یعنی چه
این واژه ترکیبی از «أیدی» (جمع یَد به معنی دستها) و ضمیر متصل «هِم» (به معنی آنان/ایشان) است که در متون دینی و عربی کاربرد فراوان دارد.
تلفظ
در زبان عربی به صورت «أَيْدِيهِمْ» با سکون یای اول و کسرهٔ دال و هاء قرائت میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان راهنمای اصطلاحات قرآنی یا مذهبی با تعداد ۶ حرف مطرح میشود.
به انگلیسی
بسته به بافت متن و آیه، به مفاهیم فیزیکی دست یا مفاهیم کنایی مانند توانایی و عملکرد ترجمه میشود.
به عربی
این کلمه خود اصالتاً عربی است و از ریشه (یدی) یا (یدد) مشتق شده است.
به فارسی
در ترجمه متون و تفاسیر مذهبی، معادل مستقیم آن دستهای ایشان است و در معنای استعاری به کارها و تواناییهای آنان اشاره دارد.
در قرآن
این واژه بارها در قرآن تکرار شده است؛ از جمله در عبارت «بَيْنَ أَيْدِيهِمْ» به معنی پیشِ رو یا مقابل آنها (مانند آیه ۹ سوره یس) و عبارت «بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ» کنایه از اعمالی که انسانها با اختیار خود از پیش فرستادهاند (مانند آیه ۷ سوره جمعه). همچنین در آیه ۱۰ سوره فتح «يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ» به عنوان کنایه از قدرت و عهد الهی جلوهگر شده است.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و سامی، واژه «ید» (دست) و جمع آن «أیدی» صرفاً یک عضو فیزیکی نیست، بلکه نمادی بنیادین از توانایی، بیعت، اقتدار و کنایه از عملکرد و مسئولیتپذیری انسان در قبال رفتارهایش محسوب میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ایدیهم
واژه «ایدیهم» یک واژهٔ اصیل عربی و قرآنی است که در متون، تفاسیر و ترجمههای فارسی کاربرد دارد. این کلمه از ترکیب واژه «أیدی» (به معنای دستها) و ضمیر متصل «هم» (به معنای آنان) ساخته شده است و معنای تحتاللفظی آن «دستهایشان» میشود. در جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک واژه شش حرفی با همین معنا شناخته میشود.
این کلمه در زبان عربی و بهویژه در قرآن کریم، علاوه بر معنای مادی و فیزیکی، کاربردهای استعاری و کنایی بسیار مهمی دارد. در بسیاری از آیات، این واژه به قدرت، اختیار، بیعت و یا کارنامه اعمال و رفتاری که انسانها با اراده خود انجام میدهند اشاره دارد. برای نمونه عبارتهایی چون «بین ایدیهم» به معنای پیشِ رو و «بما قدمت ایدیهم» به معنای دستاورد رفتاری انسانها، از ترکیبات رایج این واژه هستند.