یعنی چه
زشتخویی یک ترکیب وصفی در زبان فارسی است که از دو بخش «زشت» و «خو» (به معنی طبع و سرشت) تشکیل شده است. این واژه به ویژگیهای اخلاقی و رفتاری منفی فرد اشاره دارد و به معنای داشتن رویه، عادت یا خصلتهای ناخوشایند، تندخویی و نامناسب در تعامل با دیگران است.
تنزّه/تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت زِشتخویی (zešt-xūyī) است که از واژگان اصیل فارسی به شمار میرود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این کلمه در جدول، خود واژه «زشت خویی» با ۷ حرف است. همچنین کلماتی مانند بدخویی، سوءخلق و کجخلقی نیز به عنوان جایگزین استفاده میشوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی عبارات فوق برای توصیف ویژگیهای شخصیتیِ معادل با زشتخویی و بداخلاقی به کار میروند.
به فارسی
ریشه این کلمه کاملاً فارسی است؛ واژه «زشت» از فارسی میانه (پهلوی zišt) به معنی ناپسند و «خوی» (پهلوی xōy) به معنی طبع و عادت است. از مترادفهای آن میتوان به بدرفتاری و ناهنجارخویی اشاره کرد و متضادهای آن شامل خوشخویی، نرمخویی، حسن خلق و نکوخویی است.
در قرآن
ترکیب واژگانی «زشتخویی» به صورت مستقیم در متن عربی قرآن کریم وجود ندارد؛ با این حال، مفاهیم مترادف آن مانند تندخویی، غضب و غلظت قلب به شدت نکوهش شدهاند. برای نمونه در آیه ۱۵۹ سوره آلعمران، نقطه مقابل آن یعنی نرمخویی و حسن خلق پیامبر اسلام (ص) به عنوان رحمتی الهی ستایش شده است.
نماد چیست
این واژه نماد تصویری یا اساطیری مستقلی در فرهنگ عامه ندارد، اما در متون ادبی و اخلاقی معمولاً با مفاهیمی چون «تیرگی دل»، «چهره عبوس»، «آتش خشم» یا استعارههایی مانند «دیوصفتی» و «سگخویی» نمایانده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل زشت خویی
واژه «زشتخویی» از اصطلاحات کهن و اصیل زبان فارسی است که از ترکیب دو واژه «زشت» و «خو» پدید آمده و مستقیماً به تاریکیها و جنبههای ناپسند درون و رفتار انسان اشاره دارد. این واژه فراتر از ظاهر نازیبا، نمایانگر بدسیرتی، تندخویی و برخورد ناهنجار در روابط اجتماعی است که در تمام مکاتب اخلاقی و ادبی به عنوان یک رذیله رفتاری نکوهش میشود.
در فرهنگ اسلامی و متون قرآنی، هرچند این عبارتِ فارسی عیناً به کار نرفته، اما روح معنایی آن تحت عناوین «سوء خلق» و «غلظت قلب» مورد ملامت قرار گرفته و در نقطه مقابل، انسانها به نرمخویی، سعه صدر و حسن خلق که همان پاکیزهخویی است، دعوت شدهاند.