یعنی چه
واژه قاری اسم فاعل از ریشه عربی است و به کسی اطلاق میشود که قرآن را با رعایت قواعد تجوید، ترتیل و صوت خوش قرائت میکند. در معنای عام و قدیمیتر نیز به معنای هر نوع خواننده یا خوانشگر متن به کار رفته است.
تلاوت
این کلمه در زبان فارسی با مصوت بلند «آ» و صدای «ر» مکسور تلفظ میشود. جمع مکسر عربی آن نیز با ضمه قاف و تشدید راء به صورت قُرّاء تلفظ میگردد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، عبارت «جمع قاری» به عنوان راهنما آورده میشود که پاسخ آن بسته به تعداد حروف جدول میتواند «قراء» (۴ حرف) یا «قاریان» (۶ حرف) باشد. همچنین خود عبارت «جمع قاری» دقیقاً دارای ۷ حرف است.
به انگلیسی
برای اشاره به قاری قرآن در زبان انگلیسی بیشتر از اصطلاح Quran reciter یا Elocutionist استفاده میشود و برای معنای عام خواننده، کلمه Reader به کار میرود.
به عربی
در زبان عربی، این کلمه از ریشه ثلاثی مجرد «قَرَأَ» ساخته شده و شکل جمع مکسر اصلی آن «قُرّاء» است. البته در حالت جمع سالم به صورت «قارئون» نیز به کار میرود.
به فارسی
در زبان فارسی شیوا، به جای واژه قاری میتوان از ترکیبهای اصیل مانند «قرآنخوان» یا «تلاوتگر» استفاده کرد. در متون کهن نیز واژه «خواننده» همین بار معنایی را حمل میکرده است.
در قرآن
ذات واژه «قاری» یا «قراء» به صورت اسم فاعل یا جمع آن در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما ریشه فعلی آن یعنی «قرأ» و مشتقات دیگرش مانند امر «اقْرَأْ» (بخوان) یا واژه «قُرآن» کاربرد فراوانی در آیات الهی دارند.
نماد چیست
این کلمه در فرهنگ اسلامی و ادبیات مذهبی، نمادی از انس با کتاب خدا، حفظ آیات، تدبر در دین و تجلی صوت خوش و طنین معنوی در جامعه به شمار میرود و دلالت بر مفسران و حافظان اولیه دارد.
جمعبندی و توضیح کامل جمع قاری
کلمه «قاری» اسم فاعلی مشتق از ریشه عربی «قرا» به معنای خواندن است که در فرهنگ اسلامی به طور خاص به تلاوتکنندگان قرآن کریم با صوت خوش و رعایت اصول تجوید اطلاق میشود. این کلمه در زبان فارسی به صورت «قاریان» یا «قاریها» جمع بسته میشود، اما جمع مکسر و اصیل عربی آن «قُرّاء» است که در متون کهن و مذهبی کاربرد بسیار زیادی دارد.
از نظر لغوی و همخانواده، این واژه با کلماتی چون قرآن، قرائت و مقروء قرابت دارد. جالب توجه است که خود واژه «قاری» در متن قرآن نیامده، بلکه شکل فعلی و دستوری ریشه آن پدیدار شده است. در بازیهای فکری و جدول نیز این کلمه به دلیل ساختار جمع مکسرش از سوالات محبوب به شمار میرود.