یعنی چه
این عبارت یک ترکیب عربی (شامل حرف جر، اسم و ضمیر) است که به مفهوم سنجیده بودن، تعیین مقدار، و مشیت و تدبیر اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب با کسرهٔ باء، فتحِ قاف و دال، کسرِ راء و کشش هجای پایانی است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این مدخل دقیقاً ۶ حرف دارد.
به انگلیسی
در بافتهای متنی و ترجمههای انگلیسی عبارات قرآنی، بر حسب معنا از مفاهیمی چون سنجش (measure) یا حکم و تقدیر (decree/predestination) استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ساختاری کاملاً عربی دارد و بازتابدهنده ریشه ثلاثی «ق د ر» است.
به فارسی
در برگردانهای فارسی متون کلامی و تفسیری، این عبارت به صورت «به پیمانه و اندازه ما» یا «بر اساس سرنوشت و حکم مقدر شده از سوی ما» معنی میشود.
در قرآن
عین کلمه ترکیبی «بِقَدَرِنا» در متن قرآن نیامده است، اما اجزای آن مانند «بِقَدَرٍ» (در آیه ۴۹ سوره قمر: إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقَدَرٍ) و فعل «قَدَّرْنَا» (در آیه ۶۰ سوره واقعه) بارها به کار رفتهاند که بر نظم کیهانی و مشیت الهی دلالت دارند.
جمعبندی و توضیح کامل بقدرنا
واژه «بقدرنا» یک لفظ اصیل یا مستقل در زبان فارسی به شمار نمیرود، بلکه ترکیبی ساختهشده از اجزای زبان عربی (حرف جر «بـ»، اسم «قدر» و ضمیر «نا») است. این عبارت عمدتاً در متون تخصصی فقهی، کلامی، تفسیر قرآن و ادبیات قدمایی فارسی به چشم میخورد و به معنای «به اندازه ما» یا «طبق تقدیر و حکم ما» به کار میرود.
ریشه اصلی این کلمه «ق د ر» است که مفاهیمی چون توانایی، اندازهگیری، سنجش دقیق و تعیین سرنوشت را متبادر میکند. اگرچه خود این ترکیبِ ششحرفی به صورت پیوسته در آیات قرآن کریم وجود ندارد، اما ساختارهای هممعنی و همخانواده آن مانند «بقدر» و «قدرنا» مکرراً برای توصیف نظم دقیق آفرینش و نزول حسابشده نعمات الهی استفاده شدهاند.
در نهایت، استفاده از این کلمه در زبان فارسی جنبهای دانشنامهای و مکتوب دارد و در گفتار روزمره رایج نیست. در طراحی جدولها و بررسیهای لغوی، توجه به تعداد حروف (۶ حرف) و ریشه قرآنی آن اهمیت کلیدی دارد.