یعنی چه
واژه مارمیت دو هویت مجزا دارد: در حالت اول یک وامواژه فرنگی است که به نوعی چاشنی غذایی تیره و شور ساخته شده از عصاره مخمر یا به دیگهای دردار بزرگ سفالی و فلزی اطلاق میشود. در حالت دوم، خطای شنیداری و همچسبانی عبارت عربی و قرآنی «ما رَمَیْتَ» (پرتاب نکردی) است.
تلفظ
تلفظ این واژه در زبان انگلیسی و فرانسوی به صورت مارْمیت (Marmite) با سکون روی راء و میم است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، مارمیت معمولاً به عنوان دیگ بزرگ دردار، ظرف پختوپز یا چاشنی عصاره مخمر بریتانیایی شناخته میشود و یک کلمه شش حرفی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای واژه فرنگی از Marmite و برای عبارت قرآنی از ترجمه You threw not استفاده میشود.
به عربی
برای چاشنی مخمر از مستخلص الخميرة یا مارمایت، برای ظرف از قِدر و در خصوص آیه قرآن از خود عبارت ما رمیت استفاده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق آن با توجه به ریشه فرنگی «دیگ بزرگ» یا «عصاره مخمر» است و با توجه به ریشه قرآنی به معنای «پرتاب نکردی» یا «تیر نینداختی» میباشد.
در قرآن
کلمه فرنگی مارمیت در قرآن وجود ندارد. اما عبارت «مَا رَمَيْتَ» در آیه ۱۷ سوره انفال آمده است: «وَمَا رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ رَمَىٰ» به این معنی که: و هنگامی که تو تیر یا خاک انداختی، تو نینداختی بلکه خدا انداخت.
نماد چیست
در فرهنگ بریتانیا، به دلیل طعم خاص چاشنی مارمیت، این واژه نماد چیزی است که جامعه را دو شقه میکند (یا عاشقش هستند یا متنفر) که به اثر مارمیت معروف است. در فرهنگ اسلامی، عبارت «ما رمیت» نماد نفی منیت، فنای فیالله و توحید افعالی در عرفان است.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه Marmite در اصل از فرانسوی قدیم به معنی دیگ سفالی دردار وارد انگلیسی شده است. امروزه در سطح بینالمللی عمدتاً اشاره به یک برند بسیار معروف بریتانیایی دارد که چاشنی غلیظ، قهوهای رنگ و بسیار شوری از عصاره مخمر آبجوسازی تولید میکند.
جمعبندی و توضیح کامل مارمیت
واژه «مارمیت» در زبان فارسی یک ساختار دوگانه دارد. در وهله اول، یک وامواژه اروپایی (فرانسوی/انگلیسی) است که دو معنی دارد؛ یکی معنای قدیمی آن یعنی دیگ بزرگ دردار و سفالی برای پخت سوپ، و دیگری که امروزه بسیار رایجتر است، نام تجاری یک چاشنی غذایی بریتانیاییِ غلیظ و شور حاصل از عصاره مخمر است که در فرهنگ غرب به دلیل طعم خاصش نمادِ دوگانگی و پدیده «یا عشق یا نفرت» است.
در حالت دوم، این کلمه در جستجوهای کاربران ایرانی حاصل سرهمنویسی و اشتباه در خوانش عبارت قرآنی «مَا رَمَيْتَ» از آیه ۱۷ سوره انفال است. این عبارت عربی به معنی «پرتاب نکردی» بوده و در ادبیات عرفانی و اسلامی، نمادی از توحید افعالی و نفی منیت انسان در برابر اراده الهی به شمار میرود.