توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    ترکیب های وصفی و اضافی درس اول فارسی ششم

    1 بازدید

    ترکیب های وصفی و اضافی درس اول فارسی ششم را از سایت هاب گرام دریافت کنید.

    راههای نشخیص ترکیب وصفی و ترکیب اضافی

    روش های تشخیص ترکیب وصفی ( موصوف و صفت ) از ترکیب اضافی (مضاف و مضاف الیه)

    هرگاه دو کلمه به وسیله ی « ــِ » به هم اضافه شوند ترکیب می سازند .مثل :

    دستِ پاک –کوهِ بلند –کتاب فارسی –چشم ِمن –خودروی زیبا - دخترِ ایرانی –الماس درخشان

    همه ی مثال های بالا ترکیب هستند. ولی نوع هر یک با دیگری فرق دارد که در ذیل روش تشخیص آن ها آورده می شود . قبل از آن بهتر است بدانیم که :

    نکته : هرگاه آخر کلمه ی اول این سه حرف « و – ا- ه »باشد هنگام اضافه شدن به هم دیگر بجای کسره « -ِ » ، «ی » می گیرند . مثل :

    هوا- هوای تهران

    آهو –آهوی وحشی

    خانه –خانه ی بزرگ

    روش های تشخیص 
    1- کسره بین دو کلمه را حذف می کنیم سپس بعد از کلمه ی اول ویرگول می گذاریم و در آخر فعل (است)قرارمی دهیم . اگر عبارت معنی داد ترکیب وصفی و اگر معنی نداد ترکیب اضافی است .

    مثال

    اتاقِ تمیز –اتاقْ ، تمیز است : چون معنی دارد ترکیب وصفی است یعنی کلمه ی اتاق «موصوف» و کلمه ی تمیز« صفت »است .

    اتاقِ مدیر – اتاقْ، مدیر است :چون معنی ندارد ترکیب اضافی است یعنی کلمه ی اتاق «مضاف» و کلمه ی مدیر « مضاف الیه »است .
    2- به آخر کلمه ی دوم (تر) اضافه کنید اگرعبارت معنی داد ترکیب وصفی است.و اگر معنی نداد ترکیب اضافی است .
    مثال

    مادرِ دلسوز –مادرِدلسوزتر : چون معنی دارد ترکیب وصفی است یعنی کلمه ی مادر «موصوف» و کلمه ی دلسوز« صفت »است .

    مادرِ من –مادرِ من تر : چون معنی ندارد ترکیب اضافی است یعنی کلمه ی ماد «مضاف» و کلمه ی من « مضاف الیه »است .

    3- کلمه ی بسیار را در وسط دو کلمه قرار می دهیم ؛ اگرعبارت معنی داد ترکیب وصفی است.و اگر معنی نداد ترکیب اضافی است .

    شهرِ تمیز –شهرِ بسیار تمیز : چون معنی دارد ترکیب وصفی است یعنی کلمه ی شهر «موصوف» و کلمه ی تمیز « صفت »است .

    شهرِ تکاب –شهرِ بسیار تکاب : چون معنی ندارد ترکیب اضافی است یعنی کلمه ی شهر «مضاف» و کلمه ی تکاب « مضاف الیه »است .

    4 –کلمه ی « ی» را در آخر کلمه ی اول اضافه می دهیم ؛ اگرعبارت معنی داد ترکیب وصفی است. و اگر معنی نداد ترکیب اضافی است

    مثال : دستِ تمیز- دستی تمیز : چون معنی دارد ترکیب وصفی است یعنی کلمه ی دست «موصوف» و کلمه ی تمیز « صفت »است .

    کیفِ حسن –کیفی حسن : چون معنی ندارد ترکیب اضافی است یعنی کلمه ی کیف «مضاف» و کلمه ی حسن «مضاف الیه »است 

    منبع مطلب : safari713.blogfa.com

    مدیر محترم سایت safari713.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جزوه آموزشی فارسی ششم - قسمت اول

    جزوه‌ی آموزشی ادبیات فارسی ــ  فصل اوّل

    1-  ردیف : ردیف کلمه‌ای است که در آخر هر مصراع دقیقاً تکرار  می‌شود.

    مثال1: ای مادرعزیز که جانم فدای تو          قربان مهربانی و لطف و صفای تو

    مثال 1:   میانش به خنجر به دو نیم کرد             دل جـادوان  زو پـر از  بیـم  کـرد

    کلمه‌ی « تو » که درآخر هر دو مصراع اوّل  و کلمه‌ی « کرد » که در آخر هر دو مصراع دوم دقیقاً تکرارشده است ، ردیف می‌باشند.

