تدبیر جهان می‌شود و یا به معنای عجز و ناتوانی یکی از خدایان است. این در حالی است که با ملاحظه جهان هستی در می‌یابیم که همه اجزای هستی از قوانین مشخص و ثابتی پیروی کرده و نظام حاکم بر عالم یکی است.

    برهان تمانع در روایات

    در روایتی هشام بن حکم از امام صادق(ع) پرسید: چه دلیلی داریم به این‌که خداوند یگانه است؟ حضرت(ع) در پاسخ فرمودند: «انسجام و پیوستگی تدبیر جهان، و کامل بودن آفرینش، دلیل بر این معنا است، همان‌گونه که خداوند متعال فرموده: (لَوْ کانَ فیهِما آلِهَةٌ اِلاَّ اللهُ لَفَسَدَتا)».

    همچنین حضرت(ع) در پاسخ مرد زندیقی در زمینه توحید ضمن بیان مشروحی فرمودند: «هنگامی که مشاهده می‌کنیم آفرینش منظم است، و کواکب در مدارات خود در حرکت‌اند، و تدبیر جهان واحد است، و شب و روز و خورشید و ماه طبق برنامه منظّمی گردش دارند، این سلامت تدبیر، و به هم پیوستگی امور، نشان می‌دهد که مدبّر آنها یکی است.»

    تمانع، توارد و تغالب

    بین این برهان و برهان توارد (منع تأثیر دو علت بر معلول واحد) فرق است، زیرا این برهان بر اختلاف اراده‌ها و برهان توارد بر توجه دو اراده مستقل به یک معلول مبتنی است؛ گرچه برخی همین آیه را مرکب از تمانع و توارد تفسیر کرده‌اند؛ همچنین بین این برهان و برهان «تغالب» نیز فرق است، زیرا برهان تغالب بر چیرگی‌جویی و برتری‌طلبی هر یک از دو خدا بر دیگری و این برهان تنها بر تمانع هر یک از کار دیگری که فساد نظم جهان را در پی خواهد داشت، استوار است.

    پاسخ ساده به شبهات برهان

    تقریرهای مختلفی از برهان تمانع ارائه شده است که بر اساس مبانی کلامی یا فلسفی خود به تقریر آن پرداخته است که نتیجه برخی تقریرها توحید ربوبی و برخی دیگر اثبات توحید صانع است.

    به برهان تمانع اشکال‌هایی وارد شده است که عمدتاً یا به نفی لازم (نبودن فساد در عالم) یا به وجود ملازمه بین تعدد آلهه و فساد متوجه‌ می‌شود؛ مثلا برخی تزاحم بین علل و اسباب را حاکی از وجود فساد در عالم دانسته‌اند و برخی دیگر گفته‌اند: اله موجودی است که همه صفات کمال از جمله حکمت را داشته باشد، بنابراین چه اشکالی دارد که چند اله حکیم برای اداره جهان تحت تدبیر واحدی با هم توافق کنند.

    پاسخ اشکال اول آن است که تنازع دو علت که تحت تدبیر مبدأ یکتا اداره می‌شود، برای ایجاد نظام احسن است و این با تنازع دو سبب مستقل که نه از مبدأ یکتا شروع شده و نه به پایان مشخصی می‌رسند، تفاوت دارد؛ به دیگر بیان اختلافی که بین عوامل تکوین، وجود دارد مانند اختلاف بین دو کفه ترازوست که با پایین رفتن یکی، طرف دیگر بالا می‌آید و در عین حال هر دو در خدمت یک هدف هستند، برخلاف تنازع بین دو سبب مستقل که به فساد نظام عالم می‌انجامد.

    پاسخ اشکال دوم آن است که اصولا چنین فرضی نادرست است، زیرا خدایان مفروض یا با هم متباین‌اند و هیچ قدر مشترکی ندارند یا نه. در صورت اول توافق امکان ندارد و در صورت دوم گرچه توافق ممکن است؛ ولی چون مستلزم محذور نیازمندی و... است پذیرفتنی نیست.

    پاسخ تفصیلی به شبهات برهان تمانع

    آنان که برخی در تلازم مقدم و تالی تردید دارند می‌اندیشند که اگر خدایان متعدد بر اثر علم به واقع و نزاهت از جاه‌طلبی و غرض‌ورزی، همگی مصلحت جهان آفرینش در اصل ایجاد وکیفیت پرورش آن را اعمال کنند، فساد و تباهی محذوریت نمی‌یابد؛ زیرا منشأ فساد، یا جهل به مصالح واقعی جهان است و یا جاه‌طلبی است که خدایان از آن مصون‌ هستند و می‌شود که خدایان متعدد باشند و جهان را مطابق با واقع که بیش از یک چیز نیست بیافرینند و اداره کنند.

