معنی
مزبور در لغت به معنای نوشتهشده است و در متنهای رسمی برای اشاره به موضوع یا شخصی که پیشتر نامش آمده، استفاده میشود.
یعنی چه
وقتی در نوشتهای از واژه مزبور استفاده میشود، منظور این است که برای جلوگیری از تکرار، به جای نام اصلی، از این کلمه ارجاعی استفاده شده است.
ریشه
این کلمه اسم مفعول از ثلاثی مجرد «زبر» است. همخانوادههای آن شامل زبور (کتاب حضرت داوود) و زُبُر (به معنی نوشتهها و کتابها) میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتح ميم و سکون زاء است و نباید آن را با ذال (مذبور) نوشت.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، به عنوان پاسخ برای راهنماهای «یادشده» یا «نامبرده» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در متون حقوقی و رسمی انگلیسی معمولاً از واژگان مذکور برای ارجاع قبلی استفاده میشود.
به عربی
خود واژه در عربی کلاسیک به معنی مکتوب است، اما برای ارجاع بیشتر از المذکور استفاده میکنند.
به فارسی
معادلهای اصیل و روان فارسی این کلمه شامل واژههای «نامبرده» و «پیشگفته» هستند که در متنهای معاصر ترجیح داده میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل مزبور
واژه «مزبور» یک اصطلاح کاملاً رسمی، حقوقی و اداری در زبان فارسی است که ریشه در زبان عربی دارد. این کلمه از ریشه «ز ب ر» به معنای نوشتن گرفته شده و در ساختار مفعولی خود معنای «نوشتهشده» را متبادر میکند. در کاربرد فعلی، این واژه به عنوان یک ابزار ارجاعی برای اشاره به شخص، شیء یا موضوعی که در جملات قبلی متن ذکر شده، به کار میرود تا از تکرار ملالآور کلمات جلوگیری شود.
از نظر نگارشی، باید دقت داشت که املای صحیح آن با حرف «ز» است، هرچند به دلیل هممعنی بودن با واژه «مذکور»، گاهی به اشتباه به صورت «مذبور» نوشته میشود که غلط املایی به شمار میآید. این واژه در گفتار روزمره مردم جایگاهی ندارد و قلمرو کاربرد آن صرفاً به مکاتبات اداری، متون قضایی و ادبیات کهن محدود میشود.