یعنی چه
این اصطلاح ترکیبی به جانورانی (مانند آهو، غزال یا اسب چموش) اشاره دارد که به غریزه بقا یا از روی ترس، با دیدن کوچکترین محرک یا خطری به سرعت پا به فرار میگذارند و حالت گریزان دارند.
تلفظ
تلفظ این عبارت بر اساس ترکیب دو واژهٔ «جانور» (با فتح واو) و «رمکننده» (با ضم کاف و سکون نون اول) صورت میگیرد.
در جدول
در معماها و حل جدول، عبارت «جانور رم کننده» دقیقاً یک پاسخ ۱۲ حرفی است. همچنین واژههای مترادفی چون رمنده، رموک و اوابد (به معنی رمندگان) نیز در جدول کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف حیوانی که زود میرمد یا به راحتی میترسد، بیشتر از صفت skittish یا spooked در کنار واژههای animal و creature استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژه «نفور» یا «فرور» برای توصیف مبالغهآمیز فرار و رمیدن حیوانات به کار میرود و در متون کهن لغوی مانند دهخدا، واژه «اوابد» به عنوان جمع رمندگان ذکر شده است.
در قرآن
عین عبارت «جانور رمکننده» در قرآن نیامده است، اما مفهوم آن در آیات ۵۰ و ۵۱ سوره مدثر به زیباترین شکل تصویر شده است: «كَأَنَّهُمْ حُمُرٌ مُسْتَنْفِرَةٌ * فَرَّتْ مِنْ قَسْوَرَةٍ» که حالِ منکران را به خران وحشی و رمندهای تشبیه میکند که از شیری فرار کردهاند.
نماد چیست
در طبیعت، این حالت نماد واکنش سریع برای بقا است. در ادبیات فارسی و عرفان، حیوان رمنده (مانند غزال و آهو) از یک سو نماد زیبایی، پاکدامنی، بیگناهی و دوریگزینی از خطرات دنیاست و از سوی دیگر میتواند کنایه از انسان ناآرام یا ذهن مضطرب و بیقرار باشد.
جمعبندی و توضیح کامل جانور رم کننده
عبارت «جانور رم کننده» یک اصطلاح ترکیبی در زبان فارسی است که به حیوانات وحشی، ترسو و گریزپا اشاره دارد. این اصطلاح از دو بخش «جانور» (موجود زندهدار) و صفت فاعلی «رمکننده» (از ریشه ایرانی باستان به معنی ترس و گریز) تشکیل شده است. در متون کهن ادب فارسی، از جمله اشعار فردوسی، واژههای همارزی مانند «رمنده» برای توصیف این گروه از حیوانات به کار رفته است.
اگرچه این عبارت به عنوان یک مدخل مستقل علمی در زیستشناسی جایگاهی ندارد، اما در فرهنگ عامه، معماها و طراحان جدول به عنوان یک ترکیب ۱۲ حرفی شناخته میشود. تصویرسازیهای مشابهی از این حالت رفتاری حیوانات در متون دینی نظیر قرآن کریم (توصیف حمر مستنفره) نیز برای بیان اوج وحشت و فرار ناگهانی دیده میشود.
از منظر نمادشناسی، جانور رمکننده مظهر هوشیاری، غریزه صیانت از نفس و در عین حال بیپناهی و بیقراری است. ویژگی اصلی این جانوران، گریز پا بودن و عدم تمایل به انس گرفتن با انسان است، که در نقطه مقابلِ حیوانات رام، اهلی و دستآموز قرار میگیرند.