یعنی چه
بورژوازی در اصطلاح جامعهشناسی و اقتصاد سیاسی، به طبقهای از جامعه گفته میشود که صاحب سرمایه، دارایی و ابزار تولید است. این مفهوم در ابتدا به شهرنشینان مرفه در اواخر قرون وسطی اشاره داشت که بین دهقانان و اشراف فئودال قرار میگرفتند، اما در رویکردهای مدرن (بهویژه در مکتب مارکسیسم) به طبقهٔ سرمایهداری اطلاق میشود که با استخدام نیروی کار، ثروتاندوزی میکند.
متضاد
اصلیترین واژهٔ متضاد بورژوازی در ادبیات سیاسی و اجتماعی، «پرولتاریا» یا همان طبقهٔ کارگر است که از خود ابزار تولیدی ندارد و برای امرار معاش، نیروی کار خود را میفروشد.
تلفظ
این واژه به صورت «بورژوازی» تلفظ میشود که تکواژ پایانی آن «ی» مصدری یا نسبی است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این مفهوم در جدول کلمات متقاطع، واژهٔ ۸ حرفی «بورژوازی» یا معادلهای آن مانند «سرمایهداری» است.
به انگلیسی
واژه انگلیسی Bourgeoisie مستقیماً از زبان فرانسوی وام گرفته شده و برای توصیف این طبقه یا صفت و تفکر مربوط به آن به کار میرود.
به فارسی
در زبان فارسی، برگردانهای دقیقی چون «طبقهٔ سرمایهدار»، «سرمایهسالاران» و در بافتهای تاریخی «طبقهٔ متوسط مرفه شهری» برای تبیین این مفهوم استفاده میشود.
در قرآن
خود واژهٔ «بورژوازی» به دلیل ماهیت مدرن و اروپاییاش در قرآن وجود ندارد. با این حال، از نظر مفهومی و ساختار اجتماعی، واژههای قرآنی مانند «مَلَأ» (اشراف و ثروتمندان مستکبر) یا «مُترَفین» (ثروتمندان غرق در خوشگذرانی و غفلت) بیشترین شباهت رفتاری و طبقاتی را با جنبههای منفی بورژوازی دارند.
نماد چیست
در کاریکاتورهای سیاسی و ادبیات سدههای ۱۹ و ۲۰، بورژوازی نماد نظام سرمایهسالاری، مالکیت خصوصی و تجملگرایی است. تصویری تجسمی از مردی چاق با کتوشلوار رسمی، کلاه سیلندری بلند، سیگار برگ و کیسههای ثروت، نماد کلاسیکِ این طبقه محسوب میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژهٔ Bourgeoisie یک اصطلاح فرانسوی است. ریشهٔ قدیمیتر آن واژهٔ Bourg در فرانسوی باستان و Burg در زبانهای ژرمنی است که به معنی «دژ یا شهر محصور» میباشد؛ بنابراین بورژوا در اصل به معنای «شهرنشین» (در مقابل دهقانان روستایی) بوده است.
جمعبندی و توضیح کامل بورژوازی
واژهٔ بورژوازی ریشه در زبان فرانسوی دارد و در اصل به اهالی و ساکنان شهرهای محصور و دژها اطلاق میشده است؛ کسانی که نه مانند دهقانان به زمین وابسته بودند و نه مانند اشراف فئودال، عنوانهای موروثی داشتند. این طبقه با رشد تجارت و صنعت در اواخر قرون وسطی و دوران رنسانس، قدرت اقتصادی بالایی به دست آورد و به مرور زمان به طبقهٔ مرفه و حاکم جامعه تبدیل شد.
در جامعهشناسی مدرن، بهویژه در نظریات کارل مارکس، مفهوم بورژوازی بازتعریف شد و به طبقهای اشاره میکند که کنترل و مالکیت ابزار تولید (کارخانهها، بانکها، زمینها و ماشینآلات) را در دست دارد. این طبقه در تقابل مستقیم با پرولتاریا (طبقهٔ کارگر) قرار میگیرد و با بهرهگیری از نیروی کار آنان به بازتولید سرمایه میپردازد.
امروزه این اصطلاح علاوه بر معنای اقتصادی و ساختاری، گاه در معنای فرهنگی و سبک زندگی نیز به کار میرود؛ به طوری که رفتارهای متمایل به تجمل، محافظهکاری اجتماعی، و مصرفگرایی افراطی را به عنوان «تفکر یا فرهنگ بورژوایی» توصیف میکنند.