    2-     قافیه: کلمه‌ای است که در آخر هر مصراع و قبل از ردیف قرار می‌گیرد و با یک دیگر هم وزن و هم آهنگ هستند.

    مثال 1: شبروان  مسـت ولای تو علی                      جـان عالـم به فـدای تـو علـی

    مثال2 : تن زنده والا به ورزندگی است                   که ورزندگی مایه‌ی زندگی است

    کلمه‌های « ولای » و « فدای » درآخرهردومصراع اوّل و کلمه‌های «ورزندگی» و« زندگی» در آخر هر دو مصراع دوم قافیه‌های شعر هستند.

    3-        صفت: کلمه‌ای است که معمولاً بعد از اسم قرار می‌گیرد و خصوصیّتی را درمورد اسم توضیح می‌دهد.

    4-        ترکیب و صفی( موصوف و صفت):

    ترکیب وصفی از دو کلمه‌ی اسم و صفت تشکیل می‌شودکه بیشتر اوقات اسم، اوّل وصفت بعد از اسم قرار می‌گیرد و به وسیله‌ی  ــِـ ربط به اسم مربوط می‌شود مانند: کودکِ زیبا که دراین جا کودک اسم می‌باشد و زیبا صفت کودک است؛ ولی گاهی اوقات نیز اسم و صفت می‌توانند جابه جا شوند که در این صورت  ــِـ  ربط نیز حذف می‌شود مانند: سفید کوه ، زرّین قلم ، روشندل

    5-       ترکیب اضافی(مضاف و مضافٌ الیه):

    ترکیب اضافی از دو کلمه تشکیل شده که هر دو اسم هستند و بیشتر اوقات به وسیله‌ی ــِـ ربط به یکدیگر مربوط می‌شوند. مانند: لباس علی که در این جا هم لباس و هم علی اسم هستند؛ ولی گاهی اوقات نیز این دو اسم می‌توانند بدون  ــِـ  ربط استفاده شوند مانند: زن دایی ، زن عمو ، شوهر خاله، ...

    * نکته *

    در ترکیب اضافی گاهی به جای مضافٌ الیه می‌تواند ضمیر یا صفت قرار بگیرد.

    مانند کتاب او ، میز دانشمند

    6-     فرق موصوف و صفت با مضاف و مضافٌ الیه:

    برای تشخیص موصوف و صفت از مضاف و مضافٌ الیه می‌توان از یکی از روش های زیر کمک گرفت:

    الف) صفت اگر از موصوف جدا شود، دیگر وجود خارجی ندارد، ولی مضافٌ الیه جدا از مضاف، باز هم وجود خارجی دارد.

    مثال موصوف و صفت: « باغ خوب » اگر خوب از باغ جدا شود، وجود ندارد و ما نمی‌توانیم خوب را به تنهایی ببینیم.

    مثال مضاف و مضافٌ الیه: « اتاق حمید » که اگر حمید از اتاق جدا شود، وجود خارجی دارد و ما می‌توانیم حمید را جدا از اتاق ببینیم.

    ب) میان موصوف و صفت می‌توانیم « ی » اضافه کنیم ولی میان مضاف و مضافٌ الیه نمی‌توانیم « ی » اضافه کینم.

    مثال موصوف و صفت: پدر مهربان            پدری مهربان

    مثال مضاف و مضافٌ الیه: پدر پروین، را نمی‌توانیم بگوییم : پدری پروین

    ج) در ترکیب‌های وصفی می توانیم به آخر صفت « تر » اضافه کنیم ولی در ترکیب‌های اضافی نمی‌توانیم به آخر مضاف الیه « تر » اضافه کنیم.

    مثال موصوف و صفت: درخت سبز و کوه بلند             درخت سبز تر و کوه بلندتر.

    مثال مضاف ومضاف الیه: میوه ی باغ و دیوار کلاس را نمی‌توانیم بگوییم: میوه ی    باغ تر و دیوار کلاس تر.

    د) در ترکیب های وصفی می توانیم ــِـ ربط را حذف کنیم وبه آخر ترکیب« است » اضافه  کنیم ولی اگردر ترکیب های اضافی این کار را انجام دهیم، ترکیب معنی درست خود را از دست می دهد.

