یعنی چه
این واژه در اصل صورت نوشتاری یا آوانویسی دیگری از واژه عربی «کِبار» (جمع کَبیر) به معنی بزرگان و شریفان است. همچنین در زبان ترکی استانبولی (Kibar) به معنای فرد باادب، مبادی آداب و باواقار به کار میرود.
تلفظ
در ریشه عربی به صورت کِبار (به کسر کاف) تلفظ میشود و در زبان ترکی به صورت کیبار تلفظ میگردد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، این کلمه معمولاً به عنوان معادل پنج حرفی برای بزرگان، اعاظم یا فرد مبادی آداب در زبان ترکی مطرح میشود.
به انگلیسی
بسته به ریشه مدنظر، معادلهای انگلیسی آن برای معنای عربی شامل بزرگان و معززین، و برای معنای ترکی شامل افراد باادب و محترم است.
به عربی
ریشه اصلی این واژه عربی است و به عنوان جمع مکسر کلمه «کبیر» به کار میرود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، این واژه دقیقاً به همین صورت نوشته شده و به معنای فردی است که رفتار و گفتار محترمانه و اصیلی دارد.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی آن در متون ادبی شامل بزرگمرتبگان، سروران و شریفان است و در نگاه عامیانه به ویژگیهای رفتاری پسندیده اشاره دارد.
در قرآن
خود کلمه «کیبار» در قرآن وجود ندارد، اما واژه «کِبار» و سایر مشتقات ریشه «ک-ب-ر» مانند کبیر، اکبر و کباراً (در سوره نوح آیه ۲۲: مکراً کباراً به معنی مکر بزرگ) در آیات الهی به کار رفتهاند.
نماد چیست
این واژه در ادبیات و فرهنگ عامه نمادی از اقتدار، منزلت والای اجتماعی، خردسال نبودن و داشتن متانت و ادب در برخورد با دیگران است.
جمعبندی و توضیح کامل کیبار
واژه «کیبار» در زبان فارسی فصیح و رسمی به عنوان یک لغت مستقل اصیل ثبت نشده است؛ بلکه این کلمه بازتابی از دو مسیر زبانی متفاوت است. از یک سو صورت نوشتاری واژه عربی «کِبار» به معنی بزرگان و سروران است و از سوی دیگر، عینا وامواژهای از زبان ترکی استانبولی است که در آن فرهنگ به معنای فردی باادب، باوقار و جنتلمن به کار میرود.
در بازیهای فکری و جدول کلمات، این واژه معمولاً با توجه به تعداد ۵ حرفی خود و ریشههای عربی یا ترکیاش مورد توجه قرار میگیرد. شناخت ریشه اصلی آن به درک دقیقتر متون کهن و اشعار ادبی که از این دست تعابیر استفاده کردهاند، کمک شایانی میکند.