معنی
دادگر در زبان فارسی به معنای کسی است که داد و عدالت را برقرار میسازد و به انصاف رفتار میکند. این واژه در متون کهن گاهی به عنوان لقب برای پادشاهان عادل و همچنین به عنوان یکی از صفات خداوند (باریتعالی) به کار رفته است.
یعنی چه
این واژه از دو بخش «داد» (به معنی عدل، قانون و حق) و پسوند فاعلی «ـگر» (به معنی کننده و سازنده) تشکیل شده است و در کل یعنی کسی که کارش اجرای عدالت و احقاق حق است.
متضاد
واژههایی که مفهوم مخالف دادگر را میرسانند، بر ظلم، ستم و پایمال کردن حقوق دیگران دلالت دارند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت [dādgar] است که از دو هجای کشیده و کوتاه تشکیل میشود.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، واژه دادگر به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «عادل» یا «داددهنده» کاربرد دارد و طول آن دقیقاً ۵ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن، از صفاتی مانند Just یا Fair-minded برای انتقال مفهوم دادگر استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژههای عادل و مقسط دقیقترین معادلها برای رساندن مفهوم فارسی دادگر هستند.
جمعبندی و توضیح کامل دادگر
واژه «دادگر» یکی از اصیلترین کلمات زبان فارسی با ریشه پهلوی است که از ترکیب «داد» (به معنای عدل و قانون) و پسوند «گر» ساخته شده است. این کلمه در فرهنگ و ادبیات ایران جایگاه ویژهای دارد و فراتر از یک صفت ساده، به عنوان نمادی از آرمانشهر و حاکمیت مطلوب شناخته میشود؛ به طوری که در تاریخ، پادشاهانی چون انوشیروان ساسانی به خاطر روش عادلانهشان لقب دادگر گرفتهاند.
علاوه بر کاربردهای انسانی و حکومتی، دادگر در ادبیات عرفانی و مذهبی به عنوان یکی از صفات باریتعالی و پروردگار به کار میرود. اگرچه خود این واژه فارسی در متن قرآن وجود ندارد، اما مفاهیم همتراز آن مانند «المقسط» و «العَدل» به وفور در آیات الهی ستایش شدهاند. نمادهای جهانی و حقوقی این مفهوم در جوامع امروزی معمولاً با ترازو یا فرشته عدالت تصویر میشود که نشاندهنده سنجش بیطرفانه است.