توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    علت حرکت ورقه های سنگ کره چیست علوم نهم

    1 بازدید

    علت حرکت ورقه های سنگ کره چیست علوم نهم را از سایت هاب گرام دریافت کنید.

    علوم تجربی نهم؛ فصل ششم

    زمین ساخت ورقه ای
    زمین شناسان معتقدند که حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در سطح کرهٔ زمین یک خشکی واحد و بزرگی وجود داشته است که اطراف آن را یک اقیانوس بزرگ فراگرفته بوده است.

    تنها خشکی بزرگ زمین در ۲۰۰ میلیون سال پیش پانگه آ و تنها اقیانوس زمین در آن زمان پانتالاسا نامیده شده اند.


    میلیونها سال بعد، خشکی بزرگ پانتالاسا به دو خشکی کوچکتر به نام خشکیهای لورازیا و گندوانا تقسیم شد که بین آنها را دریای تتیس پرکرده بود.

    دریاچه خزر در شمال کشورمان، باقیمانده دریای تیس است.

    با گذشت زمان، خشکی های لورازیا و گندوانا، به قطعات کوچکتر تبدیل شده و پس از جابه جایی، قاره های امروزی را به وجود آورده اند.

    شواهد جابه جایی قاره ها:
    ۱. تشابه فسیل جانداران در قاره های مختلف
    ۲. انطباق حاشیۀ شرقی قارۀ آمریکای جنوبی با حاشیۀ غربی آفریقا
    ۳. تشابه سنگ شناسی در قاره های آفریقا و آمریکای جنوبی
    ۴. وجود آثار یخچالهای قدیمی در قاره های مختلف

    علت حرکت ورقه های سنگ کره:
    علت حرکت ورقه های سنگ کره جریانهای همرفتی خمیرکره است. خمیرکره به دلیل شرایط دما و فشار معین، حالت خمیری دارد. در قسمت پایین آن، دما زیادتر است؛ بنابراین چگالی مواد نسبت به قسمتهای بالایی کمتر است. به دلیل اختلاف دما و چگالی بین قسمتهای بالا و پایین خمیرکره، پدیده همرفت ایجاد میشود. در اثر این پدیده، مواد خمیری به سمت بالا حرکت میکنند و از محل شکاف بین ورقه ها به سطح زمین میرسند و سبب جابه جایی و حرکت ورقه ها میشوند.

    اگر ورقه سنگ کره در زیر اقیانوس قرار گرفته باشد، آن را ورقه اقیانوسی و اگر در محل قاره ها باشد آن را ورقه قاره ای می نامند.
    ورقه اقیانوسی چگالی بیشتری نسبت به ورقه قاره ای دارد. به همین دلیل در هنگام برخورد آنها با یکدیگر، ورقه اقیانوسی به زیر ورقه قارهای فرو رانده میشود.

    زمین ساخت ورقه ای 
    تکتونیک صفحه ای: زمین ساخت ورقه ای

    پوسته زمین از تعدادی ورقه متحرک تشکیل شده است که دائما در حال برخورد یا دور شدن از هم هستند. سخت کره از ۹ ورقه بزرگ و ۱۲ ورقه کوچکتر تشکیل شده است.

    مطالعه ورقه های زمین ساختی که زمین ساخت ورقه ای نامیده میشود،‌ به ما کمک میکند تا اشتقاق قاره ها، گسترش بستر اقیانوس، فورانهای آتشفشانی و تشکیل کوهها را توضیح دهیم.

    حرکت صفحه ها نسبت به هم، در سه حالت کلی رخ می دهد.

    حالت اول؛ صفحات واگرا هستند، یعنی از هم دور می شوند.

    در محل فصل مشترک دو صفحه، پشته های میان اقیانوسی، شکل گرفته و پوسته اقیانوسی بین دو صفحه، گسترش پیدا میکند و رفته رفته بر وسعت دریاها و اقیانوس ها افزوده میشود. هرچه از محل این پشته ها دور شویم سن پوسته اقیانوسی بیشتر می شود. اقیانوس اطلس بهترین مثال در این خصوص است. البته در بستر دریاهای جوانی مثل دریای سرخ هم این اتفاق می افتد.

