یعنی چه
این عبارت ترکیبی از «إِذ» (ظرف زمان به معنای آنگاه که) و «رَمَيْتَ» (فعل ماضی به معنای پرتاب کردی) است. در اصطلاح، بیانگر این مفهوم است که ظاهر فعل از انسان سر میزند، اما منشأ اثر و پیروزی واقعی در عالم، خداوند متعال است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «إِذْ رَمَيْتَ» با سکون ذال، فتح راء و میم، سکون یاء و فتح تاء مکتوب و قرائت میشود.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً «اذ رمیت» و دارای ۶ حرف است.
به انگلیسی
در برگردان انگلیسی متون تفسیری و قرآنی، از عباراتی نظیر When you shot یا When you threw برای انتقال معنای آن استفاده میشود.
به عربی
در عربی فصیح و برای بیان مترادف معاصر این ترکیب ساختاری، از عباراتی مانند «حین رمیت» استفاده میگردد.
به فارسی
معادل مستقیم فارسی این عبارت فعلی قرآنی، «زمانی که پرتاب کردی» یا «هنگامی که تیر افکندی» است که در نظم و نثر ادبی ایران کاربرد فراوان دارد.
در قرآن
این عبارت بخشی از آیه ۱۷ سوره مبارکه انفال است: «وَمَا رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ رَمَىٰ». این آیه به شأن نزول جنگ بدر اشاره دارد که پیامبر (ص) به دستور جبرئیل مشتی خاک یا ریگ به سوی دشمنان پرتاب کرد و آن خاک به اذن حق در چشم مشرکان نشست و مایه شکست آنان شد.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و کلام اسلامی، این عبارت نماد پیوند اراده انسان با قدرت بیپایان الهی و مظهر توحید افعالی است؛ به این معنا که اثر نهایی و حقیقی هر پدیده از خداست. مولانا نیز در مثنوی از این مفهوم برای تبیین تسلیم محض در برابر حق یاد میکند.
جمعبندی و توضیح کامل اذ رمیت
عبارت «اذ رمیت» برآمده از آیه ۱۷ سوره انفال، یکی از کلیدیترین مفاهیم کلامی و عرفانی در فرهنگ اسلامی را تبیین میکند. این عبارت که در لغت به معنای «آنگاه که پرتاب کردی» است، به ماجرای پرتاب ریگ توسط پیامبر اسلام (ص) در جنگ بدر اشاره دارد که به معجزه الهی نابودی روحیه دشمنان را در پی داشت.
از منظر معرفتی، این اصطلاح تجلیبخش نظریه امر بین الامرین و توحید افعالی است. این مفهوم تاکید میکند که اگرچه انسان افعال ظاهری را به اراده خود انجام میدهد، اما منشأ اثر، پیروزی و قدرت واقعی در تمام امور تنها خداوند متعال است. در ادبیات فارسی و عرفان اسلامی، به ویژه در اشعار مولانا، این عبارت نماد فنا و واسطه فیض بودن انسان در دستان قدرت حق است.