یعنی چه
منهمره (شکل مؤنث واژه مُنهمِر) به پدیدهها یا جریانهای مایعی (مانند باران یا اشک) اشاره دارد که با شدت، تداوم و به صورت سیلآسا فرو میریزند. این واژه مجازاً برای هر جریان انبوه و پیدرپی نیز به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با ضمه مِیم، سكون نون، فتح هاء، کسر مِیم و فتح راء به صورت مُنْهَمِرَه است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به باقت متن، برای باران شدید از Torrential یا Heavy و برای جریان روان آب و اشک از Pouring و Flowing استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و اسم فاعل از باب انفعال (از ریشه هـ م ر) است که شکل مؤنث آن به صورت منهمره کاربرد دارد.
به ترکی
در زبان ترکی برای توصیف این حالت از واژه sağanak (برای بارانهای تند و ناگهانی) و تعابیر مشابه استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای دقیق فارسی این واژه شامل ریزان، روان، فروبارنده، سرازیرشده و سیلآسا است که ویژگی جریان شدید و پیوسته آب یا اشک را میرساند.
در قرآن
خود واژه به صورت مؤنث (منهمره) در قرآن نیست، اما شکل مذکر آن در آیه ۱۱ سوره قمر در توصیف طوفان نوح به کار رفته است: «فَفَتَحْنَا أَبْوَابَ السَّمَاءِ بِمَاءٍ مُنْهَمِرٍ» (پس درهای آسمان را با آبی ریزان و سیلآسا گشودیم).
نماد چیست
این واژه در ادبیات و فرهنگ دینی یادآور طوفان نوح، تجلی خشم یا رحمت الهی، و در ادبیات غنایی نماد اشک بارانی، بیوقفه و گریه شدید ناشی از غلیان احساسات است.
جمعبندی و توضیح کامل منهمره
واژه «منهمره» شکل مؤنث واژه عربی «مُنْهَمِر» است که از ریشه ثلاثی مجرد «هـ م ر» (به معنی ریختن اشک یا باران) در باب انفعال ساخته شده است. این کلمه در متون ادبی و اصطلاحات جدول کلمات، صفت برای پدیدههایی مانند باران، اشک و سیلاب است و معنای فروبارنده، بسیار شدید، جاری و سیلآسا را افاده میکند.
معروفترین کاربرد ریشهای این واژه در قرآن کریم و در سوره مبارکه قمر است که شدت بیسابقه و هولناک باران در طوفان حضرت نوح (ع) را با عبارت «بِمَاءٍ مُنْهَمِرٍ» توصیف مینماید. گویی درهای آسمان باز شده و آب با حجمی انبوه و پیوسته به زمین فرو ریخته است.
در زبان فارسی، این واژه بیشتر کاربرد ادبی و تکیهگاهی در شعر و نثر فخیم دارد و نمادی از فوران ناگهانی احساسات، اشکهای روان و سیلآسا، یا دگرگونیهای شدید و تند محیطی به شمار میرود.