    جایی که دو ورقه از هم دور میشوند،‌ سنگ داغ و مذاب (ماگمای مایع) به صورت گدازه خارج میشود و مواد جدیدی به ورقه ها افزوده میشود. به این ترتیب ورقه اقیانوسی جدیدی تشکیل میشود. جایی که این اتفاق رخ میدهد،‌ پشته میان اقیانوسی نامیده میشود.

    پشته های میان اقیانوسی به ندرت بیش از ۴۹۲۰ فوت (۱۵۰۰ متر)‌ ارتفاع دارند اما ممکن است هزاران مایل در امتداد بستر اقیانوس کشیده شوند. در زیر هر یک از اقیانوسهای بزرگ جهان،‌ یک پشته میان اقیانوسی وجود دارد. نمونه ای از آنها پشته میانی اطلس در اقیانوس اطلس است که از قطب شمال تا قطب جنوب کشیده شده است. پشته های میان اقیانوسی مناطقی هستند که فعالیت آتشفشانی و زمین لرزه در آنجا زیاد است.

    پیدایش دریای سرخ محصول دور شدن صفحه عربستان از صفحه آفریقا است.
    گاهی هم ممکن است فرآیند دور شدن صفحات، در وسط یک قاره اتفاق بیفتد. در این صورت پوسته قاره ای شکاف برداشته و مواد مذاب از دل زمین بیرون ریخته و بلندی هایی ساخته می شوند. منطقه شرق آفریقا و کوه کلیمانجارو نتیجه برون ریخت مواد مذاب از دل زمین در اثر دور شدن صفحات خشکی در آن منطقه است.

    ‏حالت دوم؛ صفحات همگرا هستند یعنی به هم نزدیک می شوند.

    این حالت خود به سه دسته تقسیم می شود؛
    اول؛ برخورد صفحه اقیانوسی با صفحه قاره ای
    در این نوع برخورد، صفحه اقیانوسی به دلیل چگالی بیشتر، به زیر صفحه قاره ای رانده می شود و کم کم به داخل سست کره فرو رفته و ناپدید می شود. این پدیده را فرورانش می نامند. در محل این فروراندگی معمولا رشته های کوه های طویل و مرتفعی تشکیل می شوند که با فعالیت های آتشفشانی و زمین لرزه همراه است. رشته کوه های آند در حاشیه غربی آمریکای جنوبی نمونه بارز چنین برخوردی هستند. در جنوب شرقی ایران هم می توان کوه های مکران را نام برد که در اثر فرورانش پوسته اقیانوسی عمان به زیر بلوک لوت ایران به وجود آمده اند.
    کمربند لرزه خیز اطراف اقیانوس آرام یکی از مهمترین نواحی لرزه خیز جهان است که علت آن برخورد ورقه اقیانوسی آرام با ورقه های قاره‌ ای اطراف آن است.
    در اثر این برخورد ورقه اقیانوسی به زیر ورقه قاره ای فرو رانده میشود. دراثر فرورانش، ورقه ها میشکنند و انرژی آزاد میشود، انرژی آزادشده به صورت امواج لرزه ای، باعث رخ دادن زمین لرزه های بزرگی میشود.
    افزون بر آن براثر فرورانش ورقه فرورونده و اصطکاک ایجاد شده، دما افزایش یافته، سنگها ذوب میشوند و آتشفشانهایی را به وجود میآورند.

    دوم؛ برخورد دو صفحه اقیانوسی با یکدیگر
    در این حالت یکی از صفحات به زیر دیگری فرورانده می شود و در حاشیه دو صفحه، فعالیت های آتشفشانی فراوانی رخ میدهد. این آتشفشان ها در اعماق دریا قرار دارند و در نتیجه فعالیت آنها، جزایر آتشفشانی خاصی پدید می آیند که به جزایر کمانی معروفند. جزایر کمانی اقیانوس آرام از این جهت مشهورند. این نوع برخورد سبب کوچک شدن حوضه های اقیانوسی میشود.

