یعنی چه
عبارت «قابل التوب» ترکیبی از اسم فاعل «قابل» (پذیرنده) و اسم مصدر «التَّوب» (بازگشت از گناه) است. این ترکیب به معنای کسی است که پوزشها را میپذیرد و توبهپذیر است و در فرهنگ اسلامی به عنوان یکی از صفات و نامهای خداوند شناخته میشود.
تلفظ
این عبارت در زبان عربی با ضمهٔ لام و سکون واو تلفظ میشود: [ق ا ب ِ لُ تْ تَ وْ ب]. در خوانش روان فارسی معمولاً به صورت «قابل التوب» با کسر لام (قابلِ توب) نیز ادا میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این رمز به عنوان صفت الهی یا معادل پذیرنده توبه، خودِ عبارت «قابل التوب» با ۹ حرف است.
به انگلیسی
در برگردان انگلیسی برای اشاره به این صفت الهی از عبارات معادل پذیرش پشیمانی و بازگشت از گناه استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، علاوه بر خودِ این صفت قرآنی، واژگانی نظیر التواب و غفور هممعنی و همسیاق آن هستند.
به فارسی
معادلهای دقیق و روان فارسی برای این واژه، اصطلاحاتی مانند توبهپذیر، پوزشپذیر و عذرپذیر هستند که نشاندهنده خصلت عفو و گذشت است.
در قرآن
این تعبیر زیبا تنها یکبار در قرآن کریم و در آیه ۳ سوره غافر (مؤمن) به عنوان وصفی آرامشبخش برای پروردگار آمده است: «غَافِرِ الذَّنبِ وَقَابِلِ التَّوبِ شَدِیدِ العِقَابِ ذِی الطَّوْلِ...» یعنی آمرزنده گناه و پذیرنده توبه و سختکیفر و صاحب بخشش فراوان.
نماد چیست
در فرهنگ عرفانی و اسلامی، این عبارت جلوهای از صفات جمالیه الهی و نماد صلح، امید، پناه بیپناهان و امکان پاک شدن و بازگشت بندگان خطاکار از سقوط اخلاقی است.
جمعبندی و توضیح کامل قابل التوب
عبارت قرآنی «قابل التوب» ترکیبی عمیق و سرشار از معناست که از دو ریشه «ق-ب-ل» و «ت-و-ب» تشکیل شده و به معنای پذیرنده توبه و بازگشت بندگان است. این ترکیبِ اسم فاعلی و اسم مصدری، تنها یکبار در قرآن کریم (آیه ۳ سوره غافر) در کنار صفاتی چون غافر الذنب آمده تا تعادلی بینظیر میان بیم و امید در دل مؤمنان ایجاد کند.
در ساختار لغتنامهای و کاربردهای جدولی، این اصطلاح به عنوان یک کلمه ۹ حرفی و صفت الهی شناخته میشود که برابرهای فارسی زیبایی همچون پوزشپذیر و توبهپذیر دارد. در ادبیات عرفانی نیز این واژه نماد بارز رحمت عامه خداوند و نشانهای از بسته نشدن درهای امید و اصلاح برای انسان خطاکار است.