یعنی چه
جفا دیدن در لغت به معنای مورد بیعدالتی، بدرفتاری یا بیمهری قرار گرفتن است. این واژه زمانی به کار میرود که فرد از سوی دیگران، معشوق یا چرخ روزگار دچار رنج، سختی و بیوفایی شده باشد.
تنزّه/تلفظ
تلفظ صحیح این واژه مصدری به صورت [جَ / فا / دی / دَن] (jafā didan) است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، برای راهنمای «جور و ستم کشیدن» یا «بیمهری دیدن»، عبارت «جفا دیدن» به عنوان یک پاسخ ۷ حرفی کاملاً دقیق شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم جفا دیدن و مظلوم واقع شدن، از اصطلاحات فوق استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی مفهوم جفا دیدن را میتوان با واژگانی که به تحمل سختدلی و ستم اشاره دارند، بیان کرد.
به فارسی
معادلهای اصیل و عبارات هممعنی فارسی برای این مصطلح شامل ستم کشیدن، جور بردن، آزار دیدن، بیمهری دیدن، رنج بردن و مظلوم واقع شدن است.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و غزل فارسی، «جفا دیدن» نماد بارز احوال عاشق است. عاشق در سنت ادبی همواره از سوی معشوق یا روزگار جفا میبیند و با صبر، وفاداری و پایداری آن را تحمل میکند؛ چنان که سعدی میگوید: «هر آن طفل کو جور آموزگار / نبیند، جفا بیند از روزگار».
جمعبندی و توضیح کامل جفا دیدن
عبارت مصدری «جفا دیدن» ترکیبی از واژه عربی «جفاء» (به معنی دوری، خشونت و سختدلی) و فعل فارسی «دیدن» است. این اصطلاح در زبان و ادبیات فارسی به معنای تحمل ظلم، بیداد، بیمهری و رنج کشیدن از دست کسی یا ناملایمات روزگار به کار میرود. متضاد این واژه مفاهیمی چون مهر دیدن، وفا دیدن و لطف دیدن است که نقطه مقابل ستمپذیری محسوب میشوند.
در فرهنگ معتبر لغت و همچنین در حوزه حل جدول، این عبارت جایگاه ویژهای دارد و به عنوان یک ترکیب هفتحرفی شناخته میشود. گرچه خود ترکیب «جفا دیدن» به این صورت در قرآن نیامده، اما ریشه آن به صورت «جُفَاءً» (به معنی خاشاک و کف بیارزش بر روی آب) در سوره رعد و فعل «تَتَجَافَىٰ» (به معنی دور شدن پهلوها از بستر) در سوره سجده دیده میشود که ریشههای اولیه این مفهوم را بازگو میکنند.
در ادبیات نمادین ایران، جفا دیدن پیوند ناگسستنی با مفهوم عشق و سلوک دارد. عاشق در اشعار شاعران بزرگی چون حافظ و سعدی، همواره در برابر جفای معشوق صبوری میکند و این بیمهری را بخشی از مسیر دلدادگی میداند. این واژه با بار معنایی عاطفی و حزنآلود خود، از پرکاربردترین مضامین در شعر کلاسیک فارسی است.