یعنی چه
«تسویلات» جمع مؤنث سالم «تسویل» است و در لغت به معنای فریبها، نیرنگها و مکرهاست. در اصطلاح اخلاقی و دینی، به معنای وارونه جلوه دادن حقایق و آراستن کارهای زشت و ناپسند بهگونهای است که در نظر انسان، خوب و زیبا جلوه کند. این واژه نباید با «تسهیلات» (به معنی امکانات و آسانیها) اشتباه گرفته شود.
تنزّه و تلفظ
این کلمه بر وزن تفتیلات (جمع تسویل) تلفظ میشود و ساختار آوایی آن به صورت تَسْـوِیـلات است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهای «فریبها و وسوسهها» یا «آراستن کار بد در نفس» کاربرد دارد و دقیقاً از ۷ حرف تشکیل شده است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافتار متن، میتوان از معادلهای مربوط به فریب ذهنی، اغواگری و وسوسههای درونی استفاده کرد.
به عربی
این واژه ریشهٔ کاملاً عربی دارد و در زبان عربی فصیح علاوه بر خودِ «تسویلات»، از واژههای هممعنی مانند وساوس و اغواآت نیز استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این کلمه شامل وسوسهها، فریبهای نفسانی، اغواها، القائات شیطانی و توجیهات درونی گناه است که نمایانگر وارونهسازی حقیقت در ذهن است.
در قرآن
خودِ کلمه «تسویلات» به صورت اسم جمع در قرآن نیامده، اما فعل آن ۳ بار در قرآن به کار رفته است: آیه ۱۸ سوره یوسف («بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنفُسُكُمْ أَمْرًا» - نفس شما کاری را برایتان آراست)، آیه ۹۶ سوره طه در ماجرای سامری («وَكَذَٰلِكَ سَوَّلَتْ لِي نَفْسِي») و آیه ۲۵ سوره محمد («الشَّیْطانُ سَوَّلَ لَهُمْ»).
نماد چیست
این واژه یک مفهوم انتزاعی و اخلاقی در حوزه روانشناسی دین و عرفان است و نماد مادی خاصی ندارد؛ اما در ادبیات تمثیلی و عرفانی، گاهی «سراب» یا «گرگی در پوستین میش» به عنوان نمادی از تسویلات نفسانی و مکر درونی شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل تسویلات
واژه «تسویلات» از کلمات دقیق اخلاقی و دینی در ادبیات فارسی و عربی است که از ریشه عربی «س و ل» در باب تفعیل گرفته شده است. این کلمه به معنای وسوسهها، فریبها و مکرهایی است که باعث میشود انسان کارهای زشت و ناپسند خود را زیبا، موجه و درست بپندارد. اشتباه رایجی که در برخی ابزارها دیده میشود، خلط این کلمه با واژه «تسهیلات» است، در حالی که این دو هیچ ارتباط معنایی با یکدیگر ندارند.
در حوزه معارف قرآنی و متون اخلاقی، تسویلات معمولاً در ترکیبهایی مانند «تسویلات نفسانی» یا «تسویلات شیطانی» به کار میرود و اشاره به مکانیزمهای دفاعی ذهنی و توجیه تراشیهای درونی دارد که فرد برای فرار از گناه و حقیقت انجام میدهد. ریشه این واژه (سَوَّلَ) در قرآن کریم نیز دقیقاً در همین راستا و برای توصیف فریبکاری نفس اماره و شیطان به کار رفته است.