توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    درباره علم و دانش امام جواد توضیح دهید

    1 بازدید

    درباره علم و دانش امام جواد توضیح دهید را از سایت هاب گرام دریافت کنید.

    امام جواد (ع)؛ علم و دانش فراوان، عمرِ کوتاه و خدماتِ بزرگ؛ نوشتاری از حجت الاسلام عباس جعفری فراهانی

    امام جواد (ع)؛ علم و دانش فراوان، عمرِ کوتاه و خدماتِ بزرگ؛ نوشتاری از حجت الاسلام عباس جعفری فراهانی

    شفقنا – حجت الاسلام عباس جعفری فراهانی در نوشتاری دلیل کمتر شناخته شدن امام جواد(ع) وویژگی های اخلاقی و علمی آن حضرت را مورد بررسی قرار داد.

    اشاره

    امام نهم که نام مبارکش «محمّد»، کنیه اش «ابو جعفر» و معروف‏ترین القاب او «تقی» و «جواد» است، در ماه رمضان سال ۱۹۵ هجری قمری در شهر «مدینه»دیده به جهان گشود. پدر آن حضرت، «امام علیّ بن موسی الرضا علیهما السلام» امام هشتمشیعیان بود. مادر او نیز، «سبیکه» نام داشت که از خاندان «ماریه قبطیه» همسر پیامبراکرم(ص) به شمار می رفت و از نظر فضائل اخلاقی در درجه والایی قرار داشت و برترین زنانزمان خود بود؛ به طوری که امام رضا – علیه السلام – از او به عنوان بانویی منزه و پاکدامن و با فضیلت یاد می کرد.

    ضمن عرض تسلیت و تعزیت به محضر حضرت بقیه الله الأعظم(عج)،مراجع عظام تقلید و عموم شیعیان و پیروان اهل بیت(ع) در سراسر جهان، مقاله کوتاه زیر،تقدیم علاقه مندان ارجمند می شود.

    ۱- دلیل شناخت کمتر نسبت به امام جواد(ع)

    امام جواد(ع) به دو دلیل، در بین مردم  نسبت به دیگر امامان(ع) کمتر شناخته شده است:

    اول) کمی سن و کوتاه بودن عمر آن حضرت:

    بنابر آنچه در تاریخ آمده است،امام جواد(ع) در ۸ سالگی به امامت رسید و در سن ۲۵ سالگی به شهادت رسید. لذا کوتاهبودن عمر حضرت جواد(ع) یکی از دلایلی است که می توانیم بگوییم که امام جواد(ع) نسبتبه ائمه دیگر که از عمر بیشتری برخورد بودند، کمتر در بین مردم مطرح شده است. اما درواقع مطابق آنچه در منابع حدیثی شیعه آمده، ما در مورد امام جواد(ع) معارف کم نداریم،یعنی دانستنی ها و مطالب زیادی داریم که متاسفانه این ها کمتر در میان شیعه مطرح شدهاست. اگر نویسندگان و اهل تحقیق بتوانند در این زمینه میراث فرهنگی و علمی زندگی دورانامام جواد(ع) را برای مردم تشریح و مطرح کنند، شاید بتوان گفت که آنچه که در مورد امامنهم حضرت جواد(ع) وجود دارد، نسبت به ائمه دیگر کمتر نیست.

    دوم) شرایط خاص دوران امام(ع)

    امام جواد(ع) در دوره و زمانخاصی از تاریخ زندگی می کردند که با پیچیدگی ها و مسائلی روبه رو شد که این موارد درزندگانی سائر امامان شیعه(ع) کمتر وجود داشت. امام(ع) در دوران حکومت «مأمون» و «معتصم»عباسی زندگی کردند. در این  دوران حکومت عباسیاندر افولی قرار گرفته بود که با مرگ مأمون عباسی و قدرت گرفتن معتصم، رو به نزول بیشترگرایید. زمانی که یک حاکم قدرتمند در در جامعه زندگی می کند بر روی تمام مسائل آن زمانتاثیر دارد؛ مانند وقتی که «یزید» به حکومت رسید و امام حسین(ع) در برابر او قیام کردو آن حادثه مهم اتفاق افتاد و نقطه اوجی شد که در زمان سایر ائمه و امامان معصوم(ع)وجود ندارد.

    ۲- ویژگی های اخلاقی و علمی امام جواد الائمه(ع)

    ۲-۱- اخلاق حسنه

    حضرت جواد الائمه(ع) این ویژگی را از جدّ بزرگوارشان پیامبرمکرم حضرت محمدبن عبدالله(ص) به ارث بردند. در قرآن هم تأکید شده که مسلمانان از اخلاقپیامبر(ص) الگو و سرمشق بگیرند، به مسلمانان توصیه که در رفتار و زندگی خودشان در تماممراحل باید از پیامبر(ص) الگو بگیرند. فرزندان پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) مانند پیامبربزرگوار(ص) متّصف و متخلّق به آن اخلاق نیکو و حسنه هستند.

    ۲-۲- علم فراوان

    یکی از ویژگی های دیگر امام جواد(ع) علم فراوان و وسیع ایشاناست؛ چنانچه پدران بزرگوارشان هم این علم وسیع (علم لدنّی) را داشتند و به معنای واقعیکلمه عالم بودند. این امر در مناظراتی که ایشان انجام دادند که نمونه های آن وجود داردقابل مشاهده است. ما شیعیان معتقد هستیم که این علم از طریق اجدادشان منتقل شده، یعنیبه قدرت الهی، علم پیامبر(ص) به امام علیّ بن ابی طالب(ع) و نسل به نسل تا حضرت مهدیموعود(عج) منتقل شده و این علم لدنی که خداوند در اختیار این الگوهای بشریت گذاشتهدر نزد امام جواد(ع) هم بوده است.

    ۲-۳- تقوا و پارسایی

    امام جواد(ع) مانند همه امامانشیعه، الگوی کامل تقوا و پارسایی و نمونه بارز عبادت، بندگی و سجده های طولانی برایخداوند بودند.

