نور اسفهبد یعنی چه؟ نماد و تلفظ صحیح آن

جمع‌بندی و توضیح کامل نور اسفهبد

«نور اسفهبد» (یا نور اسپهبدی) یک ترکیب واژگانی کهن، اسطوره‌ای و فلسفی است که از دو پارهٔ «نور» (عربی) و «اسپه‌بد» (پهلوی/فارسی به معنی فرمانده سپاه) تشکیل شده است. این اصطلاح در متون ادبی قدیم به معنای فرّهٔ کیانی یا همان تایید و شکوه الهی پادشاهان ایران باستان به کار می‌رفته است.

شهرت اصلی این واژه به واسطهٔ مکتب فلسفی حکمت اشراقِ شهاب‌الدین سهروردی است. شیخ اشراق با عاریه گرفتن واژه نظامیِ اسپهبد، از آن برای توصیف «روح انسانی» یا «نفس ناطقه» استفاده کرد؛ چرا که روح در نگاه او، فرمانروا و سپهسالار اقلیم بدن است و کالبد مادی و تاریک انسان را هدایت و تدبیر می‌کند.

این واژه کاربرد روزمره و عامیانه ندارد و کاملاً یک اصطلاح تخصصی در حوزه فلسفه اسلامی، عرفان و ادبیات کهن ایران به شمار می‌آید که نماد آگاهی، حیات‌بخشی و استیلای امر معنوی بر کالبد مادی است.