یعنی چه
در علم منطق و فلسفه اسلامی، این عبارت ترکیبی اشاره دارد به حملی که در آن موضوع و محمول از نظر مفهوم و ماهیت یکی هستند (مانند انسان، انسان است) و ذهن برای تصدیق و قبول این همانی، نیازمند هیچگونه استدلال، واسطه یا برهانی نیست و به صورت کاملاً خودآشکار و فطرتی آن را میپذیرد.
تلفظ
تلفظ دقیق این عبارت منطقی به صورت «حَملِ اَوّلیِ بَدیهی» است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این اصطلاح در جدول کلمات متقاطع، خودِ عبارت «حمل اولی بدیهی» با ۱۲ حرف است.
به انگلیسی
در متون فلسفی و منطق تطبیقی، برای انتقال این مفهوم از برابرهای تخصصی فوق استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح ریشه در منطق مشاء و سینوی داشته و در عبارات عربی به این شکل به کار میرود.
به فارسی
معادلسازی روان فارسی آن «گزاره یا پیشنهادهای با اینهمانیِ مفهومی و آشکار» است که در آن ثبوت محمول برای موضوع کاملاً روشن و بدون نیاز به فکر است.
در قرآن
این ترکیب عبارتی و اصطلاح فنی منطقی در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، قرآن در آیاتی مانند آیه ۱۷۲ سوره اعراف (میثاق الست) به معرفتها و شناختهای فطری، بدیهی و درونزادی انسانها اشاره مینماید.
جمعبندی و توضیح کامل حمل اولی بدیهی
عبارت «حمل اولی بدیهی» در منطق و فلسفه اسلامی، بیش از آنکه یک اصطلاح مستقل و مدونِ رسمی (مانند حمل اولی ذاتی یا حمل شایع صناعی) باشد، یک ترکیب توصیفی و تحلیلی است. این مفهوم از ترکیب دو واژه تشکیل شده است: «حمل اولی» که در آن موضوع و محمول اتحاد مفهومی و ماهوی دارند (مانند گزاره تحلیلیِ انسان، انسان است)، و «بدیهی» که نشاندهنده بینیازی ذهن از هرگونه استدلال، فکر و برهان برای تصدیق قضیه است.
در تحلیل نهایی، وقتی از این تعبیر استفاده میشود، مقصود قضایایی است که صرفِ تصور موضوع و محمول برای جزم و تصدیق قطعی به ثبوتِ رابطه میان آنها کفایت میکند. ذهن بدون واسطه و به نحو آشکار، اینهمانیِ مفهوم را درک میکند که نمونههای بارز آن را در منطق جدید با نمادهایی چون رابطه اینهمانی ($A = A$) نمایش میدهند.