    ۲-۴- ادب و گشاده رویی با دوست و دشمن

    امام جواد(ع) با همگان با ادب و احترام برخورد می کردند. اینامر باعث جذب مخالفان و دشمنان امام به سوی ایشان می شد. سازش و نرم خویی با دوستانو شیعیان نیز از صفات ایشان است.

    ۲-۵- -حرّیت و آزادگی

    همه ائمه اهل بیت(ع) از این ویژگیبرخوردار بودند. آن بزرگواران هیچ گاه تسلیم ظلم و ستم نمی شدند و حاضر بودند در اینراه تمام سختی ها را تحمل کنند. این ویژگی، الگویی برای ماست که در هیچ زمانی ظلم وستم را قبول نکنیم و با آزادگی، اعتقادات و مبانی خودمان را مطرح کنیم و تسلیم فتنهها و توطئه های دشمنان قسم خورده اسلام و مخالفان نشویم. در این زمان که حمله به مقدساتمسلمانان از سوی دنیای غرب و شرق به ویژه آمریکائی ها و صهیونیست ها با چاپ و نشر کاریکاتورهاو فیلم ها و … شروع شده، مسلمانان و به ویژه پیروان واقعی اهل بیت(ع) می بایست باوحدت و یک پارچگی خاص با حضور در راه پیمائی ها و تظاهرات و سائر عرصه ها و میدانها به مبارزه با استکبار جهانی برخیزند.

    ۳- کرامات مهم در زندگی حضرت جواد(ع)

    اول. تولد حضرت(ع)

    تولد امام جواد(ع) ـ که در اواخر عمر امام رضا(ع) رخ داد ـیک کرامت الهی بود؛ آن چنانکه امام رضا(ع) بارها از حضرت جواد(ع) به عنوان مولودی پرخیرو برکت یاد می کرد. «ابو یحیای صنعانی» می گوید: روزی در محضر امام رضا – علیه السلام-، فرزندش ابو جعفر را که خردسال بود، آوردند. امام فرمود:«این مولودی است که برایشیعیان ما، با برکت تر از او زاده نشده است». دو تن از شیعیان به نام «ابن اسباط» و«عبّاد بن اسماعیل» هم می گویند: در محضر امام رضا – علیه السلام – بودیم که ابو جعفررا آوردند، عرض کردیم: این همان مولود پرخیر و برکت است؟ حضرت فرمود: «آری، این همانمولودی است که در اسلام بابرکت تر از او زاده نشده است». دلیل این خیر و برکت و کرامتخاصّ این بود که عصر امام رضا(ع) عصر ویژه ای بوده و تعیین جانشین و معرفی امام بعدی،با مشکلاتی روبرو شده بود که در عصر امامان قبلی، بی سابقه بود؛ زیرا از یک سو پس ازشهادت امام کاظم(ع) گروهی که به «واقفیه» معروف شدند، براساس انگیزه های مادی، امامتحضرت رضا(ع) را انکار کردند و از سوی دیگر امام رضا(ع) تا حدود چهل و هفت سالگی دارایفرزند نشده بود و چون احادیث رسیده از پیامبر حاکی بود که امامان دوازده نفرند که نهنفر آنان از نسل امام حسین(ع) خواهند بود، فقدان فرزند برای امام رضا(ع)، هم امامتخود آن حضرت، و هم تداوم امامت را زیر سؤال می برد و واقفیه این موضوع را دستاویز قرارداده امامت حضرت رضا(ع) را انکار می کردند. گواه این معنا، اعتراض «حسین بن قیاما واسطی»از سران «واقفیه» بود که طی نامه ای به امام رضا(ع) او را متهم به عقیمی کرد و نوشت:چگونه ممکن است امام باشی در صورتی که فرزندی نداری؟!  امام(ع) هم در پاسخ نوشت: “از کجا می دانیکه م دارای فرزندی نخواهم بود، سوگند به خدا بیش از چند روز نمی گذرد که خداوند پسریبه من عطا می کند که حق را از باطل جدا می کند”.

    دوم. امامت حضرت(ع) در کودکی

    اینکه امامت به قدرت الهی بهیک نوجوان هشت ساله که هنوز به سن بلوغ نرسیده است منتقل شد یک کرامت مهم بود؛ آن چنانکه پیش از این، نبوت به حضرت عیسی(ع) در نوزادی داده شده بود.

    سوم. مناظرات علمی حضرت(ع)

    مناظراتی که امام(ع) با دانشمندان فرقه ها و مذاهب مختلف دراین دوره دارد، بسیار مهم است. اینکه چگونه یک نوجوان می تواند در مناظرات و بحث هایمختلف اسلامی و فکری با دانشمندان آن زمان، آنان را مغلوب کند، هم کرامتی بزرگ و همعلامتی بر حقانیت امامت ایشان بود.

    ۴- شاگردان امام جواد(ع)

    امام جواد(ع) با وجود کوتاهی دوران حیات و امامت، شاگردان بزرگیرا تربیت می کنند؛ امثال «حضرت عبدالعظیم حسنی»، «جناب علی بن مهزیار اهوازی»، «فضلبن شاذان نیشابوری»، «محمد بن سنان زاهری»، «ابونصر بزنطی کوفی» و «دعبل خزاعی» ازشاگردان آن حضرت هستند که نزد ایشان، رشد علمی یافته و تربیت شدند و یا از آن حضرت(ع)حدیث نقل کردند. روایان احادیث جواد الائمه(ع) تنها محدثان شیعه نبودند؛ بلکه علماءو دانشمندان اهل تسنن نیز معارف و حقایقی از اسلام را از آن حضرت نقل کرده‏اند. بهعنوان نمونه «خطیب بغدادی‏» احادیثی با سند خود ازآن حضرت نقل کرده است. همچنین «حافظعبدالعزیزبن اخضر جنابذی‏» در کتاب معالم العتره الطاهره و مؤلفانی مانند «ابو بکراحمدبن ثابت»، «ابواسحاق ثعلبی» و «محمدبن منده بن مهربذ» در کتب تاریخ و تفسیر خویشروایاتی از آن حضرت نقل کرده‏ اند.

