معنی ضنکا چیست؟ مترادف آن

معنی

واژه ضنکا به معنای تنگی و سختی شدید است. این کلمه زمانی که برای توصیف معیشت و زندگی استفاده می‌شود، به معنای یک زندگی پُرفشار، بی‌گشایش و شقاوت‌آمیز است که در آن آسایش و آرامش وجود ندارد. این صفت برای مفرد، جمع، مذکر و مؤنث به یک صورت به کار می‌رود.

یعنی چه

عبارت «معیشةً ضنکاً» یعنی گذران زندگی در حالت خفگی، بن‌بست و فشار روانی شدید؛ حالتی که فرد حتی در صورت داشتن مال و رفاه مادی، به دلیل فقر معنوی همیشه در روح خود احساس تنگی و گرفتاری می‌کند.

مترادف

کلمات فوق همگی در معنای سختی، بدبختی، رنج و تنگنای زندگی با واژه ضنکا هم‌پوشانی دارند.

ریشه

ریشه این واژه عربی و از مصدر «ضنک» به معنای ضاقَ (تنگ شد) است. معنای ریشه‌ای آن تنگ شدن و فشرده شدن فیزیکی است که بعدها توسعه معنایی یافته و به تنگی زندگی و فشار روانی و معیشتی اطلاق شده است.

جمله سازی

تلفظ

در اصلِ قرآنی با تنوین نصب به‌صورت «ضَنْکاً» (ضَ - نْ - کانْ) تلفظ می‌شود، اما در زبان و ادبیات فارسی معمولاً به‌صورت «ضَنَکا» یا «ضنک» خوانده و روان‌سازی شده است.

به انگلیسی

این کلمات انگلیسی بهترین برگردان برای رساندن مفهوم معیشت تنگ و زندگی پُرفشار هستند.

به فارسی

معادل‌های دقیق فارسی این واژه شامل «تنگ‌روزی»، «دشخواری معیشت»، «تنگنا» و «سخت‌زیستی» است که مفهوم فشار مادی و روحی را منتقل می‌کنند.

در قرآن

این واژه در قرآن کریم در آیه «وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكًا» به کار رفته است. بر اساس تفاسیر، این آیه اعلام می‌کند هر کس از یاد خدا روی‌گردان شود، به نحسی، اضطراب درونی، فقر روحی و زندگی سخت در دنیا یا برزخ دچار خواهد شد.