یعنی چه
ترکیب وصفی «واژه شایسته» به معنای به کار بردن کلام مقتضی، اصطلاح درخور و سخنی است که از نظر ادبی، اخلاقی و معنایی در بالاترین سطح تناسب قرار دارد.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت مضاف و صفت با کسرهٔ اضافه میان دو کلمه است: [vâže-ye šâyeste].
در جدول
پاسخ دقیق در جدول برای این عبارت خودِ «واژه شایسته» با ۱۰ حرف یا معادلهایی چون کلمه مناسب است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از ترکیبهایی استفاده میشود که نشاندهنده تناسب و شایستگی لغت در متن هستند.
به عربی
در زبان و ادبیات عرب، کلامی که دارای شایستگی و فصاحت باشد را با تعابیری همچون اللفظ المناسب یا الکلمة الطیبة توصیف میکنند.
به فارسی
برگردان خالص یا مترادفهای روان فارسی آن شامل تعابیری چون کلام مقتضی، سخنِ نغز و گفتار درخور است.
در قرآن
این ترکیب به صورت مستقیم در قرآن نیامده است، اما از نظر مفهومی با اصطلاحاتی چون «کَلِمَةً طَیِّبَةً» به معنی سخن پاکیزه و شایسته، و «قَوْلاً سَدِيداً» به معنی سخن استوار و درست همخوانی دارد.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، سخن و واژهٔ بجا و شایسته را به مروارید غلتان به نشانهٔ زیبایی و گرانبها بودن، یا تیرِ به هدف نشسته به نشانهٔ دقت و اثرگذاری عمیق تشبیه میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل واژه شایسته
عبارت «واژه شایسته» یک اصطلاح لغوی واحد و ثبتشده در لغتنامههای مرجع مانند دهخدا یا معین نیست، بلکه یک ترکیب وصفی اصیل است که از دو بخش «واژه» (سخن) و «شایسته» (سزاوار و لایق از ریشه شایستن) تشکیل شده است. این ترکیب در متون نگارشی و ادبی به کلام یا لغتی اطلاق میشود که کاملاً بجا، دقیق و متناسب با باقتار متن انتخاب شده باشد.
از نظر معنایی، متضاد این ترکیب واژگانی چون کلمه نامناسب یا لفظ رکیک است. در ادبیات بینالمللی نیز معادلهایی نظیر Appropriate word در انگلیسی و الكلمة الطيبة در عربی برای آن کاربرد دارد. این مفهوم در قرآن کریم نیز با تعابیری بلند همچون سخن استوار و پاکیزه مورد تأکید قرار گرفته است.