    ۵- شهادت امام جواد(ع)

    مأمون خلیفه عباسی که چون سایر خلفای بنی‌عباس از نفوذ باطنیامامان معصوم(ع) در بین مردم هراس داشت سعی کرد ابن الرضا(ع) را تحت مراقبت خاص خویشقرار دهد که یکی از حیله‌های وی برای اینکار ازدواج دخترش با امام بود. لذا دختر خویش«ام الفضل» را به ازدواج حضرت امام جواد(ع) درآورد تا مراقبی دائمی و از درون خانه،بر امام گمارده باشد. دلیل دیگری که مأمون دختر خود را به ازدواج امام در آورد کشاندنامام به سمت خود بود؛ چرا که تصور می کرد امام با این وصلت مجذوب مادیات و جاه و مقامشده، قداست وی خدشه دار و از راه اصلی منحرف، شیعیان متفرق شده و مأمون خود قوی میشود. مأمون همچنین می خواست با این وصلت علویان را از اعتراض و قیام بر ضد خود بازداشته، خود را دوستدار و علاقه مند به آنان نشان دهد. امام جواد(ع) نیر ـ که مانندبقیه امامان(ع) از آینده اطلاع داشت و هیچ کاری را بدون آگاهی انجام نمی داد ـ بخوبیاز دسیسه های مأمون آگاه بود و با علم به وصلت با دختر وی رضایت داد. یکی از دلایلپذیرش این وصلت از سوی امامان، حفظ شیعیان از دسیسه های کینه توزانه مأمون حفظ کند.لذا امام(ع) اگرچه تن به این ازدواج داد، اما شواهد تاریخی گواه این حقیقت است که مأموننتوانست به حیله‏ های از پیش تعیین شده خود دست یابد. امام جواد(ع) تا پایان خلافتمأمون در مدینه ساکن بود و پس از مرگ مأمون به دستور معتصم عباسی و در سال ۲۲۰ هجریقمری، به همراه همسرش(ام الفضل) به بغداد رفت. ایشان در ماه ذی القعده همان سال، مسمومو در آخر آن ماه به شهادت رسید.

    مزار مطهّرو منوّر آن حضرت در کاظمین(بغداد) و در کنار قبر جد بزرگوارش «حضرت امام کاظم(ع)» هماکنون، قبله حاجات عابدان و عاشقان و پیروان اهل بیت(ع) از سراسر جهان است.

    “سلامالله علیه یوم وُلد و یوم استشهد و یوم یُبعث حیّا”

    ۶- معرفی منابع امام جواد(ع)

    درباره تاریخ اهل بیت عصمت و طهارت(ع) ـ عموماً ـ و امام جواد(ع)ـ خصوصاً ـ کتاب های فراوانی منتشر شده است که هم به صورت تشریحی و هم توصیفی در اینمورد بحث کرده است. مانند کتاب معجم ما کتب عن الرسول(ص) و اهل بیته(ع) اثر «عبدالجبارالرفاعی» که در واقع یک دایره المعارف بزرگ می باشد و در ۱۰ جلد چاپ شده است. کتابالذریعه الی تصانیف الشیعه از «مرحوم آغا بزرگ طهرانی» و سائر کتب رجالی و حدیثی وتاریخی بزرگان شیعه مانند «شیخ کلینی»، «شیخ مفید»، «شیخ صدوق»، «علامه برقی» و «شیخطوسی» هم انباشته است از آثار مختلف که اهل علم و نخبگان با آنها آشنا هستند.

    *جهت اطلاع علاقه مندان منابع زیر را نیز می توان معرفی کرد:

    الف) کتاب‌های عربی

    ۱-اعلام الهدایه؛ الإمام محمدبن علیّ “الجواد”علیهالسلام؛ لجنه التالیف فی المجمع العالمی لأهل البیت(ع)، قم المقدسه ۱۴۲۲ق، ۲۵۱ص.

    ۲-الإمام التاسع أبو جعفر محمد الجواد علیه السلام،الشیخ محمدحسن القبیسی العاملی، بیروت: ۱۴۰۳ه ـ ۱۹۸۳م ، ۱۱۷ص .

    ۳-الإمام الجواد علیه السلام، السید عبدالرزاقالموسوی المقرّم ، النجف الاشرف: المطبعه الحیدریه، ۱۳۷۱ه، ۱۰۳ص.

    ۴-الإمام الجواد علیه السلام، لجنه التألیف فیمؤسسه البلاغ، طهران: مؤسسه البلاغ، ط ۲ ۱۴۰۹ه ۱۹۸۹م ، ۱۱۹ص.

    ۵-الإمام الجواد علیه السلام؛ قدوه و أسوه، السیدمحمدتقی المدرسی، طهران: رابطه الاخوه الاسلامیه ۱۳۶۳ش / ۱۹۸۴م، ۷۲ص.

    ۶-الإمام الجواد علیه السلام من المهد الی اللحد،السید محمدکاظم القزوینی، بیروت: مؤسسه البلاغ، ۱۴۰۸ه.

    ۷-الإمام محمد بن علی الجواد علیه السلام، عبدالزهراء عثمان محمد، مشهد: مجمع البحوث الاسلامیه، ۱۴۰۸ه ۱۴۹ص۲۰ .

    ۸-الإمام المعجزه؛ محمد الجواد علیه السلام؛ سیرهو دراسه و تحلیل، کامل سلیمان ، بیروت: دار الکتاب اللبنانی .

    ۹-الحیاه السیاسیه للإمام الجواد علیه السلام؛نبذه یسیره؛ السید جعفر مرتضی العاملی، بیروت: الدار الاسلامیه، ۱۴۰۵ه ـ ۱۹۸۵م،۱۱۷ص.

