یعنی چه
این عبارت یک ترکیب فعلی قدیمی و فصیح در زبان فارسی است. برخلاف تصور امروزی که شاید آن را به معنی نگه داشتن کینه در دل بدانند، در اصل به معنای عملی کردن کینه و تقاص گرفتن از دشمن است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت [کِینِه کِشیدَن] است که از دو واژه کینه (به کسر کاف) و کشیدن تشکیل شده است.
در جدول
این عبارت دقیقاً از ۹ حرف تشکیل شده و در جدولهای متقاطع به عنوان معادل کلماتی چون انتقامکشی، مکافات کردن یا تلافی کردن به کار میرود.
به انگلیسی
برای معادلسازی این اصطلاح در زبان انگلیسی، بسته به کاربرد قدیمی یا مدرن آن از افعالی مانند To take revenge یا To avenge استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی دقیقترین واژهها برای رساندن این مفهوم، الِانْتِقَام و اصطلاح أخذ الثأر به معنی خونخواهی هستند.
در قرآن
خود ترکیب فعلی «کینه کشیدن» در متن قرآن نیامده است، اما مفهوم محوری آن یعنی انتقام بارها مطرح شده؛ مانند صفت «ذُو انْتِقام» برای خداوند. جالب اینکه در ترجمههای کهن قرآن (مثل تفسیر طبری) واژه انتقام را به «کین کشیدن» ترجمه کردهاند.
نماد چیست
این ترکیب اصطلاحی نمادی از تلافی، کینخواهی و زنده کردن یک زخم قدیمی است. خود کینه در ادبیات تمثیلی فارسی گاهی به خنجر پنهان، زهر یا مار تشبیه شده که فرجام آن انتقامجویی است.
جمعبندی و توضیح کامل کینه کشیدن
اصطلاح «کینه کشیدن» از جمله ترکیبات فعلی فصیح و کهن در زبان فارسی است که ریشه در پارسی میانه (پهلوی) دارد. واژه کینه در اصل از ریشه کهن به معنی دشمنی و خشم آمده و فعل کشیدن در اینجا نه به معنای تحمل کردن، بلکه به معنای بیرون کشیدن، طلب کردن و عملی ساختن است.
برخلاف برداشتهای مدرن که ممکن است این عبارت را با کینه ورزیدن یا کینه داشتن (نگه داشتن حسد و خشم در دل) اشتباه بگیرند، معنای اصیل و تاریخی آن کاملاً معادل «انتقام گرفتن»، «تقاص کشیدن» و «تلافی کردن» است.
این واژه در فرهنگ و ادبیات ایرانی بار معنایی سنگینی دارد و نشاندهنده چرخه تلافیجویی و پاسخ دادن به دشمنیهاست؛ به طوری که در متون کهن مذهبی و ترجمههای باستانی قرآن نیز به عنوان برابرنهاد دقیقی برای واژه عربی انتقام استفاده میشده است.