یعنی چه
واژهٔ «مکرآمیز» به عنوان یک صفت مرکب، به رفتار، سخن، نقشه یا نیتی اشاره دارد که بر پایهٔ خدعه، نیرنگ و فریب پنهانی شکل گرفته باشد و هدف آن پنهان کردن حقیقت برای آسیب زدن یا دور زدن دیگران است.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه به صورت مَکْرْآمیز (makr-āmīz) است که از سکون روی راء و مد روی الف آغاز بخش دوم تشکیل میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً «مکر آمیز» با ۷ حرف است. همچنین ممکن است با کلماتی نظیر حیلهگرانه یا نیرنگآمیز همپوشانی داشته باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافتار متن، واژگانی نظیر Deceitful برای رفتار فریبکارانه و Cunning برای مکر و هوشیاری منفی به کار میروند.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن این مفهوم از صفات مشتق از ریشهٔ مکر و خدعه مانند ماکر و مخادع استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای اصیل و رایج فارسی برای این واژه شامل فریبکارانه، نیرنگآمیز، دغلکارانه، مکارانه و خدعهآمیز هستند که همگی بار معنایی رفتار غیرصادقانه را دلالت میکنند.
در قرآن
خود صفت مرکب «مکرآمیز» در قرآن نیامده، اما ریشهٔ آن «مَکْر» ۴۳ بار به کار رفته است. در فرهنگ قرآنی مکر به معنای تدبیر پنهانی است که میتواند مذموم (نیرنگ انسانها) یا محمود (تدبیر الهی برای خنثی کردن نقشهها مانند آیه ۵۴ سوره آلعمران: وَمَكَرُوا وَمَكَرَ اللَّهُ) باشد.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ عامه، حیوان «روباه» نماد اصلی رفتارهای مکرآمیز، حیلهگری و فریب دادن دیگران با ظاهر غیرشفاف به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل مکر آمیز
واژهٔ «مکرآمیز» یک صفت مرکب در زبان فارسی است که از ترکیب واژهٔ عربی «مَکْر» (به معنی تدبیر پنهانی یا چارهاندیشی) و بن مضارع فارسی «آمیز» (از مصدر آمیختن) ساخته شده است. این کلمه در ادبیات و گفتگوهای روزمره بار معنایی غالباً منفی دارد و نشاندهندهٔ هر نوع رفتار، سخن یا نقشهای است که با فریب، تزویر، و عدم صداقت همراه باشد تا حقیقتی را کتمان کند.
اگرچه ریشهٔ این واژه در قرآن کریم فراوان به کار رفته و لزوماً همیشه معنای منفی ندارد (بلکه به معنای مطلقِ تدبیر پنهانی و خنثیکننده نیز میآید)، اما در زبان فارسی امروز، مکرآمیز صفتِ کارهایی است که با دغلکاری و تزویر هدایت میشوند. در فرهنگ نمادها نیز، روباه همواره مظهر و نماد عینی این صفت شناخته میشود.