یعنی چه
رقطاء واژهای عربی و مؤنث «أرقط» است که به هر موجود، زن یا شیئی اطلاق میشود که پوست یا بدنش دارای نقطهها یا خالهای ریز سیاه و سفید (پیسه یا ابلق) باشد. همچنین در ادبیات مجازاً به فتنههای بزرگ و نوعی صنعت شعری نیز گفته میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در زبان عربی و فارسی به صورت رَقْطاء (با فتح راء و سکون قاف) است که در پایان آن همزه ممدوده قرار دارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان یک پاسخ ۵ حرفی برای طراحانی که معادل کلماتی چون خالخالی، لکهدار یا ابلق را میخواهند، کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژههای متعددی بسته به نوع لکهها وجود دارد، اما کلمات Spotted و Speckled بهترین معادلهای عمومی برای آن هستند.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و از ریشه ثلاثی (ر-ق-ط) است. کلمه منقط نیز به عنوان معادل توضیحی برای آن به کار میرود.
به فارسی
در زبان فارسی، دقیقترین واژهها برای برگردان رقطاء کلماتی مانند پیسه، ابلق، لکهدار، دورنگ و خالخالی هستند.
در قرآن
واژه رقطاء در متن قرآن کریم به کار نرفته است، اما در برخی احادیث فقهی (مانند نام مکانی در مکه) و متون ادبی قدیمی عربی کاربرد دارد.
نماد چیست
در فرهنگ و ضربالمثلهای عربی، اصطلاح «الحیّة الرقطاء» (مار خالخالی سیاه و سفید) به عنوان نماد خطر بزرگ، دشمن منافق، حیلهگری و فتنههای کور و آمیخته به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل رقطاء
واژه «رقطاء» یک صفت عربی برای جنس مؤنث (مؤنث أرقط) از ریشه «ر-ق-ط» است که به معنای هر چیز یا موجود خالخالی و دارای نقطههای سیاه و سفید (ابلق یا پیسه) میباشد. این واژه در ادبیات کلاسیک برای توصیف دقیق رنگ پوست حیوانات بسیار کاربرد داشته است.
علاوه بر معنای ظاهری، رقطاء در ادبیات و اصطلاحات مجازاً به فتنههای بزرگ و آشوبهای درهمتنیده اشاره دارد. همچنین در صنعت بدیع، به شعری که حروف آن به صورت یکیدرمیان نقطهدار و بینقطه باشند، رقطاء میگویند.
این کلمه گرچه در متن قرآن کریم نیامده، اما در احادیث و فرهنگ عامه عرب، به ویژه در ترکیب «الحیة الرقطاء» (مار خالدار)، نمادی از حیلهگری، دشمنی پنهان و منافقانه محسوب میشود که ظاهری آراسته اما باطنی خطرناک دارد.