یعنی چه
این واژه فعل مضارع از باب مفاعله در زبان عربی است (أُعاتِبُ + هاکه به معنای «با او عتاب و گفتگو از روی دلخوری میکنم» است. این نوع سرزنش معمولاً همراه با محبت و برای حفظ رابطه عاطفی انجام میشود، نه از روی خشم و دشمنی.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با ضمه همزه آغازین، سکون عین، فتحه تاء، ضمه باء و مد الف در انتها به صورت «اُعاتِبُها» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه به عنوان یک فعل ۷ حرفی عربی با مفهوم سرزنش و گلایه شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم سرزنش مصلحتآمیز و ملایم از افعالی مانند reproach یا admonish به همراه ضمیر مؤنث استفاده میشود.
به عربی
این کلمه خود ساختار کاملاً عربی دارد و از ریشه «ع ت ب» مشتق شده است. واژه «ألومها» نیز مترادف نزدیک آن است.
به ترکی
در ترکی استانبولی مفهوم عتاب و گلایه عاطفی بیشتر با عبارت sitem etmek بیان میشود.
به فارسی
معادل دقیق روان این واژه در زبان فارسی «او را سرزنش میکنم» یا «به او گلایه میکنم» است که خطاب به یک مخاطب یا مفهوم مؤنث بیان میشود.
جمعبندی و توضیح کامل اعاتبها
واژه «اعاتبها» یک فعل مضارع عربی (صیغه متکلم وحده به همراه ضمیر مفعولی مؤنث) است که از ریشه ثلاثی «ع ت ب» در باب مفاعله ساخته شده است. این کلمه در زبان فارسی به عنوان یک لغت اصیل کاربرد ندارد، بلکه یک ترکیب کاملاً عربی به معنی «او را سرزنش میکنم» یا «با او از روی دلخوری گفتگو میکنم» است. املای صحیح معیار آن در زبان عربی با همزه به صورت «أعاتبها» نگارش میشود.
در فرهنگ و ادبیات، مفهوم «عتاب» برخلاف توبیخ یا خشم شدید، نشاندهنده یک رابطه عاطفی نزدیک و پابرجا است؛ یعنی فرد به دلیل اهمیت رابطه، دلخوری خود را با لحنی ملایم مطرح میکند تا اسباب گشایش و صلح فراهم شود. این واژه با همین ساختار عینی در قرآن کریم نیامده است، گرچه مشتقات دیگر ریشه آن در کتاب آسمانی دیده میشود.