یعنی چه
گل توتون به معنای شکوفهٔ گیاه تنباکو (Nicotiana) از تیرهٔ بادنجانیان است. این گلها ظاهری قیفمانند یا شیپوری دارند و در برخی گونهها مانند تنباکوی بالدار، به عنوان گل زینتی معطر استفاده میشوند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب واژگانی به صورتِ «گُل» (ضم گ) به همراه کسرهٔ اضافه و «توتون» (با ضمه روی هر دو تاء) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، پاسخ به عنوان شکوفه گیاه دخانی، «گل توتون» یا «گل تنباکو» است که واژهٔ مد نظر دقیقاً ۷ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این گل از اصطلاحات فوق و در متنهای علمی از نام سردهٔ آن یعنی Nicotiana استفاده میشود.
به ترکی
از آنجا که خود واژهٔ توتون ریشه در زبان ترکی عثمانی دارد، در ترکی معاصر به گل این گیاه «Tütün çiçeği» میگویند.
به فارسی
در زبان فارسی این ترکیب یک واژهٔ مرکب مستقل در لغتنامههای کهن نیست، بلکه ترکیبی وصفی-اضافی است که معادلهایی چون شکوفه تنباکو یا گل تنباکو دارد.
نماد چیست
در فرهنگ زبان گلها، گل توتون (به ویژه گونهٔ زینتی آن که شبها عطر افشانی میکند) نمادی از حضور تسلیبخش، هوشیاری در تاریکی و گاهی مظهر وابستگی عاطفی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل گل توتون
گل توتون در درجهٔ اول به عنوان ساختار زایشی و شکوفهٔ گیاه صنعتی و دخانی تنباکو (Nicotiana tabacum) شناخته میشود. این گلها فرمی شیپوری و کشیده دارند و در رنگهای متنوعی نظیر سفید، صورتی، ارغوانی و زرد ظاهر میشوند. اگرچه گیاه توتون بیشتر به خاطر مصارف دخانیات در جهان شهرت دارد، اما برخی از گونههای آن مانند تنباکوی بالدار (Nicotiana alata) صرفاً جنبهٔ زینتی داشته و به خاطر عطر دلانگیزشان در شب، در باغچهها کاشته میشوند.
از منظر واژهشناسی، این عبارت یک ترکیب مرکب توصیفی در زبان فارسی است. واژهٔ «گل» ریشه در زبان پهلوی دارد و واژهٔ «توتون» یک وامواژه از ترکی عثمانی (به معنی دود یا چیزی که دود میکند) است که پس از ورود این گیاه از قاره آمریکا به خاورمیانه، وارد زبان فارسی شد. در فرهنگ نمادها نیز به دلیل ویژگی عطر افشانی خاص این گل از عصر تا شب، آن را نمادی از هوشیاری در تاریکی و دلبستگی میدانند.