یعنی چه
واژه «سرگدار» از نظر لغوی ترکیبی از «سر» و «گدار» (به معنی معبر، گردنه یا محل عبور) است و در اصطلاح جغرافیایی به بالاترین نقطه یک تپه یا ابتدای یک مسیر کوهستانی گفته میشود. علاوه بر این، سرگدار نام مناطقی در شهرستانهای تربت حیدریه، کرمان و رگان است. همچنین در گویش گنابادی، این ترکیب مجازاً به معنی «سرِ موقع» یا «بهموقع» کاربرد دارد.
تلفظ
این واژه به صورت فتح س (سَ)، سکون ر (رْ)، ضم گ (گُ) و الف کشیده تلفظ میشود: سَرگُدار.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این واژه خود «سرگدار» است که ۶ حرف دارد. مفاهیم مشابه آن شامل گردنه، معبر و پشته هستند.
به انگلیسی
برای نام جغرافیایی روستا از آوانویسی لاتین استفاده میشود و برای توصیف ویژگی طبیعی آن، کلماتی مانند Pass-head مناسب هستند.
به عربی
به عنوان نام خاص تغییر نمیکند، اما مفهوم لغوی آن به ممر، معبر یا بالای گردنه کوهستانی اشاره دارد.
به فارسی
معادلهای فارسی فصیح و گویشی آن شامل «بالای گردنه»، «ابتدای ممر کوهستانی» و در برخی گویشهای محلی مانند گنابادی به معنی «بهموقع» است.
نماد چیست
سرگدار یک واژه توصیفی-جغرافیایی و اسم خاص اعلام است؛ به همین دلیل بار نمادین یا اسطورهای خاصی در ادبیات رسمی فارسی ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل سرگدار
واژه «سرگدار» در زبان فارسی بیش از آنکه یک کلمه عمومی با تعاریف متعدد در لغتنامههای کلاسیک باشد، به عنوان یک اسم خاص جغرافیایی (اعلام) شناخته میشود. این نام متعلق به چند روستا در بخشهای مختلف ایران از جمله دهستانی در شهرستان تربت حیدریه و مناطقی در استان کرمان است.
از دیدگاه ریشهشناسی، این کلمه یک ترکیب فارسی اصیل از «سر» و «گدار» است. گدار در زبان فارسی به معنای معبر، گردنه یا محل عبور از کوه و رودخانه است؛ بنابراین سرگدار در اصطلاح محلی به بالاترین نقطه یک گردنه یا ابتدای یک مسیر سخت کوهستانی اطلاق میشود. همچنین در برخی از گویشهای شرقی ایران مانند گویش گنابادی، این کلمه کاربردی کنایی داشته و به معنی سرِ وقت یا بهموقع آمدن ترجیح داده میشود.