    برخی چون توان دفع آن را نداشتند، برهان تمانع را به برهان توارد علل(ورود دو علت مستقل بر معلول واحد) ارجاع داده و آیه را بر اساس آن تفسیر می‌کنند؛ لیکن با تدبر در برخی آیات دیگر که همین مطلب تمانع را به صورت تمثیل بیان می‌کند معنای این آیه روشن می‌شود و برهان تمانع بدون ارجاع به برهان توارد علل متعدد بر معلول واحد، تمامیت خود را باز می‌یابد و از هر نقدی آزاد می‌شود.

    آن آیه تمثیلی این است: «ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلا رَجُلا فِیهِ شُرَکَاءُ مُتَشَاکِسُونَ وَرَجُلا سَلَمًا لِرَجُلٍ هَلْ یَسْتَوِیَانِ مَثَلا الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَکْثَرُهُمْ لا یَعْلَمُونَ». خداوند برای اثبات توحید ربوبی خود، مثل ساده‌ای بازگو کرده است: اگر خدمتگزاری تحت فرمان دو فرمانروای ناسازگار و درگیر با هم قرار گیرد و خدمتگزار دیگر تحت فرمان یک فرمانروا باشد آیا کیفیت زندگی، فعالیت و کوشش و نظم و هماهنگی این دو خدمتگزار همسان است یا یکی منظم، منسجم و هماهنگ و آرام و دیگری همواره مبتلا به تشتت، ناهماهنگی و سردرگمی است؟ یقینا چنین نیست که کیفیت اداره امور دو خدمتگزار مزبور متساوی باشد؛ بلکه حتما فرق دارد. اگر بیش از یک خدا بخواهند جهان را بیافرینند و آن را اداره کنند حتما آن جهان ، ناهماهنگ و غیر منسجم خواهد بود و چون جهان کنونی منسجم و هماهنگ است ، معلوم می شود حتما تحت تدبیر یک خداست.

    تقریر عقلایی

    البته تقریر عقلایی اصل باز بر عهده مستمع هوشیار است ولی نکته محوری که به وسیله آیه تمثیلی استفاده می‌شود و در تقریر تلازم مقدم و تالی در آیه سوره انبیاء سهم کلیدی دارد این است: اگر خدایان متعدد باشند، حتما ناسازگارند و منشأ ناهماهنگی آنان نه جهل علمی و نه جهالت عملی و غرض‌ورزی جاه‌طلبانه است؛ بلکه منشأ ناهماهنگی ضروری چنین است:

    اولا خداوند بسیط محض است و هیچ گونه ترکبی در او نیست. ثانیا خداوند همه کمال‌های علمی و عملی را داراست. ثالثا خداوند چون بسیط است و جامع همه کمال‌های علمی و عملی است، همه آن کمال‌ها که یکی از آنها علم ازلی و نامتناهی است عین ذات اوست، نه جزو ذات ونه خارج از آن و خامسا چون ذات‌ها متباین هستند علم‌ها نیز که عین ذات است، متباین خواهند بود.

    بنابراین چون غیر از خداوند چیزی در جهان نیست تا خداوند کار خود را مطابق با آن و در سنجش با میزان آن انجام دهد، پس سخن از واقع و نفس‌الامر بعد از افاضه خداوند مطرح است، نه در عرض خداوند و قبل از افاضه او. پس نمی‌توان گفت خداوند جهان را مطابق با مصلحت نفس‌الامر آفرید؛ زیرا اصل مصلحت و هر چیزی غیر از ذات خداوند فرض شود، فعل، مخلوق و محتاج به اوست.

    تنها واقعیت هستی خود خداوند است و چون فرض شد دو خداوند، دو ذات متباین و دو تشخیص متنازع وجود دارد، قطعا جهانی که یافت می‌شود متنازع، متفاطر، متداعی به انفکاک و تشتت خواهد بود؛ پس می توان به توحید ربوبی اعتقاد پیدا کرده و هر گونه شک ربوبی را نفی کرد. با این تحلیل اتقان برهان تمانع همچنان محفوظ می‌ماند و نیازی به ارجاع آن به برهان توارد علل نیست و قسمت مهم تتمیم برهان تمانع به وسیله همین آیه تمثیلی سوره زمر به عنوان اصل مسلم اخذ شده است.

