یعنی چه
در اصطلاح فقهی و حقوقی، ضمان طبیب به معنای عهدهدار شدن و مسئولیت مدنی یا کیفری پزشک در جبران خسارتها، نقص عضو یا صدماتی است که در جریان معالجه و اقدامات پزشکی به بیمار وارد میشود.
تلفظ
این عبارت به صورت ترکیب اضافه (مضاف و مضافالیه) تلفظ میشود: ضَمان [Zama-n] + طَبیب [Tabi-b].
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جداول کلمات متقاطع، این اصطلاح فقهی به عنوان پاسخ برای سوالاتی نظیر «تعهد پزشک در جبران خسارت بیمار» با تعداد ۸ حرف کاربرد دارد.
به انگلیسی
در متون حقوقی و پزشکی بینالمللی برای اشاره به مسئولیتهای قانونی و خطاهای پزشکی (Malpractice) از این معادلها استفاده میشود.
به عربی
این ترکیب اصالتاً از متون فقه اسلامی و احادیث مأثوره عربی وارد نظام حقوقی شده است.
به فارسی
معادلهای روان و امروزی این اصطلاح در زبان فارسی شامل «مسئولیت قانونی پزشک»، «پاسخگویی حقوقی درمانگر» و «ضمانت پزشکی» است.
در قرآن
ترکیب «ضمان طبیب» در قرآن وجود ندارد. ریشه «ط ب ب» در قرآن به کار نرفته و برای مفهوم ضمان و عهدهداری از واژگان دیگری مثل «زعیم» (آیه ۷۲ سوره یوسف) استفاده شده است.
نماد چیست
این مفهوم در حقوق پزشکی نماد مرز میان خطای مجاز و تقصیر کارشناسانه است؛ به طور بصری میتوان آن را ترکیبی از ترازوی عدالت و عصای مارپیچ پزشکی (اسکلپیوس) دانست.
جمعبندی و توضیح کامل ضمان طبیب
«ضمان طبیب» یک اصطلاح تخصصی در فقه اسلامی و حقوق جزا است که به مسئولیت قانونی، شرعی و مدنی پزشک در قبال آسیبها، صدمات بدنی یا خسارتهای ناشی از درمان اشاره دارد. بر اساس اصل اولیه در فقه، اگر پزشک در جریان مداوا صدمهای به بیمار وارد کند، ضامن و مسئول جبران آن (پرداخت دیه یا خسارت) است، حتی اگر در کار خود حاذق و ماهر باشد.
با این حال، در نظام حقوقی و ماده ۴۹۵ قانون مجازات اسلامی، پزشکان میتوانند پیش از شروع درمان از بیمار یا ولی او «برائت» (سلب مسئولیت) دریافت کنند. در این صورت، چنانچه پزشک رعایت موازین علمی و فنی را کرده باشد و مرتکب هیچگونه تقصیر، قصور یا بیاحتیاطی نشده باشد، از ضمان و مسئولیت معاف خواهد بود.