    ۱۰-محمد الجواد علیه السلام، الإمام المعجزه(سیرهو دراسه و تحلیل)، کامل سلیمان، بیروت: الشرکه العالمیه ـ ۱۹۸۸م، ۳۶۰ص .

    ۱۱-مسند الإمام الجواد علیه السلام، الشیخ عزیزالله العطاردی. مشهد: الموتمر العالمی للإمام الرضا(ع) ، ۱۴۱۰ه، ۳۵۵ص .

    ۱۲-أبوجعفر؛ محمد الجواد علیه السلام…[تاسعأئمه أهل البیت الطاهر”صلوات الله علیهم اجمعین”،مولده و وفاته و مده عمرهو مدفنه فی اعیان الشیعه] السید محسن الأمین العاملی، بیروت: دارالتعارف للمطبوعات،۱۴۰۳ه ـ ۱۹۸۳م .

    ب) کتاب‌های فارسی

    ۱-پیشوایان هدایت؛ جواد الائمه، حضرت امام محمدتقی(ع)؛تألیف: گروه پژوهش مجمع جهانی اهل بیت(ع)؛ ترجمه: اداره ترجمه مجمع جهانی اهل بیت(ع)،قم: انتشارات مجمع جهانی اهل بیت(ع) وزیری، ۳۸۵ ص.

    ۲-امام جواد(ع)، گروه نویسندگان مؤسسه البلاغ،ترجمه: محمود شریفی، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۶۸، جیبی، ۱۶۸ص؛

    ۳-امام محمدتقی(ع)، سید کاظم ارفع، تهران، مؤسسهانتشاراتی فیض کاشانی، ۱۳۷۰، رقعی، ۴۹ ص؛

    ۴-پیشوای نهم حضرت امام محمدتقی(ع)، گروه نویسندگان،چاپ مکرر، قم، مؤسسه در راه حق، ۱۳۷۱، رقعی، ۵۶ ص؛

    ۵-تحلیلی از زندگانی و دوران امام محمدتقی(ع)،فضل الله صلواتی، اصفهان، انتشارات خرد، ۱۳۶۴، رقعی، ۶۱۰ص؛

    ۶-تحلیلی از زندگانی و زمان امام جواد(ع)، گروهنویسندگان، زیرنظر قوام الدین وشنوی قمی، قم، مؤسسه احیاء و نشر میراث اسلامی،۱۳۵۹، جیبی، ۱۳۸ص؛

    ۷-ذکر حالات حضرت امام محمدتقی(ع) و …، عباسفیض قمی(م۱۳۹۴ق)، قم، چاپ خانه قم، ۱۳۶۴ق، رقعی، ۳۲۰ص؛

    ۸-حضرت امام جواد(ع)، گروه کودکان و نوجوانانبنیاد بعثت، بازنویسی: مهدی رحیمی، چاپ دوم، تهران، بنیاد بعثت، ۱۳۷۴، رقعی، ۶۸ص؛

    ۹-حضرت امام محمدتقی(ع)، عبدالأمیر فولادزاده،تهران، انتشارات اعلمی، ۱۳۵۹، وزیری، ۳۵ص؛

    ۱۰-حضرت امام محمدتقی(ع)، فضل الله کمپانی(م۱۴۱۴ق)،تهران، انتشارات مفید،۱۳۶۲؛

    ۱۱-حضرت امام محمدتقی(ع)، میر ابوالفتح دعوتی،قم، انتشارات شفق، بی تا، وزیری، ۳۲ص؛

    ۱۳-زندگانی امام جواد(ع)، احمد صادقی اردستانی،قم، انتشارات نقش، ۱۳۷۶ش، رقعی، ۲۵۰ص؛

    ۱۴-زندگانی امام جواد(ع)، سیف الله یعقوبی قمشه‌ای،تهران، مسجد الغدیر، ۱۳۶۴، رقعی، ۱۲۴ص؛

    ۱۵-زندگانی امام محمدتقی(ع)، حسین عمادزاده(۱۴۱۰ق)،تهران، شرکت سهامی طبع کتاب، ۱۳۴۱ش۱۳۸۲/ق، وزیری، ۳۳۴ص؛

    ۱۶-زندگانی امام محمدتقی(ع)؛ نهمین پیشوای معصوم،عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، قم، انتشارات نسل جوان، ۱۳۵۷ش، جیبی، ۱۱۹ص؛

    ۱۷-زندگانی امام نهم حضرت امام جواد(ع)، هیئتتحریریه مؤسسه در راه حق، ساده‌نویسی، دفتر تحقیق و تألیف کتب درسی، چاپ سوم، تهران،سازمان نهضت سواد آموزی، ۱۳۷۵، رقعی، ۲۴ص؛

    ۱۸-زندگانی حضرت امام جواد(ع)، مرتضی مدرسی چهاردهی(۱۴۰۷ق)،چاپ پنجم، تهران، انتشارات موسوی، ۱۳۶۱، رقعی، ۲۵۲ص؛

    ۱۹-زندگانی سیاسی امام جواد(ع)، سید جعفر مرتضیعاملی، ترجمه: سید محمد حسینی، چاپ دوم، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۶۷، رقعی،۱۴۴ص؛

    ۲۰-زندگی امام جواد(ع)، سید محمد حسینی شاهرودی،تهران، انتشارات فیض کاشانی، ۱۳۷۵، وزیری، ۲۲۴ ص؛

    ۲۱-نگاهی بر زندگی امام جواد(ع)، محمد محمدی اشتهاردی،تهران، نشر مطهر، ۱۴۱۶/ق، رقعی، ۱۴۴ص؛ ۲۲٫ نگاهی گذرا بر زندگانی امام جواد(ع)، سیدعبدالرزاق موسوی مقرّم(۱۳۹۱ق)، ترجمه: پرویز لولاور، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی،۱۳۷۱ ش، وزیری، ۱۷۷ص.

    ۲۲-امام جواد(ع)، امید امیدار، قم، انتشارات شفق،۱۳۵۵، جیبی، ۳۲ ص.