    * محمد پارسائیان

    منبع مطلب : iqna.ir

    مدیر محترم سایت iqna.ir لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    معنای آیه شریفه «لو کان فیهما آلهة إلّا اللَّه لفسدتا»

    معنای آیۀ شریفۀ «لوکان فیهما آلهة إلاّ اللّٰه لفسدتا»

    ‏با این بیان: اگر دو واجب بود، افساد لازم آمده و هیچ موجودی نمی توانست خلق‏‎ ‎‏شود؛ زیرا توارد علل مستقلۀ الهیه بر یک معلول محال است و معنای آیۀ شریفه: ‏‏«‏لَوْ‎ ‎کَانَ فِیهِمَا آلِهَةٌ إلاَّ اللّٰهُ لَفَسَدَتَا‏»‏‎[1]‎‏ این است، نه اینکه اگر خدا دو تا بود اختلاف حاصل‏‎ ‎‏شده و جنگ و نزاع شروع می شد. یکی می گفت: بهتر است شب را خلق کنم، و‏‎ ‎‏دیگری می گفت: بهتر است روز باشد، و یکی می گفت: خوب است باران ببارانم،‏‎ ‎‏دیگری می گفت: خوب است باران نبارانم. و مَثَل آنها مَثَل دو کدخدا در یک ده یا دو‏‎ ‎‏سلطان در یک مملکت بود؛ زیرا دو کدخدا چون دارای هوی و هوس بوده یا جاهلند‏‎ ‎‏ممکن است یکی از آنها برای حفظ ریاست خود تابع هوس و شهرت بوده و چیزی را‏‎ ‎‏که صلاح نیست اراده نماید و دیگری از آن جلوگیری کند و یا اینکه یکی از آنها از باب‏‎ ‎‏جهل، صلاحیت چیزی را تشخیص داده باشد که دیگری عدم صلاحیت آن را‏‎ ‎‏تشخیص داده باشد. و همچنین دو سلطان یا از باب جهل و نادانی و یا از باب شهوت‏‎ ‎‏و ظلم و هوی خواهی با یکدیگر نزاع و جدال می نمایند. ولیکن اگر خداوند دوتا باشد‏‎ ‎‏که هر دو عاقل و عالم به تمام مصالح و مفاسد و عادل بوده و شهوت و هوی و هوس‏‎ ‎‏نداشته باشند، چنانچه یکی صلاح چیزی را تشخیص دهد، لابد دیگری هم صلاح آن‏‎ ‎‏چیز را تشخیص خواهد داد و با هم همراه خواهند شد، از طرفی هم آنها چون فرض‏‎ ‎‏شده که واجب الوجود می باشند، صاحب هوی و هوس نبوده بلکه عادل می باشند و با‏‎ ‎‏کمال موافقت با یکدیگر همراهی و هم مذاقی می نمایند.‏

    ‏پس معنای آیۀ شریفه آن چیزی که برای عوام مطرح می نمایید و می گویید: قرآن‏‎ ‎‏فیض عامی است که برای همه گسترده شده نیست، بلکه معنای آن، همان است که‏

    ‏گفتیم، البته نمی توان در مجالس عامه، آن بیانی را که بطن آیه متکفل آن است، مطرح‏‎ ‎‏نمود و باید آنجا از معنای ظاهری که به نظر عوام می آید، صحبت کرد.‏

    ‏والحاصل آیه می فرماید: اگر در زمین و آسمان دو آلهه بود، زمین و آسمان فاسد‏‎ ‎‏می شدند، یعنی به واسطۀ امتناع توارد علتین مستقلتین بر معلول واحد، اصلاً از زمین و‏‎ ‎‏آسمان سراغی نبود.‏

    ‏البته قضیۀ فاعلیت الهی غیر از عوامل طبیعی است که در صورت توارد، دو یا سه‏‎ ‎‏چیز در قدر جامع شرکت پیدا می کنند به بیانی که سابقاً گذشت.‏

    ‏اینکه گفتیم باطن آیه بود، چنانکه ‏‏«‏إذاً لَذَهَبَ کُلُّ إلٰهٍ بمَا خَلَقَ‏»‏‎[2]‎‏ بیانی دارد.‏

    ‏علاوه بر آن: معلول فاعل الهی صرف تعلق و ربط به مبدأ است، چنانکه در باب‏‎ ‎‏امکان در وجود گفتیم و محال است چیزی که عین تعلق و ربط به یک مبدأ است، ربط‏‎ ‎‏و تعلق به چیز دیگری داشته باشد.‏

    ‎ ‎

    منبع مطلب : www.imam-khomeini.ir

    مدیر محترم سایت www.imam-khomeini.ir لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    آیه 22 سوره انبیاء


    لَوْ کانَ فِیهِما آلِهَةٌ إِلاَّ اللَّهُ لَفَسَدَتا فَسُبْحانَ اللَّهِ رَبّ الْعَرْش عَمَّا یَصِفُونَ «22»

    بعد از ان برهان وحدانیت ذات الهی را بیان فرماید:

    لَوْ کانَ فِیهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ‌: اگر بودی در آسمان و زمین خدائی غیر از ذات یگانه اللّه. لَفَسَدَتا: هر آینه پا برجا نماندی و تباه گشتی. فَسُبْحانَ اللَّهِ رَبّ الْعَرْش‌: پس منزه است خدائی که پروردگار عرش است. عَمَّا یَصِفُونَ‌: از آنچه وصف می‌کنند ذات سبحانی را به آن از شریک و ند. تخصیص عرش به ذکر، به جهت آنست که عظیم‌ترین مخلوقات الهی است. نزد بعضی مراد به عرش، ملک و سلطنت است که خاصه خدا است.

