یعنی چه
«نعامه» واژهای با ریشه عربی است که در معنای اصلی خود به پرنده شترمرغ اشاره دارد. در کاربردهای کهن و ثانویه، به مفاهیمی چون سایه، ابر سایهدار، سنگ راهنما در بیابان، و بخشی از زین اسب نیز اطلاق شده است.
تلفظ
این کلمه به فتح نون و عین تلفظ میشود: نَعامَه. در زبان عربی تاء تأنیث در انتهای آن قرار دارد (نَعامَة).
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به سؤال «نعامه» یا «معنی نعامه» کلمه «شترمرغ» است. خود واژه «نعامه» ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
معادل دقیق انگلیسی برای پرنده شترمرغ، واژه Ostrich است.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است. در زبان عربی به صورت مفرد «نَعامَة» و اسم جنس جمع آن «نَعام» کاربرد دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، به شترمرغ Devekuşu میگویند که به معنای ترکیبی «پرنده-شتر» است.
به فارسی
رایجترین، دقیقترین و آشناترین معادل واژه عربی «نعامه» در زبان فارسی، «شترمرغ» است.
در قرآن
خود واژه «نعامه» به صورت مفرد در متن قرآن ذکر نشده است؛ با این حال، کلمه همریشه آن یعنی «الأَنعام» (به معنی چهارپایان) بارها آمده و نام سوره ششم قرآن است. همچنین در متون فقهی و احادیثِ ذیل آیات حج (مانند آیه ۹۵ سوره مائده)، احکام و کفاره صید نعامه (شترمرغ) در حال احرام تبیین شده است.
نماد چیست
در ادبیات و ضربالمثلها، نعامه (شترمرغ) نماد آدمهای مصلحتاندیش و بهانهجو است؛ بر اساس مثل معروف «کالنّعامة لا طیرٌ و لا جمل» (مانند شترمرغ، نه پرنده است و نه شتر) که وقت بار بردن میگوید مرغم و وقت پرواز میگوید شترم. همچنین در باورهای عامیانه به دلیل فرو کردن سر در شن، نماد غفلت به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل نعامه
واژه «نعامه» یک کلمه اصیل عربی است که وارد ادبیات فارسی شده و معنای اصلی آن «شترمرغ» است. این کلمه از ریشه «ن ع م» اشتقاق یافته که با مفاهیمی چون نرمی، آسایش و نعمت در ارتباط است و علت این نامگذاری را به نرمی پرها یا حرکت روان گردن این پرنده نسبت میدهند.
در فرهنگ و ادبیات خاورمیانه، نعامه جایگاه نمادین ویژهای دارد. از یک سو به دلیل سرعت بالا در دویدن، نماد چالاکی در بیابان است و از سوی دیگر به دلیل ویژگیهای زیستی خاصش، در ضربالمثالها به عنوان مظهر تناقض، عذرآوری بیجا و غفلت شناخته میشود. اگرچه خود این واژه در قرآن نیامده، اما در مباحث فقهی مربوط به حج و کفاره صید کاملاً شناختهشده است.