    منبع مطلب : fa.shafaqna.com

    مدیر محترم سایت fa.shafaqna.com لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    امام جواد (ع)؛ علم و دانش فراوان، عمر کوتاه و خدمات بزرگ

    امام جواد (ع)؛ علم و دانش فراوان، عمر کوتاه و خدمات بزرگ

    به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از فراهان خبر؛ امام نهم که نامش «محمّد»، کنیه اش «ابو جعفر» و معروف‏ ترین القاب او «تقی» و «جواد» است، در ماه رمضان سال ۱۹۵ هجری قمری در شهر «مدینه» دیده به جهان گشود. پدر آن حضرت «امام علیّ بن موسی الرضا علیهما السلام» امام هشتم شیعیان بود. مادر او نیز «سبیکه» نام داشت که از خاندان «ماریه قبطیه» همسر پیامبر اکرم(ص) به شمار می رفت و از نظر فضائل اخلاقی در درجه والایی قرار داشت و برترین زنان زمان خود بود؛ به طوری که امام رضا - علیه السلام - از او به عنوان بانویی منزه و پاکدامن و با فضیلت یاد می کرد. ضمن عرض تسلیت و تعزیت به محضر حضرت بقیة الله الأعظم(عج)، مقام معظم رهبری، مراجع عظام تقلید و عموم شیعیان و پیروان اهل بیت(ع) در سراسر جهان، مقاله کوتاه زیر، تقدیم علاقه مندان ارجمند می شود.

    ۱- دلیل شناخت کمتر نسبت به امام جواد(ع)

    امام جواد(ع) به دو دلیل، در بین مردم نسبت به دیگر امامان(ع) کمتر شناخته شده است:

    اول) کمی سن و کوتاه بودن عمر آن حضرت

    بنابر آنچه در تاریخ آمده است، امام جواد(ع) در ۸ سالگی به امامت رسید و در سن ۲۵ سالگی به شهادت رسید. لذا کوتاه بودن عمر حضرت جواد(ع) یکی از دلایلی است که می توانیم بگوییم که امام جواد(ع) نسبت به ائمه دیگر که از عمر بیشتری برخورد بودند، کمتر در بین مردم مطرح شده است. اما در واقع مطابق آنچه در منابع حدیثی شیعه آمده، ما در مورد امام جواد(ع) معارف کم نداریم، یعنی دانستنی ها و مطالب زیادی داریم که متاسفانه این ها کمتر در میان شیعه مطرح شده است. اگر نویسندگان و اهل تحقیق بتوانند در این زمینه میراث فرهنگی و علمی زندگی دوران امام جواد(ع) را برای مردم تشریح و مطرح کنند، شاید بتوان گفت که آنچه که در مورد امام نهم حضرت جواد(ع) وجود دارد، نسبت به ائمه دیگر کمتر نیست.

    دوم) شرایط خاص دوران امام(ع)

    امام جواد(ع) در دوره و زمان خاصی از تاریخ زندگی می کردند که با پیچیدگی ها و مسائلی روبه رو شد که این موارد در زندگانی سائر امامان شیعه(ع) کمتر وجود داشت. امام(ع) در دوران حکومت «مأمون» و «معتصم» عباسی زندگی کردند. در ایندوران حکومت عباسیان در افولی قرار گرفته بود که با مرگ مأمون عباسی و قدرت گرفتن معتصم، رو به نزول بیشتر گرایید. زمانی که یک حاکم قدرتمند در در جامعه زندگی می کند بر روی تمام مسائل آن زمان تاثیر دارد؛ مانند وقتی که «یزید» به حکومت رسید و امام حسین(ع) در برابر او قیام کرد و آن حادثه مهم اتفاق افتاد و نقطه اوجی شد که در زمان سایر ائمه و امامان معصوم(ع) وجود ندارد.

    ۲- ویژگی های اخلاقی و علمی امام جواد الائمه(ع(

    -۲-۱  اخلاق حسنه

    حضرت جواد الائمه(ع) این ویژگی را از جدّ بزرگوارشان پیامبر مکرم حضرت محمدبن عبدالله(ص) به ارث بردند. در قرآن هم تاکید شده که مسلمانان از اخلاق پیامبر(ص) الگو و سرمشق بگیرند، به مسلمانان توصیه که در رفتار و زندگی خودشان در تمام مراحل باید از پیامبر(ص) الگو بگیرند. فرزندان پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) مانند پیامبر بزرگوار(ص) متّصف و متخلّق به آن اخلاق نیکو و حسنه هستند.

    ۲-۲ - علم فراوان

    یکی از ویژگی های دیگر امام جواد(ع) علم فراوان و وسیع ایشان است؛ چنانچه پدران بزرگوارشان هم این علم وسیع (علم لدنی) را داشتند و به معنای واقعی کلمه عالم بودند. این امر در مناظراتی که ایشان انجام دادند که نمونه های آن وجود دارد قابل مشاهده است. ما شیعیان معتقد هستیم که این علم از طریق اجدادشان منتقل شده، یعنی به قدرت الهی، علم پیامبر(ص) به امام علی بن ابی طالب(ع) و نسل به نسل تا حضرت مهدی موعود(عج) منتقل شده و این علم لدنی که خداوند در اختیار این الگوهای بشریت گذاشته در نزد امام جواد(ع) هم بوده است.

    ۲-۳ - تقوا و پارسایی

    امام جواد(ع) مانند همه امامان شیعه، الگوی کامل تقوا و پارسایی و نمونه بارز عبادت، بندگی و سجده های طولانی برای خداوند بودند.

    ۲-۴ - ادب و گشاده رویی با دوست و دشمن

    امام جواد(ع) با همگان با ادب و احترام برخورد می کردند. این امر باعث جذب مخالفان و دشمنان امام به سوی ایشان می شد. سازش و نرم خویی با دوستان و شیعیان نیز از صفات ایشان است.

