معنی
فراز در زبان فارسی به معنای بلندترین بخش هر چیز، اوج، ارتفاع و قله به کار میرود. همچنین در متون ادبی به قطعه یا پاراگرافی از یک سخن یا نوشته نیز فراز میگویند.
یعنی چه
این واژه مفهوم قرار گرفتن در موقعیت برتر، صعود، پیشرفت و بالا رفتن را میرساند و در اصطلاح «فراز و نشیب» به تغییرات و بالا و پایینهای زندگی اشاره دارد.
مترادف
واژههایی که مفهوم بلندی، پیشروی به جلو و حرکت به سمت بالا را تداعی میکنند.
متضاد
کلماتی که دقیقاً نقطه مقابل مفهوم صعود و بلندی هستند و به فرود آمدن یا موقعیت پایین اشاره دارند.
هم خانواده
واژگانی که همگی از ریشه کهن «فرا-» به معنای بالا، برتر و فراتر شکل گرفتهاند.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون بلندی، اوج یا سربالایی، واژه ۴ حرفی «فراز» به کار میرود.
به انگلیسی
معادلهای زبان انگلیسی که مفاهیم موقعیت مکانی بالا، صعود یا بالاترین نقطه یک کوه را پوشش میدهند.
به عربی
واژگانی در زبان عربی که برای مفاهیم علو درجات، بالا بودن مادی و معنوی یا قله و اوج استفاده میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل فراز
واژه «فراز» یکی از اصیلترین و کهنترین کلمات زبان فارسی است که ریشه در پارسی میانه (پهلوی) دارد. این کلمه در اصل از پیشوند «فرا-» به معنای جلو، بالاتر و برتر ساخته شده و در طول تاریخ مفهوم بلندی، اوج و صعود را به خود گرفته است. در متون کهن گاه به معنای باز یا بسته نیز در قالب اضداد به کار میرفته، اما امروزه معنای رایج آن همان رفعت و قله است.
این واژه در ادبیات و عرفان فارسی، بار معنایی بسیار مثبتی دارد و نمادی از عروج معنوی، تعالی روح، موفقیت، بلندنظری و عبور از سختیهای زندگی به شمار میرود. کاربرد مشهور آن در ترکیب «فراز و نشیب»، استعارهای عمیق از نوسانات، چالشها و روزهای خوش و ناخوش زندگی انسانهاست.
اگرچه خود کلمه «فراز» اصالتاً فارسی است و در متن عربی قرآن کریم وجود ندارد، اما در ترجمههای فارسی قرآن به وفور برای مفاهیمی چون «فوق» یا «العلا» استفاده میشود. علاوه بر آن، اصطلاح «فرازهای قرآنی» در ادبیات دینی به بخشها، عبارات یا آیاتی برجسته از کلامالله اشاره دارد.