معنی
واژه حبس در لغت به معنای نگاه داشتن و جلوگیری از آزادی حرکت است. در قوانین حقوقی مدرن و فقه اسلامی، به مجازات سلب آزادی تنِ فرد به موجب حکم دادگاه صالحه اطلاق میشود. همچنین در امور مالی، به نوعی حق انتفاع یا وقف مال که مانع نقل و انتقال آن شود نیز حبس مال میگویند.
یعنی چه
عبارت حبس در زبان عامه یعنی فردی را در مکان مشخصی مثل زندان یا بازداشتگاه نگه دارند به طوری که اجازه خروج نداشته باشد. این کلمه مفهوم محدودیت شدید و سلب اختیار را میرساند.
مترادف
این کلمات همگی مفهومِ ممانعت از آزادی، اسارت یا نگاه داشتن اجباری را در خود دارند و در متون حقوقی و ادبی به جای یکدیگر استفاده میشوند.
متضاد
کلماتی که بر بازپسگیری حق حرکت، آزادی تن یا رفع هرگونه قید و بند و ممانعت دلالت میکنند.
هم خانواده
واژههایی که از ریشه ثلاثی مجرد «ح ب س» مشتق شدهاند و همگی با مفهوم نگهداشتن و منع کردن ارتباط دارند.
ریشه
این کلمه ریشه در زبان عربی دارد و به معنای بستن، منع کردن و جلوگیر شدن است. افعالی نظیر حَبَسَ و اسمهایی مثل مَحبوس از همین ریشه در متون اسلامی و فقهی به کار رفته و وارد زبان فارسی شدهاند.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «زندانی کردن»، «موقوف کردن» یا «سلب آزادی»، واژه ۳ حرفی «حبس» یا معادل عربی آن «سجن» به کار میرود.
به انگلیسی
بسته به نوع و شرایط سلب آزادی، در زبان انگلیسی از واژههای متفاوتی استفاده میشود که رایجترین آنها در متون حقوقی Imprisonment است.
جمعبندی و توضیح کامل حبس
واژه «حبس» ریشهای عربی دارد و در اصطلاح لغوی به معنای بازداشتن، نگاه داشتن و جلوگیری از خروج و حرکت آزادانه است. این مفهوم در گذر زمان هم در ادبیات عامه و هم در نظامهای حقوقی و فقهی جایگاه ویژهای یافته است. در قوانین کیفری، حبس به عنوان یکی از رایجترین مجازاتها برای سلب آزادی تنِ محکوم به کار میرود، در حالی که در فقه اسلامی کاربرد دیگری نیز در حوزه اموال دارد که به معنای نگهداشتن اصل دارایی و صرف منافع آن در امور مشخص است.
در متون دینی و قرآن کریم نیز مشتقات این واژه به همان معنای اصیل لغوی یعنی منع کردن و به تأخیر انداختن دیده میشود؛ برای مثال در آیاتی برای توصیف بازداشتن عذاب یا نگاه داشتن افراد جهت شهادت استفاده شده است. در فرهنگ عامه و ادبیات فارسی، حبس همواره یادآور مفاهیمی چون اسارت، تنهایی، دوری از جامعه و تحمل سختی است و نمادهایی نظیر قفس یا مرغ اسیر بازتابدهنده این حالت روحی و فیزیکی هستند.