    ۲-۵ - حرّیت و آزادگی

    همه ائمه اهل بیت(ع) از این ویژگی برخوردار بودند. آن بزرگواران هیچ گاه تسلیم ظلم و ستم نمی شدند و حاضر بودند در این راه تمام سختی ها را تحمل کنند. این ویژگی الگویی برای ماست که در هیچ زمانی ظلم و ستم را قبول نکنیم و با آزادگی، اعتقادات و مبانی خودمان را مطرح کنیم و تسلیم فتنه ها و توطئه های دشمنان قسم خورده اسلام و مخالفان نشویم. در این زمان که حمله به مقدسات مسلمانان از سوی آمریکائی ها و صهیونیست ها با چاپ و نشر کاریکاتورها و فیلم ها شروع شده مسلمانان و به ویژه پیروان واقعی اهل بیت(ع) می بایست با وحدت و یکپارچگی خاص با حضور در راه پیمائی ها و تظاهرات به مبارزه با استکبار جهانی برخیزند که همین کار هم کردند.

    ۳ - فضال و کرامات مهم در زندگی حضرت جواد(ع(

    اول. تولد حضرت(ع)

    تولد امام جواد(ع) ـ که در اواخر عمر امام رضا(ع) رخ داد ـ یک کرامت الهی بود؛ آن چنانکه امام رضا(ع) بارها از حضرت جواد(ع) به عنوان مولودی پرخیر و برکت یاد می کرد. «ابو یحیای صنعانی» می گوید: روزی در محضر امام رضا - علیه السلام -، فرزندش ابو جعفر را که خردسال بود، آوردند. امام فرمود: «این مولودی است که برای شیعیان ما، با برکت تر از او زاده نشده است». دو تن از شیعیان به نام «ابن اسباط» و «عبّاد بن اسماعیل» هم می گویند: در محضر امام رضا - علیه السلام - بودیم که ابو جعفر را آوردند، عرض کردیم: این همان مولود پرخیر و برکت است؟ حضرت فرمود: «آری، این همان مولودی است که در اسلام بابرکت تر از او زاده نشده است». دلیل این خیر و برکت و کرامت خاصّ این بود که عصر امام رضا(ع) عصر ویژه ای بوده و تعیین جانشین و معرفی امام بعدی، با مشکلاتی روبرو شده بود که در عصر امامان قبلی، بی سابقه بود؛ زیرا از یک سو پس از شهادت امام کاظم(ع) گروهی که به «واقفیه» معروف شدند، براساس انگیزه های مادی، امامت حضرت رضا(ع) را انکار کردند و از سوی دیگر امام رضا(ع) تا حدود چهل و هفت سالگی دارای فرزند نشده بود و چون احادیث رسیده از پیامبر حاکی بود که امامان دوازده نفرند که نه نفر آنان از نسل امام حسین خواهند بود، فقدان فرزند برای امام رضا(ع)، هم امامت خود آن حضرت، و هم تداوم امامت را زیر سؤال می برد و واقفیه این موضوع را دستاویز قرار داده امامت حضرت رضا(ع) را انکار می کردند. گواه این معنا، اعتراض «حسین بن قیاما واسطی» از سران «واقفیه» بود که طی نامه ای به امام رضا(ع) او را متهم به عقیمی کرد و نوشت: چگونه ممکن است امام باشی در صورتی که فرزندی نداری؟! .امام(ع) هم در پاسخ نوشت: "از کجا می دانی که م دارای فرزندی نخواهم بود، سوگند به خدا بیش از چند روز نمی گذرد که خداوند پسری به من عطا می کند که حق را از باطل جدا می کند".

    دوم. امامت حضرت(ع) در کودکی

    اینکه امامت به قدرت الهی به یک نوجوان هشت ساله که هنوز به سن بلوغ نرسیده است منتقل شد یک کرامت مهم بود؛ آنچنانکه پیش از این، نبوت به حضرت عیسی(ع) در نوزادی داده شده بود.

    سوم. مناظرات علمی حضرت(ع(

    مناظراتی که امام(ع) با دانشمندان فرقه ها و مذاهب مختلف در این دوره دارد، بسیار مهم است. اینکه چگونه یک نوجوان می تواند در مناظرات و بحث های مختلف اسلامی و فکری با دانشمندان آن زمان، آنان را مغلوب کند، هم کرامتی بزرگ بود و هم علامتی بر حقانیت امامت ایشان.

    -۴  اصحاب و شاگردان امام جواد(ع(

    امام جواد(ع) با وجود کوتاهی دوران حیات و امامت، شاگردان بزرگی را تربیت می کنند؛ امثال «حضرت عبدالعظیم حسنی»، «جناب علی بن مهزیار اهوازی»، «فضل بن شاذان نیشابوری»، «محمد بن سنان زاهری»، «ابونصر بزنطی کوفی» و «دعبل خزاعی» از شاگردان آن حضرت هستند که نزد ایشان، رشد علمی یافته و تربیت شدند و یا از آن حضرت(ع) حدیث نقل کردند. روایان احادیث جواد الائمه(ع) تنها محدثان شیعه نبودند؛ بلکه علماء و دانشمندان اهل تسنن نیز معارف و حقایقی از اسلام را از آن حضرت نقل کرده‏اند. به عنوان نمونه «خطیب بغدادی‏» احادیثی با سند خود ازآن حضرت نقل کرده است. همچنین «حافظ عبدالعزیزبن اخضر جنابذی‏» در کتاب معالم العترة الطاهرة و مؤلفانی مانند «ابو بکر احمدبن ثابت»، «ابو اسحاق ثعلبی» و «محمدبن مندة بن مهربذ» در کتب تاریخ و تفسیر خویش روایاتی از آن حضرت نقل کرده‏ اند.

