یعنی چه
«به روی خود نیاوردن» یک اصطلاح کنایی در زبان فارسی است. این عبارت یعنی فرد عمداً طوری رفتار کند که انگار چیزی را متوجه نشده است، حتی اگر در واقع کاملاً از آن آگاه باشد. این کار معمولاً به قصد حفظ آبرو، بیاعتنایی یا شرمنده نکردن طرف مقابل انجام میشود.
تلفظ
تلفظ روان این اصطلاح فعلی به صورت «بِ رُیِ خود نَ یا وَر دَ» (be roye khod nayavardan) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح دقیقاً ۱۵ حرف دارد. طراحان جدول معمولاً از واژههایی چون تجاهل، تغافل یا نادیده گرفتن نیز به عنوان گزینههای موازی استفاده میکنند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم کنایی از عبارات متعددی استفاده میشود که بسته به موقعیت، نشاندهنده نادیده گرفتن آگاهانه یا حفظ ظاهر هستند.
به عربی
در زبان عربی، واژههای اصطلاحی مفاهیم بسیار نزدیکی دارند؛ به طوری که در فرهنگ قرآنی نیز مفهوم تغافل و اعراض (روی گرداندن حسابشده) معادل این رفتار اخلاقی شناخته میشود.
به فارسی
معادلهای دقیقتر و سره در زبان فارسی برای این اصطلاح کنایی شامل مواردی چون «ندیده انگاشتن»، «ناشنیده گرفتن»، «غمض عین کردن» و «خود را به بیخبری زدن» است که همگی مفهوم عدم بروز واکنش علنی را میرسانند.
نماد چیست
این اصطلاح در فرهنگ عامه نماد فیزیکی یا گرافیکی ثبتشدهای ندارد، اما در زبان بدن و تحلیلهای رفتاری، نماد «بیاعتنایی عمدی»، «خودداری از واکنش» و «نادیدهگرفتن آگاهانه واقعیت» است. نمود تصویری مدرن آن را میتوان حالت چهره بیتفاوت یا همان پوکر فیس دانست.
جمعبندی و توضیح کامل به روی خود نیاوردن
اصطلاح کنایی و عامیانه «به روی خود نیاوردن» یکی از ترکیبات اصیل زبان فارسی است که ریشه در حفظ ظاهر و تغییر نیافتن حالت چهره (روی) در مواجهه با خطا، شرم یا یک اتفاق دارد. فرد با استفاده از این رفتار، آگاهی خود را پنهان میکند تا از بروز تنش، قضاوت یا شرمندگی کلامی جلوگیری کند.
این مفهوم از نظر اخلاقی و اجتماعی، وجوه مثبتی چون بزرگمنشی، چشمپوشی و تغافل دارد که در متون دینی و ادبی نیز به آن اشاره شده است. از سوی دیگر، میتواند نشاندهنده بیاعتنایی سرد و آگاهانه به یک رویداد باشد که شخص تمایلی به درگیر شدن با آن ندارد.
در مجموع، این عبارت پانزدهحرفی نقشی کلیدی در روابط میانفردی جامعه ایرانی ایفا میکند و بازتابدهنده فرهنگ تعارف، حیا و خویشتنداری در ابراز احساسات و واکنشهای آنی است.