یعنی چه
عقاصها از واژهٔ «عِقاص» به همراه ضمیر «ها» تشکیل شده است. عِقاص در لغت به معنی نوار، بند یا نخی است که زنان برای بستن، گره زدن یا جمع کردن موها و گیسوان بافتهٔ خود از آن استفاده میکنند. ترکیب «عقاصها» به معنی مویبندهای آن زن یا گیسبندهای آن است.
تلفظ
این کلمه در متون لغوی غالباً به کسر عین (عِقاص) و گاه به ضم عین (عُقاص) ضبط شده است که در ترکیب با ضمیر بهصورت عِقاصُها یا در فارسی بهصورت عِقاصها تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول کلمهٔ ۶ حرفی «عقاصها» است که به عنوان معادل مویبندها یا بندِ کیسه و توشه نیز در متون قدیمی فقهی و تاریخی کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم از واژگانی که به ابزار بستن و مهار کردن موی بافتهشده اشاره دارند، استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشهٔ اصیل عربی دارد و در این زبان هم به ابزار بستن مو و هم به خودِ موهای پیچیده و گرهخورده اطلاق میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل گیسبند، مویبند و پیچه است. در برخی گویشهای کهن فارسی به آن «شَنگ» نیز میگفتهاند.
در قرآن
کلمهٔ عقاص یا عقاصها در قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما کاربرد فراوانی در احادیث نبوی، متون فقهی (مانند احکام حفظ مشخصات مال پیداشده) و اشعار دورهٔ جاهلیت عرب دارد.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک، این واژه نماد انبوهی، سیاهی و پرپشت بودن فوقالعادهٔ موی معشوق است؛ به طوری که گیسبندها در میان حجم زیاد موها پنهان میشوند. گاهی نیز استعاره از پیچیدگی و آشفتگی است.
جمعبندی و توضیح کامل عقاصها
واژهٔ «عقاصها» یک ترکیب عربی واردشده به زبان فارسی کلاسیک است که از ریشهٔ سهحرفی «ع ق ص» (به معنی پیچیدن و گره زدن) ساخته شده است. این کلمه در اصل به معنای بند، نوار یا ریسمانی است که برای بستن و مهار کردن گیسوان بافتهشده استفاده میشود و ضمیر «ها» در انتهای آن به مالکیت آن اشاره دارد.
اگرچه این واژه در قرآن کریم نیامده است، اما در احادیث مشهور اسلامی و روایات تاریخی (مانند ماجرای پنهان کردن نامه در میان موهای یک زن) و همچنین در شعر بلند امرؤالقیس به چشم میخورد و نشاندهندهٔ فرهنگ آرایش مو در میان مردمان آن روزگار است.
در فارسی امروز، این کلمه کاربرد روانی ندارد و واژهای بسیار نادر و غیرمعیار به شمار میرود، اما در گذشته به عنوان یک وامواژهٔ ادبی در ترجمههای تحتاللفظی و متون فقهی به کار میرفته و امروزه بیشتر در طرح سؤالات جدولهای کلمات متقاطع کاربرد دارد.