یعنی چه
استیناس در لغت به معنای خو گرفتن، مأنوس شدن، الفت یافتن و آرام گرفتن است. این واژه زمانی به کار میرود که فرد یا موجودی از حالت بیگانگی، رمیدگی و وحشت خارج شده و به آرامش، آشنایی و صمیمیت دست پیدا کند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت «اِستیناس» (estinās) تلفظ میشود، هرچند ریشه و ساختار اصلی آن در زبان عربی همراهبا همزه و به صورت «اِستِئْناس» است.
در جدول
واژه «استیناس» دقیقاً دارای ۷ حرف است و در جداول کلمات متقاطع به عنوان پاسخ واژههایی چون «انس گرفتن»، «خوگری» یا «آرامش یافتن» قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، میتوان از واژههایی که مفهوم آشنایی، صمیمیت، عادت کردن و انطباق با محیط را میرسانند استفاده کرد.
به فارسی
معادلهای روان و سره فارسی برای این واژه شامل خو گرفتن، خوگری، آشنایی، همدمی، الفت، دلآرامی و از وحشت درآمدن است.
در قرآن
این واژه به صورت مصدر در قرآن نیامده، اما فعل آن در آیه ۲۷ سوره نور به صورت «تَسْتَأْنِسُوا» به کار رفته است؛ جایی که خداوند میفرماید پیش از ورود به خانه دیگران، آشنایی دهید، انس و آرامش ایجاد کنید و اجازه بگیرید تا اهل خانه غافلگیر و مضطرب نشوند.
نماد چیست
استیناس نماد ملموس گرافیکی ندارد، اما در ادبیات و عرفان نمادی است از تبدیل حالت غربت و وحشت به الفت و آشنایی، رسیدن دل به آرامش در محضر حق، و در معنای عامیانه یادآور دست دادن، سلام کردن و صمیمیت است.
جمعبندی و توضیح کامل استیناس
واژه «استیناس» که در اصل از ریشه عربی «أنس» و باب استفعال (استئناس) به زبان فارسی وارد شده است، مفهومی عمیق از روانشناسی رفتار و روابط انسانی را در خود دارد. این کلمه فراتر از یک آشنایی ساده، به فرآیندی اشاره میکند که در آن حس بیگانگی، دوری و وحشتِ اولیه از بین میرود و جای خود را به آرامش، صمیمیت، الفت و خوگیری میدهد.
در فرهنگ اسلامی و قرآنی نیز این واژه بار معنایی اخلاقی زیبایی دارد؛ به طوری که در آیه ورود به خانهها، به جای واژه خشکِ اجازه گرفتن (استیذان)، از تعبیری همخانواده با استیناس استفاده شده است تا نشان دهد ارتباطات اجتماعی باید همواره با صلح، صمیمیت و ایجاد آرامش خاطر برای طرف مقابل همراه باشد.
در ادبیات فارسی و متون عرفانی، استیناس به مرتبهای از سلوک اشاره دارد که در آن سالک از وحشت تنهایی و غربت جهان مادی عبور کرده و به مقام انس با معبود و آرامش مطلق دست مییابد.