یعنی چه
لامپ سوخته به لامپ یا چراغ الکتریکی گفته میشود که به دلیل پاره شدن رشته (فیلامان) یا آسیب به مدار داخلیاش، دیگر روشن نمیشود و کارایی خود را از دست داده است. این عبارت در ادبیات عامه و کنایی نیز گاهی به عنوان نماد فرد یا عنصری که موقعیت و نفوذش را از دست داده (مهره سوخته) به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این ترکیب وصفی در زبان فارسی به صورت «لِمپِ سوخته» یا به گویش معیار «لـامْپِ سوخْتِه» است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، عبارت «لامپ سوخته» دقیقاً ۹ حرف دارد. پاسخهای مشابه دیگر نیز بسته به تعداد حروف میتوانند «چراغ سوخته» یا «لامپ خراب» باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم از اصطلاحات رایج burnt-out bulb یا blown bulb استفاده میشود که به معنای لامپ دمیده یا سوخته است.
به عربی
در زبان عربی از ترکیب «مصباح محترق» یا کلمه عامیانهتر «لمبة محترقة» برای توصیف لامپی که سوخته است استفاده میکنند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، عبارت Yanmış ampul به معنای لامپ سوخته و Patlak ampul به معنای لامپ ترکیده یا خراب به کار میرود.
نماد چیست
در زبان استعاری و هنری، لامپ سوخته نمادی از پایان یافتن انرژی، از بین رفتن انگیزه یا خلاقیت، ذهن خسته و خاموشی امید است. همچنین در انیمیشنها و طرحهای گرافیکی، برعکسِ لامپ روشن که نشانه ایده جدید است، لامپ سوخته نشاندهنده نبود فکر یا شکست یک ایده است.
جمعبندی و توضیح کامل لامپ سوخته
عبارت «لامپ سوخته» یک ترکیب وصفی کاملاً توصیفی در زبان فارسی است که از یک واژه وامگرفته از فرانسوی (لامپ) و یک واژه اصیل پارسی (سوخته) تشکیل شده است. این عبارت در معنای حقیقی به ابزار روشنایی از کار افتادهای اشاره دارد که به دلیل قطع فیلامان یا نقص مدار دیگر روشن نمیشود.
علاوه بر کاربرد فنی و روزمره، این ترکیب در ادبیات عامیانه و کنایی نیز جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که در بستر استعاره، نمادی از خاموشی ذهن، از دست رفتن خلاقیت، فرسودگی و حتی مهرههای سیاسی یا اجتماعی از کار افتاده و بیخاصیت تلقی میشود.