یعنی چه
گیاه قیصر یک ترکیب اضافی در متون طب سنتی است که به عنوان نام دیگر گیاه دارویی «ناخنک» یا «اکلیلالملک» (شبدر شیرین) شناخته میشود. این گیاه علفی و بسیار معطر، دارای گلهای زرد یا بنفش و میوهای هلالیشکل است که در قدیم برای تسکین درد و کاهش التهاب استفاده میشد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت [گِ یا هِ قَیْ صَ] (giyāh-e qeysar) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه «گیاه قیصر» با ۸ حرف است. همچنین بسته به طراح جدول، ممکن است از مترادفهای آن مانند «ناخنک» یا «اکلیل الملک» نیز استفاده شود.
به انگلیسی
در منابع علمی و انگلیسی این گیاه با نام علمی Melilotus officinalis و نام عمومی Sweet Clover یا Yellow Sweet Clover شناخته میشود.
به عربی
در طب سنتی عربی و کتابهای کهن داروشناسی، این گیاه را با نامهای إکلیل الملک، أصابع الملک و حندقوقا ثبت کردهاند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی به دلیل ظاهر و عطر این گیاه، به آن Kokulu yonca (یونجه معطر) یا Sarı yonca (یونجه زرد) میگویند.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج فارسی این واژه شامل «ناخنک»، «شاهافسر»، «شبدر شیرین» و «یونجه زرد» هستند که ناخنک به دلیل شباهت میوه گیاه به ناخن چیده شده، پرکاربردترین آنهاست.
نماد چیست
در نمادشناسی گیاهان، این گیاه به دلیل شهد فراوان و جذب شدید زنبورهای عسل، نماد «شیرینی، جذابیت و وفاداری» به شمار میرود. همچنین به دلیل خواص درمانی ارزشمندش در طب قدیم، نامهایی با پسوند ملوکانه و شاهانه (مانند قیصر، شاهافسر و اکلیلالملک) به آن داده شده که نشاندهنده ارزش بالای آن است.
جمعبندی و توضیح کامل گیاه قیصر
گیاه قیصر در واقع یک نامگذاری تشبیهی و عامیانه در متون طب سنتی برای گیاه دارویی معروفی است که امروزه بیشتر با نام «ناخنک» یا «شاهافسر» شناخته میشود. این گیاه علفی از تیره باقلائیان، گلهای زرد یا بنفش دارد و به دلیل عطر قوی و میوههای هلالمانندش متمایز است.
واژه قیصر در این ترکیب ریشه در اصطلاح لاتین Caesar دارد که وارد عربی و فارسی شده است؛ استفاده از این عنوان برای گیاه مذکور (همانند اکلیلالملک به معنای تاج پادشاه)، نشاندهنده اهمیت بالا و جایگاه ممتاز درمانی آن در میان پزشکان کهن بوده است و به عنوان مسکن و ضدالتهاب کاربرد فراوانی داشته است.
این واژه در لغتنامهها و به ویژه در جدولهای کلمات متقاطع به عنوان یک پاسخ ۸ حرفی شناخته میشود و علیرغم ریشه واژگانی شاهانه، ارتباط مستقیمی با شخص امپراتور ندارد و یک اصطلاح کاملاً گیاهشناسی و دارویی به شمار میرود.