معنی
واژه «شخیص» در لغت به معنای فردی است که از نظر اجتماعی، اخلاقی یا رتبه، بزرگوار، شریف و بلندپایه باشد و دارای تشخص و جایگاه ویژهای در میان مردم است.
یعنی چه
این کلمه زمانی به کار میرود که بخواهیم به اصالت، بزرگواری و بارز بودن ویژگیهای شخصیتی یا جایگاه محترم یک فرد اشاره کنیم؛ به عبارتی یعنی کسی که دارای تشخص و شأن است.
مترادف
واژههایی چون فاخر، ممتاز، عالیقدر و نامدار نیز در متون ادبی به عنوان هممعنی این واژه استفاده میشوند.
متضاد
این کلمات نشاندهنده تفاوت ارزشی و مرتبهای در تقابل با صفت شخیص هستند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در زبان فارسی با فتح حرف اول (شَ) و به صورت صفتی موزون ادا میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «بزرگ و ارجمند» یا «دارای شأن»، کلمه ۴ حرفی «شخیص» به کار میرود.
به انگلیسی
این معادلها برای توصیف افراد برجسته و صاحبنام در زبان انگلیسی کاربرد دارند.
به فارسی
برگردانهای اصیل و روان فارسی که مفهوم این واژه عربیالاصل را به خوبی منتقل میکنند، شامل کلماتی چون بزرگوار و نامدار است.
جمعبندی و توضیح کامل شخیص
واژه «شخیص» از ریشهی عربی «شخص» گرفته شده و صفتی کهن و ادبی است که برای ابراز احترام فراوان، توصیف بزرگواری و اشاره به جایگاه رفیع اجتماعی یا اخلاقی یک فرد به کار میرود. این واژه با کلماتی نظیر شخص، شخصیت و شاخص همخانواده بوده و معنای آشکار شدن و برجستگی را در خود دارد.
در مکاتبات رسمی، اداری و متون فاخر ادبی، اصطلاحاتی مانند «شخص شخیص» برای تاکید بر حضور یا اهمیت خودِ فردِ محترم استفاده میشود. این کلمه فاقد کاربرد عامیانه است و هویت خود را کاملاً در فضای رسمی و محترمانه حفظ کرده است.