یعنی چه
شرابدار در اصطلاح تاریخی به شغل یا منصب کسی اطلاق میشد که در دربار پادشاهان و امیران، متصدی امور آبدارخانه، نگهداری، آمادهسازی و سرو شراب و سایر نوشیدنیها در بزمها بود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت شَرابدار (šarāb-dār) است که از ترکیب واژه عربی شراب و پسوند فاعلی فارسی دار ساخته شده است.
در جدول
کلمه «شراب دار» در جدولهای کلمات متقاطع به عنوان پاسخ ۷ حرفی مطرح میشود و با واژههایی چون ساقی و بادهدار همپوشانی دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافت تاریخی از واژه Cupbearer و در مفاهیم امروزیتر از Wine steward یا Sommelier استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی متناسب با این مفهوم، واژههای الساقی یا عبارات ترکیبی مانند خازن الخمر به کار میرود.
به فارسی
معادلهای فارسی اصیل و روان این واژه در متون ادبی و تاریخی شامل ساقی، بادهدار، میدار، شرابی و پیشکارِ نوشیدنی است.
در قرآن
ترکیب «شرابدار» در متن قرآن کریم وجود ندارد؛ با این حال واژه ریشه آن یعنی «شَراب» به معنای مطلق نوشیدنی (مانند عسل، آب یا نوشیدنیهای پاک بهشتی مثل شَراباً طَهُوراً در سوره انسان) بارها استفاده شده است.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی فارسی، شرابدار یا ساقی نماد پیر مغان، مرشد کامل و واسطه فیض و جذبه الهی است که معرفت را به دلهای سالکان جاری میکند. در ادبیات درباری نیز نماد خادم امین و نزدیک به شاه در مجالس بزم بود.
جمعبندی و توضیح کامل شراب دار
واژه «شرابدار» یک اصطلاح ترکیبی تاریخی و شغلی در زبان فارسی است که از واژه عربی «شراب» (به معنی نوشیدنی) و پسوند فاعلی فارسی «-دار» (به معنی نگهدارنده و مسئول) تشکیل شده است. این منصب در دربارهای قدیم به کسی تعلق داشت که مسئولیت مدیریت پذیرایی، نگهداری و سرو نوشیدنیها و باده را در مجالس پادشاهان و بزرگان بر عهده داشت.
اگرچه این کلمه امروز در زبان معیار و گفتار روزمره کاربرد زنده ندارد و منسوخ محسوب میشود، اما در ادبیات کلاسیک و متون تاریخی در قالب واژههای مترادفی چون ساقی، بادهدار و میدار حضور پررنگی دارد. در فرهنگ عرفانی نیز این مفهوم فراتر از معنای مادی خود رفته و به عنوان نمادی از دهنده عشق معنوی و فیض الهی به کار میرود.