    سوم؛ برخورد دو صفحه قاره ای با هم
    وقتی دو صفحه قاره ای به یکدیگر نزدیک می شوند منحصرا پدیده کوه زایی و چین خوردگی اتفاق می افتد. کوه های هیمالیا در آسیا و رشته کوه آلپ در اروپا حاصل این نوع فرآیند کوهزایی هستند. کوه های زاگرس هم در ایران، مثال خوبی است که در نتیجه برخورد صفحه عربستان به صفحه آسیا قد برافراشته اند.

    دراثر حرکت ورقه های سنگ کره، پدیده های زمین شناسی مانند زمین لرزه و آتشفشان نیز ایجاد میشود. این پیامدها در کشور ما نیز دیده میشود. به این ترتیب که، هم اکنون از وسط دریای سرخ، مواد مذاب خمیرکره به بستر این دریا بالا میآیند و پوسته جدید را میسازند و این پوسته به دو طرف حرکت میکند. بنابراین ورقه عربستان از چند میلیون سال قبل حرکت خود را به سمت ایران آغاز نموده و هم اکنون نیز ادامه دارد. در اثر برخورد ورقه عربستان با ورقهٔ ایران، رشته کوه زاگرس به وجود آمده است و ادامه این حرکت، باعث ایجاد زمیندلرزه هایی با بزرگی معمولا کمتر از ۵ ریشتر در نواحی غرب و جنوب غرب ایران میشود.

    ‏در برخورد دو صفحه قاره ای با هم، دو صفحه ممکن است در کنار هم حرکت کنند و در اصطلاح بلغرند.

    خلاصه:
    حرکت ورقه ها در مجاورهم به سه صورت ممکن است باشد.
    ۱. دو ورقه از هم دور میشوند.
    ۲. دو ورقه به هم برخورد کرده و نزدیک میشوند.
    ۳. دو ورقه در کنار هم می لغزند.

    پدیده های حاصل از حرکت ورقه ها:
    ۱. ورقه های دور شونده:
    بیش تر محل ورقه های دور شونده در میان اقیانوسها قرار دارند در این مناطق مواد مذاب از بین دو ورقه خارج شده و بین دو ورقه سخت میشود و پوسته جدید حاصل میگردد.
    به همین دلیل هر ساله چندین سانتیمتر بر وسعت اقیانوسها افزوده میشود.
    ۲. ورقه های نزدیک شونده:
    چون ورقه های نزدیک شونده خصوصیات فیزیکی و شیمیایی مختلفی دارند پدیده های حاصل به یکی از صورت های زیر میباشد.
    الف: برخورد ورقه اقیانوسی با قاره ای:
    ورقه ها اقیانوسی نسبت به ورقه های قاره ای سنگین تر میباشند و به زیر ورقه های قاره ای کشیده میشوند و باعث ایجاد گودال اقیانوسس، کوه های آتش فشان و زلزله میشوند.

    ب: برخورد دو ورقه اقیانوسی:
    یک ورقه به زیر ورقه دیگر فرو میرود و با خم شدن لبه ورقه ها گودال عمیق اقیانوسی ایجاد میشود. ورقه فرو رونده ذوب شده و مواد مذاب از بستر دریا خارج میگردند و بر اثر آتشفشان جزایری سر از آب بیرون آورده و جزایر قوسی تولید میگردند.

    ج: برخورد دو ورقه قاره ای

    هیچ کدام از ورقه ها زیر دیگری فرو نمی رود چون جرم هر دو مساوی است بر اثر چنین برخوردی کوه و زلزله شدید ایجاد میشود.
    ۳. ورقه ها در کنار هم می خزند
    در این محل ها نه پوسته جدید تولید میشود و نه ورقه ای تخریب میشود بلکه فقط ورقه ها کنار هم حرکت میکنند در این صورت زلزله های شدید ایجاد میگردد.