    ۵- شهادت امام جواد(ع(

    مأمون خلیفه عباسی که چون سایر خلفای بنی‌عباس از نفوذ باطنی امامان معصوم(ع) در بین مردم هراس داشت سعی کرد ابن الرضا(ع) را تحت مراقبت خاص خویش قرار دهد که یکی از حیله‌های وی برای اینکار ازدواج دخترش با امام بود. لذا دختر خویش «ام الفضل» را به ازدواج حضرت امام جواد(ع) درآورد تا مراقبی دائمی و از درون خانه، بر امام گمارده باشد. دلیل دیگری که مأمون دختر خود را به ازدواج امام در آورد کشاندن امام به سمت خود بود؛ چرا که تصور می کرد امام با این وصلت مجذوب مادیات و جاه و مقام شده، قداست وی خدشه دار و از راه اصلی منحرف، شیعیان متفرق شده و مأمون خود قوی می شود. مأمون همچنین می خواست با این وصلت علویان را از اعتراض و قیام بر ضد خود باز داشته، خود را دوستدار و علاقه مند به آنان نشان دهد. امام جواد(ع) نیر ـ که مانند بقیه امامان(ع) از آینده اطلاع داشت و هیچ کاری را بدون آگاهی انجام نمی داد ـ بخوبی از دسیسه های مأمون آگاه بود و با علم به وصلت با دختر وی رضایت داد. یکی از دلایل پذیرش این وصلت از سوی امامان، حفظ شیعیان از دسیسه های کینه توزانه مأمون حفظ کند. لذا امام(ع) اگرچه تن به این ازدواج داد، اما شواهد تاریخی گواه این حقیقت است که مأمون نتوانست به حیله‏ های از پیش تعیین شده خود دست یابد. امام جواد(ع) تا پایان خلافت مأمون در مدینه ساکن بود و پس از مرگ مأمون به دستور معتصم عباسی و در آخر ماه ذی القعده سال ۲۲۰ هجری قمری، به همراه همسرش(ام الفضل) به بغداد رفت و در همان سال مسموم و به شهادت رسید.

    مزار مطهر و منور آن حضرت در کاظمین(بغداد) و در کنار قبر جدش «امام کاظم(ع)» هم اکنون قبله حاجات عابدان و عاشقان و پیروان اهل البیت(ع) از سراسر جهان است.است.

    "سلام الله علیه یوم وُلد و یوم استشهد و یوم یُبعث حیّا"

    ۶ - معرفی منابع امام جواد(ع(

    درباره تاریخ اهل بیت عصمت و طهارت(ع) ـ عموماً ـ و امام جواد(ع) ـ خصوصاً ـ کتاب های فراوانی منتشر شده است که هم به صورت تشریحی و هم توصیفی در این مورد بحث کرده است. مانند کتاب معجم ما کتب عن الرسول(ص) و اهل بیته(ع) اثر «عبدالجبار الرفاعی» که در واقع یک دایرة المعارف بزرگ می باشد و در ۱۰ جلد چاپ شده است. کتاب الذریعة الی تصانیف الشیعة از «مرحوم آغا بزرگ تهرانی» و سائر کتب رجالی و حدیثی و تاریخی بزرگان شیعه مانند «شیخ کلینی»، «شیخ مفید»، «شیخ صدوق»، «علامه برقی» و «شیخ طوسی» هم پر است از آثار مختلف که اهل علم و نخبگان با آنها آشنا هستند.

    * جهت اطلاع علاقه مندان منابع زیر را نیز می توان معرفی کرد:

    الف) کتاب‌های عربی

    ۱-اعلام الهدایة؛ الإمام محمدبن علیّ "الجواد"علیه السلام؛ لجنه التالیف فی المجمع العالمی لأهل البیت(ع)، قم المقدسه ۱۴۲۲ق، ۲۵۱ص.

    ۲-الإمام التاسع أبو جعفر محمد الجواد علیه السلام، الشیخ محمدحسن القبیسی العاملی، بیروت: ۱۴۰۳ه ـ ۱۹۸۳م ، ۱۱۷ص .

    ۳-الإمام الجواد علیه السلام، السید عبدالرزاق الموسوی المقرّم ، النجف الاشرف: المطبعة الحیدریة، ۱۳۷۱ه، ۱۰۳ص.

    ۴-الإمام الجواد علیه السلام، لجنة التألیف فی مؤسسة البلاغ، طهران: مؤسسة البلاغ، ط ۲ ۱۴۰۹ه ۱۹۸۹م ، ۱۱۹ص.

    ۵-الإمام الجواد علیه السلام؛ قدوة و أسوة، السید محمدتقی المدرسی، طهران: رابطة الاخوة الاسلامیة ۱۳۶۳ش / ۱۹۸۴م، ۷۲ص.

    ۶-الإمام الجواد علیه السلام من المهد الی اللحد، السید محمدکاظم القزوینی، بیروت: مؤسسة البلاغ، ۱۴۰۸ه.

    ۷-الإمام محمد بن علی الجواد علیه السلام، عبد الزهراء عثمان محمد، مشهد: مجمع البحوث الاسلامیة، ۱۴۰۸ه ۱۴۹ص۲۰ .

    ۸-الإمام المعجزة؛ محمد الجواد علیه السلام؛ سیرة و دراسة و تحلیل، کامل سلیمان ، بیروت: دار الکتاب اللبنانی .

    ۹-الحیاة السیاسیة للإمام الجواد علیه السلام؛ نبذة یسیرة؛ السید جعفر مرتضی العاملی، بیروت: الدار الاسلامیة، ۱۴۰۵ه ـ ۱۹۸۵م، ۱۱۷ص.

    ۱۰-محمد الجواد علیه السلام، الإمام المعجزة(سیرة و دراسة و تحلیل)، کامل سلیمان، بیروت: الشرکة العالمیة ـ ۱۹۸۸م، ۳۶۰ص .

    ۱۱-مسند الإمام الجواد علیه السلام، الشیخ عزیز الله العطاردی. مشهد: الموتمر العالمی للإمام الرضا(ع)، ۱۴۱۰ه، ۳۵۵ص .

