یعنی چه
«ذکر الواسع» به معنای صدا زدن و یاد کردن خداوند با اسم مبارک «الواسع» است. این نام از اسماء الحسنی بوده و به ذاتی اشاره دارد که از نظر رحمت، علم، قدرت و بخشش بیکران و بینهایت است و وجودش همهٔ مخلوقات را در بر میگیرد.
تلفظ
این عبارت به صورت «ذِکْ رُ لْ وَا سِعْ» (Zikrul-Vāse') تلفظ میشود که در آن حرف واو در کلمه الواسع دارای فتحه و سین دارای کسره است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً ۹ حرف دارد که همان «ذکر الواسع» است. همچنین کلماتی مانند «الواسع» یا «یا واسع» نیز به عنوان پاسخهای جایگزین و مرتبط کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای انتقال مفهوم اسم الهی «الواسع» از عباراتی استفاده میشود که بر گستردگی نامحدود و احاطهٔ کامل خداوند بر جهان دلالت دارند.
به عربی
در زبان و فرهنگ عربی، این مفهوم با مداومت بر نام مبارک «الواسع» یا عبارت «یا واسع» شناخته میشود که ریشه در متن قرآن کریم دارد.
به فارسی
معادل مفهومی این عبارت در زبان فارسی، یاد کردن و خواندن خدا با عنوان «گشایشگر»، «فراخعطا» و «بخشندهٔ بیکران» است که به ظرفیت و ظرفنوازی نامحدود الهی اشاره میکند.
در قرآن
واژه «الواسع» و مشتقات آن ۹ بار در قرآن کریم ذکر شده است. در ۷ مورد این نام همراه با صفت «علیم» (مانند آیه ۱۱۵ سوره بقره: إِنَّ اللَّهَ وَاسِعٌ عَلِيمٌ) آمده که نشاندهنده پیوند عمیق میان وسعتِ رحمت و علم بیانتهاي خداوند است.
نماد چیست
در سنتهای عرفانی و ادعیه، ذکر «یا واسع» (با عدد ابجدی ۱۳۷) نماد توسعه رزق، رفع تنگی دل و چشم، و رسیدن به بینیازی مطلق است. از نظر تصویرسازی نیز آسمان باز و دایره بیپایان، نمادی از این احاطه و بیمرزی به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل ذکر الواسع
عبارت «ذکر الواسع» ریشه در فرهنگ قرآنی و اسماءالحسنی دارد. واژه «الواسع» از ریشه ثلاثی عربی (و-س-ع) به معنای گستردگی، گنجیدن و ظرفیت داشتن است و به عنوان یکی از نامهای نیکوی خداوند، بر بینیازی مطلق، گشایشگری و رحمت فراگیر او دلالت میکند که تمامی موجودات و نیازمندیهای آنان را تحت احاطه خود دارد.
باید توجه داشت که در منابع متقن حدیثی و فقهی، «ذکر الواسع» به عنوان یک فرمول حرکتی یا ذکر مأثورِ مستقل و پایدار (مانند ذکر یونسیه) تعزیف نشده است؛ بلکه کاربرد آن بیشتر جنبهٔ توصیفی، عرفانی و سلوکی دارد. مفسران و اهل معرفت مداومت بر این اسم را که معمولاً به صورت «یا واسع» تلفظ میشود، برای برکت در مال، دفع فقر و آرامش قلب بسیار مؤثر میدانند.
در نگاه قرآنی، این صفت اغلب در کنار صفت «علیم» قرار میگیرد تا یادآور شود که بخشش و گشایش الهی بر پایهٔ آگاهی و علم بیانتهای او به احوال بندگان صورت میپذیرد. در ادبیات جدول و سرگرمی نیز این عبارت به دلیل تعداد حروف خاص خود (۹ حرف) به عنوان یک اصطلاح مذهبی و عرفانی مورد توجه قرار میگیرد.