    مثال موصوف وصفت: دانش آموز کوشا      دانش آموز کوشا است

    مثال مضاف و مضافٌ الیه: دانش آموز مدرسه را نمی توانیم بگوییم دانش آموز مدرسه است.                                               * نکته *

    گاهی اوقات در ترکیب‌های وصفی و ترکیب‌های اضافی به جای ـــِـ  ربط از حرف « ی » میانجی استفاده می‌شود.

    مثال ترکیب های وصفی : ابروی مشکی، نوشته ی درشت، دنیای رنگارنگ

    مثال ترکیب های اضافی: ابروی علی، نوشته ی کتاب، دنیای ما

    7- جمله: یک کلمه و یا مجموعی از چند کلمه است که گوینده به وسیله ی آن پیام کاملی را به شنونده می‌رساند.

    8-       انواع جمله از نظر محتوا و مفهوم:

    الف) جمله ی خبری: جمله‌ای است که گوینده خبری را به شنونده می‌رساند و در آخر جمله‌ی خبری نقطه گذاشته می‌شود.

    مانند: *حسین به مدرسه رفت .                        * هوا گرم شده است.

    ب)جمله پرسشی: جمله‌ای است که در آن گویند با کمک کلمات پرسشی، پرسش یا سؤالی را می‌پرسد در آخر جمله ی پرسشی علامت سؤال گذاشته می‌شود.

    مانند:

    * آیا بیژن به مسافرت رفت؟

    * حال شما چه‌طور است؟

    * چرا شما درس می‌خوانید؟

    * آن‌ها چگونه از شهر خارج شدند؟

    * نام تو چیست؟

    * او از کجا آمده است؟

    * تو کی از کلاس بیرون رفتی؟

    ج)جمله‌ی امری: جمله‌ای است که گوینده در آن فرمان یا خواهشی را بیان می کند. در آخر جمله‌ی امری نقطه گذاشته می‌شود.

    مانند:

    * درس فارسی را بخوان.

    * لطفاً دفترت را بیاور.

    * نکته *

    گاهی اوقات فعل جمله‌ی امری به صورت نهی بیان می‌شود.

    مانند:

    * کتاب ریاضی را باز نکن.                      * لطفاً از کلاس بیرون نروید.

    د)جمله ی عاطفی: جمله‌ای است که گوینده به وسیله ی آن و با استفاده از کلمات مخصوص احساس شگفتی و عاطفه و آرزوی خود را بیان می کند. در آخر جمله ی عاطفی علامت مخصوص خودش « ! » گذاشته می‌شود.

    مانند:

    * چه هوای خوبی!

    * شما چقدر مهربانید!

    * امروز کاش برادرم  از مسافرت بیاید!

    9- کلمات جمع و مفرد:

    به کلمه‌ای که فقط بیانگر یک عدد( یکی ) باشد، مفرد و به کلمه‌ای که بیانگر دو  یا چند تا باشد، جمع می‌گویند.

    مثال مفرد: خودکار، کلمه، ستاره، مرغزار، درخت،تابستان

    مثال جمع: خودکارها، کلمه‌ها یا کلمات، ستاره‌ها یا ستارگان، مرغزارها، درخت‌ها یا درختان ،تابستان ها

    10- نشانه‌ی جمع:

    انواع نشانه‌های جمع عبارتند از: ها ، ان ، ات

    * نکته *

    کلمه‌هایی که آخر آن‌ها « ـه  یا ه » دارد، هنگام جمع بسته شدن با نشانه‌ی«ان» ،حرف     « ـه یا ه» حذف می‌شود و به جای آن حرف « گ » قرار می‌گیرد.

    مانند:         فرشته           فرشتگان       ****     واژه            واژگان

    * نکته *

    بیشتر کلمه‌هایی که « ـه یا ه» دارند هنگام جمع بسته شدن  اگر با نشانه ی « ان » شوند، دیگر با نشانه‌ی  « ات » جمع بسته نمی‌شوند و یا بر عکس اگر با « ات » جمع بسته شوند دیگر  با « ان » جمع بسته نمی‌شوند.

            

    در بعضی موارد استثنا وجود دارد مانند کلمه ی سیّاره که هم سیّارگان و هم سیّارات درست است.

    * نکته *

    باید دقّت داشته باشیم آخر بعضی کلمه‌ها « ان یا ها » دارند که جزء خود کلمه است و نشانه‌ی جمع نیست.

    مانند: زمستان ، گلستان ، سیستان ، یزدان ، اژدها ، مازندران ، تابستان

    11- نهاد و گزاره: نهاد معمولاً در قسمت اوّل جمله است که در مورد آن خبری داده می‌شود گزاره و قسمت دوم جمله است که درباره ی نهاد خبر می‌دهد.