    ۱۲-أبوجعفر؛ محمد الجواد علیه السلام...[تاسع أئمة اهل البیت الطاهر"صلوات الله علیهم اجمعین"، مولده و وفاته و مدة عمره و مدفنه فی اعیان الشیعة] السید محسن الأمین العاملی، بیروت: دارالتعارف للمطبوعات، ۱۴۰۳ه ـ ۱۹۸۳م .

    ب) کتاب‌های فارسی

    ۱-پیشوایان هدایت؛ جواد الائمه، حضرت امام محمدتقی(ع) ؛ تألیف: گروه پژوهش مجمع جهانی اهل بیت(ع)؛ ترجمه: اداره ترجمه مجمع جهانی اهل بیت(ع)، قم: انتشارات مجمع جهانی اهل بیت(ع) وزیری، ۳۸۵ ص.

    ۲-امام جواد(ع)، گروه نویسندگان مؤسسة البلاغ، ترجمه: محمود شریفی، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۶۸، جیبی، ۱۶۸ص؛

    ۳-امام محمد تقی(ع)، سید کاظم ارفع، تهران، مؤسسه انتشاراتی فیض کاشانی، ۱۳۷۰، رقعی، ۴۹ ص؛

    ۴-پیشوای نهم حضرت امام محمد تقی(ع)، گروه نویسندگان، چاپ مکرر، قم، مؤسسه در راه حق، ۱۳۷۱، رقعی، ۵۶ ص؛

    ۵-تحلیلی از زندگانی و دوران امام محمد تقی(ع)، فضل الله صلواتی، اصفهان، انتشارات خرد، ۱۳۶۴، رقعی، ۶۱۰ص؛

    ۶-تحلیلی از زندگانی و زمان امام جواد(ع)، گروه نویسندگان، زیرنظر قوام الدین وشنوی قمی، قم، مؤسسه احیاء و نشر میراث اسلامی، ۱۳۵۹، جیبی، ۱۳۸ص؛

    ۷-ذکر حالات حضرت امام محمدتقی(ع) و ...، عباس فیض قمی(م۱۳۹۴ق)، قم، چاپ خانه قم، ۱۳۶۴ق، رقعی، ۳۲۰ص؛

    ۸-حضرت امام جواد(ع)، گروه کودکان و نوجوانان بنیاد بعثت، بازنویسی: مهدی رحیمی، چاپ دوم، تهران، بنیاد بعثت، ۱۳۷۴، رقعی، ۶۸ص؛

    ۹-حضرت امام محمد تقی(ع)، عبدالأمیر فولاد زاده، تهران، انتشارات اعلمی، ۱۳۵۹، وزیری، ۳۵ص؛

    ۱۰-حضرت امام محمد تقی(ع)، فضل الله کمپانی(م۱۴۱۴ق)، تهران، انتشارات مفید،۱۳۶۲؛

    ۱۱-حضرت امام محمد تقی(ع)، میر ابوالفتح دعوتی، قم، انتشارات شفق، بی تا، وزیری، ۳۲ص؛

    ۱۳-زندگانی امام جواد(ع)، احمد صادقی اردستانی، قم، انتشارات نقش، ۱۳۷۶ش، رقعی، ۲۵۰ص؛

    ۱۴-زندگانی امام جواد(ع)، سیف الله یعقوبی قمشه‌ای، تهران، مسجد الغدیر، ۱۳۶۴، رقعی، ۱۲۴ص؛

    ۱۵-زندگانی امام محمد تقی(ع)، حسین عمادزاده(۱۴۱۰ق)، تهران، شرکت سهامی طبع کتاب، ۱۳۴۱ش۱۳۸۲/ق، وزیری، ۳۳۴ص؛

    ۱۶-زندگانی امام محمد تقی(ع)؛ نهمین پیشوای معصوم، عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، قم، انتشارات نسل جوان، ۱۳۵۷ش، جیبی، ۱۱۹ص؛

    ۱۷-زندگانی امام نهم حضرت امام جواد(ع)، نوشته: هیئت تحریریه مؤسسه در راه حق، ساده‌نویسی، دفتر تحقیق و تألیف کتب درسی، چاپ سوم، تهران، سازمان نهضت سواد آموزی، ۱۳۷۵، رقعی، ۲۴ص؛

    ۱۸-زندگانی حضرت امام جواد(ع)، مرتضی مدرسی چهاردهی(۱۴۰۷ق)، چاپ پنجم، تهران، انتشارات موسوی، ۱۳۶۱، رقعی، ۲۵۲ص؛

    ۱۹-زندگانی سیاسی امام جواد(ع)، تألیف: سید جعفر مرتضی عاملی، ترجمه: سید محمد حسینی، چاپ دوم، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۶۷، رقعی، ۱۴۴ص؛

    ۲۰-زندگی امام جواد(ع)، سید محمد حسینی شاهرودی، تهران، انتشارات فیض کاشانی، ۱۳۷۵، وزیری، ۲۲۴ ص؛

    ۲۱-نگاهی بر زندگی امام جواد(ع)، محمد محمدی اشتهاردی، تهران، نشر مطهر، ۱۴۱۶/ق، رقعی، ۱۴۴ص؛ ۲۲. نگاهی گذرا بر زندگانی امام جواد(ع)، تألیف: سید عبدالرزاق موسوی مقرّم(۱۳۹۱ق)، ترجمه: پرویز لولاور، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی، ۱۳۷۱ ش، وزیری، ۱۷۷ص.

    ۲۲-امام جواد(ع)، امید امیدار، قم، انتشارات شفق، ۱۳۵۵، جیبی، ۳۲ ص.


    عباس جعفری فراهانی

    انتهای پیام/

    منبع مطلب : www.dana.ir

    مدیر محترم سایت www.dana.ir لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    مشرق نیوز

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    ناشناس 24 روز قبل
    0

    درباره ی علم و دانش امام جواد را توضیح دهید

    مهدی 1 سال قبل
    1

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    0
    ناشناس 21 روز قبل

    درباره علم و دانش امام جواد (ع)توضیح دهید

    برای ارسال نظر کلیک کنید