    تحقیق: برهان تمانع- آیه شریفه بیان فرماید که اگر دو خدا در عالم بودی، هر آینه نظام عالم ملک و ملکوت فاسد گشتی. تقریر برهان به وجوهی است:

    1- بر فرض دو واجب الوجود، لابد باید مشارکت در وجود و ممایزتی داشته باشند تا دوئیت متحقق آید، و البته ما به الامتیاز، غیر ما به الاشتراک است، پس هر یک مرکبند از جهت مشارکت و ممایزت. و هر مرکبی محتاج به اجزاء، و هر محتاجی ممکن خواهد بود نه واجب.

    2- آنکه بر فرض تعدد، آیا یک خدا کافی است برای تدبیر عالم یا کافی نیست؛ در صورت اول، هر آینه وجود دومی مهمل و لغو و ضایع باشد، و در

    جلد 8 - صفحه 376

    صورت دوم که به تنهائی کفایت نکند بلکه محتاج به مساعدت و مشارکت دومی باشد، پس محتاج و قابل الهیت نیست.

    3- آنکه اگر اراده یکی تعلق یابد به وجود چیزی و دیگری به عدم آن، و جریان اراده هر دو محال است، زیرا لازم آید اجتماع نقیضین، یعنی وجود و عدم، و اگر اراده یکی متحقق آید نه دیگری، وحدانیت ثابت گردد.

    4- آنکه آیا خدای اولی قادر است که فعلی را بجا آورد مستور از دومی، یا قادر نیست؛ اگر قادر باشد، لازم آید دومی به آن فعل جاهل باشد؛ و اگر نتواند، لازم آید عجز اولی. و در هر صورت، وجود یکی به الهیت مسلم گردد.

    5- آنکه شرکت، نقص و عیب؛ و فردانیت، صفت کمال است. و بودن دو پادشاه در ملک حقیر مختصر، موجب اختلال نظام مملکتی خواهد بود، و البته هر چه ملک عظیم باشد فسادش بیشتر می‌باشد تا برسد به سلطنت مالک الملوک. بنابراین بر فرض دوئیت، اگر بخواهد یکی استخلاص ملک را برای ذات خود؛ پس اگر قادر باشد، هر آینه دیگری مغلوب و عاجز و قابل الهیت نیست؛ و اگر نتواند، البته خود او عاجز و ناتوان و سزاوار خدائی نیست. پس بدین براهین، محقق آید وحدانیت و فردانیت ذات خداوند قادر متعال.


    منبع مطلب : wiki.ahlolbait.com

    مدیر محترم سایت wiki.ahlolbait.com لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    ناشناس 2 ماه قبل
    1

    بچه ها من تو گوگل هیچی پیدا نمیکنم کمکم کنید

    فاطمه 2 ماه قبل
    1

    من اگه می دونستم نمیا مردم تو اینتر نت

    ناشناس 5 ماه قبل
    -1

    تروخدا بگین من امتحان دارم الان وقت امتحان تمام میشه

    لطفا بگیییییییییییید

    1
    ضحا حسینی 5 ماه قبل

    ببخشید اینجوری گفتم ولی واقعا امتحان سخته شاید برای تو من که میدونم رو کی امتحان داشتی که ناراحت شدی

    0
    ضحا حسینی 5 ماه قبل

    داری با گوشیت قلب می کنی

    ملیو 7 ماه قبل
    -1

    آیه لوکان فیهما آلمه الا الله لفسونا بع چه موضوعی اشارع دارد!¿

    الف:)وجود یک خدا ب:)نظم و هماهنگی در پدیده ها?

    😐😐😐کدوم!!!?

    1
    ایران 2 ماه قبل

    نظم و هماهنگی در پدیده ها

    0
    ضحا حسینی 5 ماه قبل

    خودمم گیج شدم

    -1
    ضحا حسینی 5 ماه قبل

    نمیدونم کدومشون هستش

    مهدی 1 سال قبل
    0

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    2
    ضحا حسینی 5 ماه قبل

    پس اینجا کجاست

    1
    ناشناس 7 ماه قبل

    بزن گوگل

    برای ارسال نظر کلیک کنید