یعنی چه
واژه افواهی در لغت به هر نوع خبر، گزارش یا سخنی اطلاق میشود که مدرک مکتوب و سند معتبری ندارد و صرفاً بر اساس شنیدهها و نقلقولهای شفاهی میان مردم رواج یافته است.
تلفظ
این کلمه با فتحة اول (اَ)، سکون فاء (ف)، واو مفتوح و الف کشیده (وا) و در نهایت های مکسور و یاء نسبت تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «خبر زبانبهزبان» یا «سخن غیرمستند»، کلمه ۶ حرفی افواهی به کار میرود.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم اخبار یا اطلاعات افواهی در زبان انگلیسی، بیشتر از اصطلاحات مربوط به شایعه و نقلقولهای شفاهی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از واژههایی که بر رواج داشتن یک سخن میان توده مردم یا شفاهی بودن آن دلالت دارند، استفاده میشود.
به فارسی
برابرها و مترادفهای دقیق فارسی این واژه شامل عباراتی چون سخن زبانی، خبر شایع، تداولیافته و گزارههای غیرمکتوب است که متضاد آن کلمات مستند، رسمی، مکتوب و یقینی هستند.
در قرآن
خود واژهٔ «افواهی» بهصورت مستقل در متن قرآن وجود ندارد؛ اما ریشه مکسر آن یعنی «أَفْوَاه» به معنی دهانها بارها ذکر شده است؛ مانند آیه ۱۶۷ سوره آلعمران: «یَقُولُونَ بِأَفْوَاهِهِم مَّا لَیْسَ فِي قُلُوبِهِم» (به دهانهای خود چیزی میگویند که در دلهایشان نیست).
نماد چیست
این کلمه یک مفهوم انتزاعی است و نماد تصویری یا اسطورهای خاصی ندارد، اما در ادبیات مفهومی نماد تکیه بر زبان مردم و انتقال اطلاعات بدون تکیه بر مدرک و واقعهنگاری متقن است.
جمعبندی و توضیح کامل افواهی
واژه «افواهی» یک صفت نسبی برخاسته از ریشه عربی «فَم» یا «فَوْه» به معنای دهان است. هنگامی که این واژه به صورت جمع مکسر (افواه) در میآید، معنای دهانها را به خود میگیرد و افزودن یاء نسبت به آن، مفهوم «منسوب به دهانها» یا همان دهانبهدهان گشتن را میسازد. در زبان فارسی، این کلمه دقیقاً برای توصیف اخبار، حکایات و اطلاعاتی به کار میرود که سندی کتبی برای اثبات آنها وجود ندارد و صرفاً از روی شنیدهها نقل میشوند.
استفاده از تعابیری همچون «اخبار افواهی» در نگارشهای مطبوعاتی و تاریخی نشاندهنده میزان ناپایداری و تاییدنشده بودن یک گزاره است. این مفهوم در تقابل مستقیم با اطلاعات مکتوب، رسمی و مستند قرار دارد و به ما یادآور میشود که هر سخن رایجی لزوماً بر پایه حقیقت بنا نشده است.