یعنی چه
واژه «یله دار» صفت یا اسم مرکب در زبان فارسی است که دو معنای متفاوت برای آن ذکر شده است؛ در معنای اول به موجودی که دارای یال و موی گردن است (مانند شیر یا اسب) اطلاق میشود. در متون و واژهنامههای کهن نیز به عنوان مأمور مخفی، جاسوس، غارتگر یا راهزن بیقید و بند به کار رفته است.
تلفظ
این واژه ترکیبی از «یَله» (به فتح یا کسر لام) به همراه پسوند فاعلی «دار» است که به صورت سرهم یا با نیمفاصله تلفظ و نگارش میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این واژه در جدول ۶ حرف دارد. بسته به طراح جدول، معادلهای آن میتواند جاسوس، غارتگر یا راهزن باشد.
به انگلیسی
با توجه به دو وجه معنایی این کلمه، در معنای فیزیکی از واژههای مرتبط با یال حیوانات و در معنای تاریخی از واژههای مربوط به جاسوسی و غارت استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی بسته به کاربرد مد نظر، برای معنای یالدار از تعابیر 'ذو عرف' و برای معانی دیگر از 'جاسوس' یا 'قاطعالطریق' استفاده میگردد.
به فارسی
برابرهای فارسی این کلمه شامل واژههایی نظیر یالدار، پُرمو، یالافشان (در توصیف حیوانات) و دیدهبان، جاسوس، عیار، غارتگر، باجگیر و راهزن (در توصیف افراد بیقید و بند در متون کهن) است.
در قرآن
کلمه «یله دار» یک واژه کاملاً فارسیِ دری است و هیچگونه ریشه، مشتق یا کاربردی در متن قرآن کریم ندارد.
نماد چیست
در نمادشناسی ادبی، این واژه در وجه اول خود (یالدار) نماد قدرت، شکوه، عظمت و وحشی بودن طبیعت (مانند شیر و اسب) است. در وجه دوم تاریخی خود، نماد پنهانکاری (جاسوسی) یا بیباکی، تجاوز و عیاری (غارتگری) به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل یله دار
واژه «یله دار» از جمله کلمات مرکب و کهن زبان فارسی است که در طول تاریخ دو مسیر معنایی کاملاً متفاوت را طی کرده است. در ریشهشناسی آلتایی-ترکی، «یله» به معنای یال حیوان است و یلهدار صفت برای حیواناتی چون اسب و شیر است که مظهر قدرت و شکوه طبیعت هستند.
از سوی دیگر در زبان فارسی دری، این واژه ترکیبی از «یَله» (به معنی رها و بیقید) و «دار» است؛ این اصطلاح تاریخی به مأموران مخفی، جاسوسان یا غارتگرانی اطلاق میشد که آزادانه و بدون قید و بند در دشتها به دنبال کسب خبر یا راهزنی بودند. این کلمه امروزه کاربرد روزمره کمی دارد اما در حل جداول و فهم متون کهن حائز اهمیت است.