    مثال:     دانش آموزان   وارد کلاس شدند.

                    نهاد             گزاره

    12- چگونگی جدا کردن نهاد از گزاره:

    برای این که بتوانیم در جمله قسمت نهاد را از گزاره تشخیص دهیم یعنی بتوانیم مشخّص کنیم که از اوّل جمله تا کجا نهاد است و از کجا ی جمله گزاره شروع می‌شود، باید جمله را به کمک قسمت گزاره به جمله ی سؤالی تبدیل کنیم. سپس قسمتی که درجواب سؤال گفته می‌شود، نهاد و بقیّه‌ی جمله گزاره می‌باشد.

    مثال1:دانش آموزان کلاس ششم دبستان به اردو رفتنند.

    سوالی: چه کسانی به اردو رفتند؟ دانش آموزان  کلاس ششم دبستان.

                                                            نهاد

    مثال2: فرزانه یکی از اعضای گروه تفکّر درباره ی واژه ها توضیح داد.

    سوالی: چه کسی درباره‌ی واژه‌ها توضیح داد؟ فرزانه یکی از اعضای گروه تفکّر

                                                                        نهاد

    مثال3:نبرد با شیر و اژدها و بیابان سخت ، سه خان از هفت خان رستم است

    سؤلی: کدام خان‌ها، سه خان از هفت‌خان رستم است؟ نبرد با شیر و جنگ با اژدها و بیابان سخت                                                                      نهاد

    13- مشخّص کردن نهاد و گزاره در شعر:

    برای این که بتوانیم در یک بیت شعر، نهاد و گزاره را مشخّص کنیم، ابتدا باید بیت را به زبان فارسی ساده باز نویسی کنیم و شعر را به جمله تبدیل کنیم، سپس مانند مرحله ی شماره 11 نهاد و گزاره را تشخیص دهیم.

    مثال1:  جبریل و ملائک مقرّب            ذکر تو کند در آسمان ها

    جمله: جبرئیل و فرشتگان نزدیک درگاه خداوند در آسمان ها یاد تو هستند.

    سؤالی: چه  کسانی در آسمان ها یاد تو هستند؟ جبرئیل و فرشتگان نزدیک درگاه خداوند.

                                                                         نهاد

    مثال2: ناشناسی که به تاریکی شب                  می‌برد شام یتیمان عرب

    جمله: فرد ناشناسی که در تاریکی شب ، شام یتیمان عرب را می‌برد.

    سؤالی: چه کسی در تاریکی شب ، شام یتیمان عرب را می‌برد؟ فرد ناشناسی

                                                                                  نهاد

    14-کلمات هم‌خانواده:

    برای یافتن یک کلمه‌ی هم خانواده باید ابتدا سه حرف اصلی کلمه(ریشه ی کلمه ) را پیدا کنیم و سپس به دنبال کلماتی بگردیم که این سه حرف را داشته باشند و حتماً توجّه کنیم که حروف مشترک کلمات هم خانواده باید به ترتیبی قرار گرفته باشد که در کلمه‌ی مورد نظر قرار گرفته است. مانند کلمه‌ی افکار که حروف « ف .‌ک. ر» در آن سه حرف اصلی است و کلمه‌ی تفکّر که هم‌خانواده‌ی آن است حروف « ف . ک . ر» را دارد و این سه حرف به ترتیب در هر دو کلمه قرار گرفته است. ولی کلمه‌های علم و عمل هر دو سه حرف « ع . ل . م » را دارند ولی در کلمه‌ی عمل این سه حرف به ترتیب کلمه‌ی علم قرار نگرفته است یعنی حرف « ع » اوّل است ولی حروف « م . ل » جابه جا قرار دارند. در نتیجه کلمه ی عمل هم خانواده ی کلمه ی علم نمی باشد.

    * نکته *

    کلمه‌ های هم خانواده در معنی هم با یکدیگر مرتبط هستند.

    منبع مطلب : mahallati-12.blogfa.com

    مدیر محترم سایت mahallati-12.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    ناشناس 4 روز قبل
    0

    من بلد نیستم

    ناشناس 4 روز قبل
    -1

    ترکیب وصفی واضافی درس اول فارسی ششم ممنون

    نازنین زهرا ساریخانی 9 روز قبل
    1

    خوبه

    کیان 7 ماه قبل
    1

    خوبه

    کیان 7 ماه قبل
    1

    خوبه

    س 10 ماه قبل
    1

    خیلی خوب بود

    مهدی 12 ماه قبل
    2

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید