یعنی چه
عود قماری به نوعی چوب عود بسیار خوشبو، اصیل و گرانبها اطلاق میشود که از درختی خاص در مناطق آسیای جنوب شرقی (بهویژه منطقهٔ تاریخی قُمار یا قماره در نزدیکی کامبوج و هند) به دست میآمده است. این واژه نسبتی جغرافیایی دارد و ارتباطی با قِمار (شرطبندی) ندارد.
تلفظ
این ترکیب در زبان فارسی به صورت «عُودِ قُماری» با ضمه روی حروف ع و ق تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند عود قماری، عود هندی یا آگارود به عنوان پاسخ چوب عود معطر کاربرد دارند.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و صنایع عطرسازی بینالمللی از اصطلاح Qamari Oud یا Aquilaria agallocha (نام علمی درخت آن) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این واژه به صورت العود القماري شناخته میشود که ریشه در متون جغرافیا و تجارت کهن اسلامی دارد.
به ترکی
در زبان ترکی عثمانی و ترکی استانبولی برای اشاره به این چوب معطر از تعابیری همچون Kamari Ud استفاده میکنند.
به فارسی
در زبان فارسی معادلهای توصیفی مانند چوب عود معطر، عود هندی و بخور طیب برای آن به کار میرود.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی (مانند اشعار نظامی گنجوی و منوچهری)، عود قماری نماد توانگری افسانهای، مجلل بودن، طهارت، معنویت و همچنین آمدن بهار و عطرآگین شدن فضا است.
جمعبندی و توضیح کامل عود قماری
«عود قماری» یکی از اصیلترین و مشهورترین انواع چوب عود در تاریخ تجارت سنتی و ادبیات جهان اسلام است. برخلاف تصور عامیانه، کلمه «قماری» هیچ ارتباطی با قِمار و شرطبندی ندارد، بلکه یک صفت نسبی جغرافیایی است که به منطقه کهن «قُمار» (نام قدیمی مناطقی در جنوب شرق آسیا و امپراتوری خمر) اشاره دارد؛ سرزمینهایی که از دیرباز به عنوان منبع مرغوبترین و خوشبوترین چوبهای معطر جهان شناخته میشدند.
این واژه در شعر کلاسیک فارسی، بهویژه در آثار نظامی گنجوی، جلوهای نمادین از شکوه، ثروت افسانهای و مجالس ملوکانه دارد. امروزه در بازار عطر، بخور و شبهقاره، این اصطلاح کاربردی سنتی و بازاری دارد و به ردههای کیفی بالای چوب عود طبیعی (Agarwood) یا عود هندی اطلاق میشود که حتی پیش از سوختن نیز رایحه دلانگیزی از خود ساطع میکند.