    زلزله
    حرکت ناگهانی قسمتی از زمین را زلزله گویند که این حرکت موجب تخریب ساخمان ها و رانش زمین  میشود و گاهی خسارات جانی و مالی زیادی را به بار می آورد.
    ریشتر
    واحد شدت زلزله است که دانشمند آمریکایی به نام چالز فوانسیس ریشتر اولین بار شیوه اندازه گیری شدت زلزله را پیشنهاد داد او شدت زلزله را 1 تا 12 ریشتر بیان کرد.

    منبع مطلب : nasiri706.blogfa.com

    مدیر محترم سایت nasiri706.blogfa.com لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    علت حرکت ورقه های سنگ کره چیست؟

    آموزش علوم متوسطه - حرکت ورقه های سنگ کره

    حرکت ورقه های سنگ کره یکی از مباحث عمده علم زمین شناسی است که در این مقاله به تفضیل به آن می پردازیم.

    سنگ کره چیست؟

    به  مجموع پوسته و گوشته فوقانی زمین، سنگ کره یا لیتوسفر می گویند.

    اگر چه ضخامت سنگ کره در خشکی ها حدود ۱۰۰ کیلومتر است اما یکپارچه نیست و از تکه هایی به نام ورقه تشکیل شده است که روی خمیر کره جابجا می شوند.


    بقیه در ادامه مطلب..........

    حرکت ورقه های سنگ کره یکی از مباحث عمده علم زمین شناسی است که در این مقاله به تفضیل به آن می پردازیم.

    سنگ کره چیست؟

    به  مجموع پوسته و گوشته فوقانی زمین، سنگ کره یا لیتوسفر می گویند.

    اگر چه ضخامت سنگ کره در خشکی ها حدود ۱۰۰ کیلومتر است اما یکپارچه نیست و از تکه هایی به نام ورقه تشکیل شده است که روی خمیر کره جابجا می شوند.

    سنگ کره

    بزرگترین ورقه سنگ کره کدام است؟

    سنگ کره از ۷ ورقه بزرگ و تعدادی ورقه کوچک تشکیل شده است که بزرگترین ورقه آن، ورقه اقیانوس آرام می باشد و به طور کامل در زیر آب قرار دارد.

    نظریه زمین ساخت ورقه ای چیست؟

    پس از اینکه آلفرد واگنر نظریه جابجایی قاره ها را بیان کرد، دانشمندان درصدد یافتن منبع انرژی این جابجایی برآمدند. بر اساس نظریه زمین ساخت ورقه ای، اختلاف دما بین نقاط مختلف گوشته زمین باعث ایجاد اختلاف در درچگالی قسمت های بالایی و پایینی خمیر کره می شود. این اختلاف چگالی جریانی به نام جریان همرفتی در خمیر کره ایجاد می کند که به کمک نیروی اصطکاک بین این لایه از زمین و ورقه ها، منجر به جابجایی سنگ کره می شود.

    نظریه زمین ساخت ورقه ای

    زمین شناسان به کمک نظریه زمین ساخت ورقه ای علاوه بر جابجایی قاره ها، پدیده هایی همچون زمین لرزه، آتشفشان، چین خوردگی، گسل و کوه زایی را نیز توجیه می کنند.

    نام ورقه های سنگ کره کدام اند؟

    انواع حرکت ورقه های سنگ کره:

    حرکت ورقه های سنگ کره به ۳ صورت امکان پذیر است.

    دور شدن دو ورقه اقیانوسی:

    زمانی که دو ورقه اقیانوسی از هم دور می شوند، فضایی ایجاد می شود که ماگمای درون زمین به بیرون را پیدا می کند. ماگمای داغ سرد شده و پوسته جدیدی در کف اقیانوس ایجاد می کند که به آن رشته کوه میان اقیانوسی می گویند.

    به حرکت واگرای ورقه های اقیانوسی، حدود ۵ سانتی متر در هر سال به بستر اقیانوس ها اضافه می شود.

    دور شدن دو ورقه قاره ای:

    زمانی که دو ورقه قاره ای از هم دور می شوند نیزشکافی برای خروج ماگمای داغ درون زمین ایجاد می شود که به صورت آتشفشان نمود پیدا می کند.

