معنی
این واژه دارای چند معنای متمایز است: در کاربرد رایج به معنی فریفته و مغرور؛ در نجوم و تقویم به معنی روز اول ماه قمری (هلال نو)؛ در متون کهن به معنی سفیدی پیشانی اسب یا مجازاً آغاز و طلیعه هر چیز؛ و در قالب اسم صوت به معنی غرش و نعره شیر یا رعد و برق.
یعنی چه
عبارت «غره شدن» یعنی انسان به واسطه مال، مقام یا دانش خود دچار خودبینی، غفلت و فریب نفس شود. در مقابل، واژه «غُرّه» در کاربرد زمانی یعنی آغاز و درخشش ابتدایی ماه نو.
مترادف
بسته به ریشه واژه، مترادفها از صفات اخلاقی مثل تکبر تا مفاهیم نجومی و آوایی متغیر است.
متضاد
متضاد این واژه در معنای اخلاقی، هوشیاری و تواضع است و در معنای تقویمی، واژه «سلخ» به معنی روز آخر ماه قمری قرار دارد.
هم خانواده
واژههای غرور، مغرور و غرر از ریشه عربی آن هستند و غرش و غریدن با بخش صوتشناسی آن در فارسی پیوند دارند.
تلفظ
این کلمه در معنای فریفته و مغرور معمولاً به صورت «غَرّه» (gharreh) یا «غِرّه» تلفظ میشود. در معانی اول ماه، سفیدی پیشانی و صدای غرش، تلفظ صحیح آن «غُرّه» (ghurreh) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «اول ماه قمری»، «فریفته و مغرور» یا «غرش شیر» کاربرد دارد.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی واژه کاملاً به نقش معنایی آن در جمله بستگی دارد و طیف وسیعی از لغات را شامل میشود.
به فارسی
برگردان و معادلهای اصیل فارسی این کلمه شامل واژههایی چون فریفته، خودبین، طلیعه، ابتدای ماه، و بانگ سهمناک یا غرش است.
جمعبندی و توضیح کامل غره
واژه «غره» از جمله کلمات چندوجهی و مشترکاللفظ در زبان فارسی است که ریشهها و کاربردهای کاملاً متفاوتی را در خود جای داده است. رایجترین کاربرد آن در زبان روزمره و ادبیات اخلاقی، به صورت «غَرّه شدن» به معنی فریفته شدن، غرور کاذب و غفلت از حقایق است که در اشعار بزرگان نظیر حافظ و سعدی نیز بارها برای هشدار درباره فریب دنیا به کار رفته است.
در وجه دوم، این واژه به صورت «غُرّه» ریشه در زبان عربی دارد و به معنای سپیدی پیشانی اسب یا نخستین روز از ماههای قمری است. این اصطلاح در متون نجومی، فقهی و تاریخنگاری کهن برای تعیین دقیق زمان (مانند غرهٔ ماه رمضان) استفاده میشود و مجازاً به طلیعه و آغاز درخشان هر چیز اشاره دارد.
در نهایت، «غُرّه» در ادبیات فارسی به عنوان اسم صوت نیز شناخته میشود که به معنی غرش شیر، نعره سهمناک یا صدای رعد و آسمانتپد است. شناخت دقیق تلفظ و سیاق متن برای درک معنای واقعی این کلمه سه حرفی پرکاربرد الزامی است.