یعنی چه
این عبارت یک ترکیب استعاری و ادبی است که به معنای هراس از آتشبار، بمباران و موشکباران هواپیماهای جنگی است؛ شرایطی که در آن آسمان که منبع رحمت است، برای مردم و کودکان بیدفاع به جهنمی از آتش تبدیل میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت روان و با کسره اضافه بین واژهها به شکل «بِیمِ دوزَخِ آسمان» قرائت میشود.
در جدول
این ترکیب دقیقاً دارای ۱۲ حرف است و در طرح سوالات جدول معمولاً به عنوان کنایه از بمباران هوایی یا اصطلاحی از شعر محمود درویش مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در ترجمههای ادبی معادلهای تحتاللفظی و در بیان مفاهیم سیاسی و نظامی معادلهای مربوط به حملات هوایی استفاده میشود.
به عربی
این مفهوم برگرفته از تعابیر شعر مقاومت فلسطین (محمود درویش) در وصف حملات و آتشبار هوایی بر سر کودکان بیدفاع است.
به فارسی
برگردان و معادل سادهٔ این ترکیب استعاری در زبان فارسی روان، همان «وحشت از حملات هوایی دشمن» یا «ترس از باران آتش جهنمی از آسمان» است.
در قرآن
خود این ترکیب ادبی و معاصر به هیچ وجه در قرآن کریم نیامده است. واژههای بیم و دوزخ فارسی هستند؛ اما مفاهیم همارز آنها نظیر «خوف» از عقوبت، نزول «عذاب من السماء» (عذاب از آسمان) و توصیفات «جهنم» و «نار» به وفور در آیات قرآنی ذکر شدهاند.
جمعبندی و توضیح کامل بیم دوزخ اسمان
عبارت «بیم دوزخ آسمان» یک واژهٔ مفرد یا اصطلاح کهن در واژهنامههای سنتی فارسی نیست، بلکه یک ترکیب استعاری، مدرن و ادبی است که در ادبیات مقاومت (به ویژه در ترجمه اشعار محمود درویش در کتاب فارسی پایه هشتم) به کار رفته است.
این عبارت به شکل کنایی به اوضاع جنگی اشاره دارد؛ جایی که هواپیماهای جنگنده با بمباران خود، آسمان را که همواره نماد آرامش و رحمت الهی بوده، به دوزخی پر از آتش و مرگ برای کودکان و مردم بیپناه تبدیل میکنند. به همین دلیل، معنای اصطلاحی آن وحشت از آتشبار و بمباران هوایی است.
از نظر ساختار واژگانی، این ترکیب از سه جزو مستقل «بیم» (ترس)، «دوزخ» (جهنم) و «آسمان» تشکیل شده که در کنار هم یک تصویر شاعرانه و دردناک از مظلومیت انسانها را خلق میکنند.