یعنی چه
ترکیبی از دو واژهٔ هممعنا که به هر نوع وضعیت دشوار جسمی، روحی یا اجتماعی اشاره دارد که انجام یا تحمل آن بر انسان سنگین است.
تلفظ
این ترکیب عطفی شامل واژهٔ فارسی «سختی» و واژهٔ عربی «مشقت» (با تشدید قاف) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخهای کوتاهتری مانند رنج، تعب، محنت یا مرارت نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
این واژهها در زبان انگلیسی بسته به متن، مفاهیم سختی، زحمت طاقتفرسا و سیهروزی را میرسانند.
به عربی
واژه مشقت خود ریشه عربی دارد و همراه با عناء و صعوبت برای بیان سنگینی کار استفاده میشود.
به فارسی
مترادفهای اصیل و رایج آن شامل رنج، زحمت، دشواری و گرفتاری است. واژههایی چون آسایش و آسودگی نیز متضاد آن هستند. از نظر ریشهشناسی، «سختی» پارسی اصیل و «مشقت» از ریشه عربی ش-ق-ق به معنی شکافتن است که مجازاً به کار طاقتفرسا اطلاق میشود.
در قرآن
خود واژه مشقت به صورت فعلی (مانند تَشُقُّوا) آمده است، اما از نظر مفهومی بارزترین تجلی آن آیه «لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِي كَبَدٍ» (سوره بلد، آیه ۴) و مفهوم «عُسر» در آیه «إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا» است.
جمعبندی و توضیح کامل سختی و مشقت
عبارت «سختی و مشقت» یک ترکیب عطفی پرکاربرد در زبان فارسی است که از دو واژه هممعنی تشکیل شده است؛ «سختی» ریشه در پارسی اصیل دارد و «مشقت» از ریشه عربی (ش ق ق) به معنی شکافتن گرتهبرداری شده که مجازاً رنجی را نشان میدهد که گویی جان انسان را میشکافد. این ترکیب برای توصیف شرایط سنگین، ناخوشایند و طاقتفرسای زندگی به کار میرود.
در فرهنگ و ادبیات فارسی و همچنین آموزههای قرآنی، سختی و مشقت صرفاً یک وضعیت منفی تلقی نمیشود، بلکه به عنوان نمادی از آزمونهای الهی، صبر، صیقل خوردن روح و وسیلهای برای پاکسازی نفس و رسیدن به کمال و معرفت شناخته میشود. همانطور که در متون دینی اشاره شده، این رنجها ناپایدار بوده و به آسانی و گشایش ختم میشوند.