یعنی چه
جنون خمری به حالت روانآشفتگی، توهم و بیقراری شدیدی گفته میشود که به دلیل مسمومیت حاد با مسکرات یا به طور شایعتر، بر اثر قطع ناگهانی مصرف الکل در افراد مبتلا به الکلیسم مزمن (پزشکی: Delirium Tremens) بروز میکند.
تلفظ
این ترکیب وصفی در زبان فارسی به صورت «جُنونِ خَمْری» تلفظ میشود که از دو واژه عربیِ جُنون (به ضم ج) و خَمْری (به فتح خ و سکون م) تشکیل شده است.
در جدول
در پاسخ به سوالات طراحان جدول درباره اختلالات ناشی از الکل یا روانپریشی شرابخواران، عبارت «جنون خمری» با ۸ حرف به عنوان پاسخ دقیق شناخته میشود.
به انگلیسی
در اصطلاحات پزشکی مدرن غرب، به حالت حاد آن Delirium Tremens (به اختصار DTs) و به فرم عمومیتر آن Alcohol-induced psychosis یا Intoxication delirium میگویند.
به عربی
در متون پزشکی و لغوی عربی، این پدیده را عیناً «الجنون الخمري» یا معادل علمی آن یعنی «الهذيان الارتعاشي الكحولي» نامیدهاند.
به فارسی
معادلهای فارسی و روانپزشکی معاصر این واژه شامل عباراتی چون «روانآشفتگی رعشهای»، «هذیان خمری»، «جنون الکلی» و «روانآشفتگی الکلی» است.
در قرآن
عین ترکیب «جنون خمری» در قرآن مجید وجود ندارد. با این حال واژه «خَمْر» (به معنی شراب/مسکر) در آیاتی مانند آیه ۹۰ سوره مائده و واژه «مَجْنون» (دیوانه) در آیاتی نظیر آیه ۲۵ سوره مؤمنون به کار رفتهاند.
نماد چیست
این اصطلاح در تاریخ پزشکی، ادبیات و هنر نمادی از عاقبت هولناک اعتیاد شدید به مسکرات، از دست رفتن کامل کنترل عقلانی و مرز باریک میان لذتجویی افراطی و نابودی روان است.
جمعبندی و توضیح کامل جنون خمری
اصطلاح «جنون خمری» یک ترکیب واژگانی در زبان فارسی و متون پزشکی سنتی و معاصر است که از دو بخش «جنون» (به معنی پوشانده شدن عقل) و «خمری» (منسوب به خمر یا همان شراب و الکل) تشکیل شده است. این وضعیت در طب مدرن به عنوان یک فوریت پزشکی حاد به نام دلیریوم تریمنس (Delirium Tremens) شناخته میشود که علائمی چون توهمات شدید بینایی، لرزش بدن و اختلال شدید روانی را به همراه دارد.
اگرچه این ترکیب به صورت مستقیم در قرآن کریم نیامده است، اما اجزای سازنده آن یعنی خمر و مجنون در آیات مختلف به طور جداگانه کاربرد دارند. این واژه در ادبیات و تاریخ پزشکی نمادی از فرجام ترسناک و ویرانگر اعتیاد مزمن به الکل و فروپاشی کامل سیستم عصبی و عقلانی انسان به شمار میرود.