یعنی چه
این نام در اصل یک جمله دعایی به زبان اکدی/بابلی نو (Nabû-kudurri-uṣur) است که معنای آن «ای (خدای) نِبو، از وارث (یا مرزهای) من محافظت کن» میشود. نِبو در اساطیر بابل، خدای حکمت و کتابت بوده است.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت فتح نون، ضم باء، سکون واو، فتح کاف، فتح دال، سکون نون، فتح صاد و تشدید و فتح راء (نَبوکَدْنَصَّر) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان پادشاه بابل، سازنده باغهای معلق یا ویرانکننده بیتالمقدس پرسیده میشود که پاسخ آن ۸ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این نام برگرفته از تلفظ عبری آن در کتاب مقدس است و معمولاً اشاره به نبوکدنصر دوم دارد.
به عربی
در متون تاریخی و تفاسیر عربی، این پادشاه بیشتر با نام معرب «بُخْتُنَصَّر» یا «نبوخذنصر» شناخته میشود.
به فارسی
در زبان و ادبیات فارسی، معادل رایج و تاریخی این نام که در کتابهایی مانند لغتنامه دهخدا و تاریخ بلعمی آمده، «بختالنصر» یا «بخت نصر» است.
در قرآن
نام نبوکدنصر به طور صریح در متن قرآن ذکر نشده است. با این حال، مفسران ذیل آیات ۴ تا ۷ سوره اسراء (عباداً لنا اولی بأس شدید)، لشکرکشی او به اورشلیم و مجازات بنیاسرائیل را به عنوان مصداق تفسیری بیان کردهاند.
جمعبندی و توضیح کامل نبوکدنصر
نبوکدنصر دوم، نامدارترین پادشاه امپراتوری بابل نو بود که بین سالهای ۶۰۵ تا ۵۶۲ پیش از میلاد فرمانروایی میکرد. نام او ریشهای کاملاً سامی و اکدی دارد و به معنای درخواست حمایت از خدای حکمت بابل (نبو) برای حفظ جانشین یا مرزهای کشور است. او در تاریخ به خاطر ساختوسازهای عظیمی همچون باغهای معلق بابل و دروازه ایشتار شهرت دارد.
در متون دینی و سنتیِ اسلامی و فارسی، این شخصیت تاریخی بیشتر با نام «بختالنصر» شناخته میشود. شهرت عمده او در عهد عتیق و روایات مذهبی، به دلیل حمله به پادشاهی یهودا، ویران کردن معبد سلیمان (بیتالمقدس) و به اسارت بردن یهودیان به بابل است که او را به نمادی از قدرت مخوف، ویرانگری و عقوبت الهی تبدیل کرده است.