یعنی چه
عزیز کرده به کسی گفته میشود که نزد والدین، فردی بزرگ یا دیگران بسیار محبوب و ارزشمند است و به دلیل علاقه بیش از حد، مورد لطف و نوازش فراوان قرار میگیرد. این واژه در کاربرد عامیانه گاهی بار معنایی دوگانه دارد و به معنای فرد «لوسشده» نیز به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت صفت مفعولی مرکب [عَ-زیز کَرْ-دِهْ] است که از دو بخش عزیز (عربی) و کرده (فارسی) تشکیل شده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، واژه «عزیز کرده» به عنوان یک پاسخ ۸ حرفی برای طراحان کاربرد دارد و معمولاً در پاسخ به راهنماهایی چون سوگلی، نورچشمی یا فرزند محبوب آورده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگان متعددی بسته به لحن و بافت متن برای این مفهوم وجود دارد؛ از واژههای محترمانه و عاطفی مثل Darling و Favorite گرفته تا اصطلاحات کنایهای مانند Blue-eyed boy/girl برای افراد سوگلی.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به فرد عزیزکرده از واژههایی مانند المدلل (کسی که نازش را میکشند) یا حظیّ (کسی که بهرهمند از لطف و جایگاه ویژه است) استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی واژه Gözde دقیقاً به معنای نورچشمی و سوگلی است و اصطلاح El üstünde tutulan به معنای کسی است که بسیار مورد احترام و لطف ویژه قرار دارد.
به فارسی
در زبان فارسی مترادفهای اصیلی مانند سوگلی، دردانه، نورچشم، نازنین، دلبند، برگزیده و گرامیکرده برای این واژه وجود دارد. از نظر ساختاری نیز یک صفت مفعولی مرکب است که از ترکیب واژه عربی عزیز و صفت مفعولی فارسی کرده ساخته شده است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، عزیزکرده نماد محبت افراطی، توجه ویژه یا فرزند کوچکتر و محبوب خانواده (مانند بنیامین در داستان حضرت یوسف) است. همچنین در بافت تاریخی، نماد فرد مقرب و نورچشمی در بارگاه پادشاهان به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل عزیز کرده
واژه «عزیز کرده» در زبان و فرهنگ فارسی نشاندهنده جایگاه ویژه عاطفی یک فرد نزد دیگران است. این اصطلاح معمولاً برای فرزندان محبوب، به ویژه فرزندان کوچکتر خانواده، یا افرادی که در یک جمع مورد توجه و لطف خاص قرار میگیرند، استفاده میشود. ترکیب ریشه عربی «عزیز» به معنای ارجمند و واژه فارسی «کرده» ساختاری را پدید آورده که معنای «کسی که او را گرامی داشتهاند» را متبادر میکند.
نکته جالب در کاربرد این واژه، بار معنایی دوگانه آن در فرهنگ عامه است. در حالی که در وهله اول حس محبت، ارزشمندی و سوگلی بودن را منتقل میکند، در برخی بافتها چاشنی ظریفی از لوس شدن یا سوءاستفاده از محبت افراطی را نیز به همراه دارد. این مفهوم در زبانهای دیگر دنیا نیز با اصطلاحات کنایی و عاطفی ظریفی بازتاب یافته است.