    ماگمایی که از طریق حرکت واگرای ورقه ها به سطح سنگ کره می رسد می تواند منبع غنی ای از کانی های فلزی نظیر طلا، مس، نقره، سرب، پلاتین و روی باشد.

    تصویر زیر دور شدن ورقه های سنگ کره را نشان می دهد.

    دور شدن ورقه های سنگ کره

    برخورد ورقه اقیانوسی با قاره ای:

    هنگامی که ورقه اقیانوسی به ورقه قاره ای برخورد می کند، فرورانش اتفاق می افتد یعنی ورقه اقیانوسی به علت چگالی بیشتر به زیر ورقه قاره ای فرو می رود و در دمای بالای گوشته ذوب می شود. بنابراین مساحت زمین ثابت باقی می ماند.

    احتمال بروز آتشفشان نیز در برخورد ورقه اقیانوسی با قاره ای وجود دارد. چون رسوباتی که همراه با ورقه اقیانوسی فرو می روند، تحت تاثیر حرارت و فشار درون زمین مجددا به سطح زمین بر می گردند.

    برخورد ورقه اقیانوسی با قاره ای

    برخورد دو ورقه اقیانوسی:

    در برخورد دو ورقه اقیانوسی نیز پدیده فرورانش رخ می دهد یعنی یک ورقه به زیر دیگری فرو رفته و آتشفشانی در بستر اقیانوس می سازد که به صورت جزایر آتشفشانی یا جزایر قوسی مشخص می شوند.

    جزایر قوسی ژاپن و فیلیپین حاصل برخورد دو ورقه اقیانوسی هستند.

    برخورد دو ورقه اقیانوسی

    برخورد دو ورقه قاره ای:

    زمانی که دو ورقه قاره ای با چگالی یکسان به هم برخورد می کنند، به جای فرورانش در مرز برخورد، کوه به وجود می آید.

    مثلا رشته کوه هیمالیا از برخورد ورقه هندوستان با آسیا به وجود آمده است یا رشته کوه زاگرس حاصل برخورد ورقه عربستان با ایران است.

    زمانی که دو ورقه قاره ای به هم برخورد می کنند، احتمال پیدایش معادن فلزات اصلی نظیر مس وجود دارد.

    برخورد دو ورقه قاره ای

    حرکت امتداد لغز ورقه ها:

    زمانی که دو ورقه به طور جانبی می لغزند و از کنار یکدیگر می گذرند، سنگ ها و کوه ها تکه تکه شده و زلزله هایی با عمق کانونی کم رخ می دهند.

    حرکات امتداد لغز ورقه ها بیشتر در بستر اقیانوس ها و برجستگی های میان اقیانوسی رخ می دهند.

    حرکت امتداد لغز ورقه ها

    پیامدهای حرکت ورقه های سنگ کره:

    اگر کلاس نهمی هستید حتما از صفحات زیر بازدید کنید:

    برای دانلود پاورپوینت تمامی فصل های علوم نهم کلیک کنید

    برای دانلود جزوات تمامی فصل های علوم نهم کلیک کنید

    برای دانلود پاسخ فعالیت ها، جمع آوری اطلاعات و... علوم نهم کلیک کنید

    منبع مطلب : mmscience.ir

    مدیر محترم سایت mmscience.ir لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    $KING$ 1 ماه قبل
    1

    ورقه اقیانوسی با ورقه قاره چه تفاوتی دارد؟؟؟؟؟

    ورقه اقیانوسی چگالی بیشتری نسبت به ورقه قاره ای دارد به همین دلیل هنگام برخورد آنها با یکدیگرورقه اقیانوسیبه زیر ورقه قاره ای فرو رانده می‌شود

    لایک فراموش نشه

    مهدی 2 سال قبل
    2

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    0
    بد 2 ماه قبل

    بد

    بد

    بد

    3
    ناشناس 1 سال قبل

    هیچی نمیدونم

    برای ارسال نظر کلیک کنید